ایران در حال تدارک بزرگترین مراسم تشییع جنازه در تاریخ جمهوری اسلامی است؛ مراسمی که طی شش روز و در پنج شهر ایران و عراق برگزار خواهد شد.
نزدیک به چهار ماه پس از کشته شدن علی خامنهای در جریان روز نخست حملات آمریکا و اسرائیل در نهم اسفند ۱۴۰۴، ایران اکنون در حال سازماندهی مراسم تشییع جنازه رهبر پیشین خود است.
آگهی
آگهی
این مراسم در شرایطی از روز شنبه آغاز میشود که تدابیر امنیتی شدیدی برای مراسم در نظر گرفته شده و همزمان گفتوگوهای شکننده ایران و آمریکا درباره تنگه هرمز، پرونده هستهای و تحریمها ادامه دارد.
این تاخیر نزدیک به چهارماهه مستقیما ناشی از خود جنگ، آتشبس و روند مذاکرات پس از آن بوده است. با این حال، زمان برگزاری این مراسم در شرایطی تعیین شده که فضای منطقه وارد مرحلهای از کاهش نسبی تنش شده است و ایران و ایالات متحده موقتا تبادل حملات را متوقف کردهاند و در عین حال گفتوگوها درباره یادداشت تفاهم همچنان ادامه دارد.
تهران تلاش دارد این مراسم بدون هیچگونه اختلالی و در برابر دیدگان مخاطبان بینالمللی برگزار شود.
برنامه و ابعاد مراسم
این مراسم روزهای شنبه و یکشنبه در مجموعه مصلای تهران به عنوان اصلیترین محل برگزاری تجمعهای مذهبی بزرگ حکومتی در پایتخت، آغاز میشود.
مصلای تهران تاکنون میزبان تشییع پیکر بسیاری از چهرههای بلندپایه جمهوری اسلامی بوده و به عنوان کانون نمادین مراسم عزای حکومتی عمل میکند.
مراسم اصلی تشییع در تهران، روز دوشنبه در مسیری ۱۰ کیلومتری از میدان امام حسین تا میدان آزادی برگزار میشود.
شهردار تهران این مراسم را «بزرگترین تجمع در تاریخ شهر» توصیف کرده و گفته است حدود ۲۰ میلیون نفر در آن حضور خواهند یافت.
کاروان تشییع سپس در ۱۶ تیر (هفتم ژوئیه) به قم منتقل میشود و در مسیری میان حرم فاطمه معصومه و مسجد جمکران حرکت خواهد کرد. پیشبینی میشود دما به حدود ۴۵ درجه سانتیگراد برسد.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
پیکر آقای خامنهای سپس به عراق منتقل خواهد شد. برگزاری مراسم در نجف و کربلا، دو شهر مقدس اصلی در آیین تشیع، برنامهریزی شده است.
عباس عراقچی وزیر امور خارجه ایران در سفر اخیر خود به عراق از هر دو شهر بازدید کرد و با استانداران آنها برای پیشبرد تدارکات دیدار داشت.
مراسم تدفین نهایی در ۱۸ تیر (۹ ژوئیه) در مشهد، مقدسترین شهر ایران و زادگاه آقای خامنهای برگزار خواهد شد.
مقامهای ایرانی برآورد میکنند بین ۸ تا ۱۰ میلیون نفر در مراسم تدفین حضور یابند.
امنیت، تدارکات و احتمال غیبت مجتبی خامنهای
سازمان بسیج مسئول هماهنگیهای تدارکاتی است. بزرگراههای تهران به پارکینگهای موقت تبدیل میشود و مساجد، مدارس، سالنهای ورزشی و دانشگاهها برای اسکان سوگواران در نظر گرفته شده است.
قرار است هر یک از ۲۲ منطقه شهرداری تهران میزبان سوگواران یکی از ۳۱ استان کشور باشد. پیشبینی میشود پروازها لغو شود و کنترل سختگیرانهای بر ورود به شهرهای بزرگ اعمال شود.
مسئولیت تامین امنیت و کنترل جمعیت در شهرهای اصلی به سپاه پاسداران واگذار شده است. کمیتهای به ریاست محمدرضا عارف، معاون اول رئیسجمهور، هفتههاست که بر روند آمادهسازیها نظارت میکند.
هنوز روشن نیست مجتبی خامنهای، رهبر جدید ایران که از زمان انتصابش پس از مرگ پدر در انظار عمومی ظاهر نشده است، در این مراسم حضور خواهد یافت یا نه.
به گزارش رسانههای آمریکایی به نقل از مقامهای ایرانی، مجتبی خامنهای در حملاتی که به مرگ پدرش انجامید به شدت زخمی شده و چندین بار تحت عمل جراحی قرار گرفته است. ایران این روایتها را تا کنون تایید نکرده است.
آصف علی زرداری رئیسجمهوری پاکستان و شهباز شریف نخستوزیر این کشور اعلام کردهاند که هیاتی رسمی در مراسم شرکت خواهد کرد.
هنوز مشخص نیست چه رهبرانی از کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس، که برخی در جریان جنگ هدف موشکها و پهپادهای ایرانی قرار گرفتند، و نیز از روسیه و چین، و در چه سطحی، در این مراسم حاضر خواهند شد.
سه مراسم تشییع پیشین که معیار مقایسهاند
ابعاد برنامهریزیشده برای این مراسم، یادآور سه مقطع پیشین از سوگواریهای گسترده دولتی در تاریخ جمهوری اسلامی است.
تشییع جنازه روحالله خمینی، بنیانگذار جمهوری اسلامی، در خرداد سال ۱۳۶۸ خورشیدی به صحنهای آشفته بدل شد؛ چرا که جمعیت، کنترل مراسم را از دست برگزارکنندگان خارج کرد و پیکر او تقریبا در میان ازدحام گم شد، بخشهایی از کفن پاره شد و در نهایت برای انتقال آن ناچار به استفاده از بالگرد شدند.
در پی همان آشفتگی، مجلس خبرگان، رهبری علی خامنهای را به عنوان جانشین انتخاب کرد؛ تصمیمی که برای خیلی ها حتی برای خود آقای خامنهای هم غیرمنتظره تلقی میشد. او در ادامه طی دههها قدرت مطلقه را در دست خود متمرکز کرد و رقیبان را در سراسر طیف سیاسی به حاشیه راند.
دومین مراسم، مراسم تشییع قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران در دی ۱۳۹۸ است که با حضور گسترده مردم در هشت شهر ایران و عراق برگزار شد.
سلیمانی در ۱۳ دی ۱۳۹۸ (سوم ژانویه ۲۰۲۰) در حمله پهپادی آمریکا به فرودگاه بینالمللی بغداد، به دستور دونالد ترامپ در دوره نخست ریاستجمهوری او، کشته شد که نخستین مورد از کشته شدن مستقیم یک مقام ارشد نظامی ایران به دست آمریکا محسوب میشد.
مراسم تشییع در زادگاهش کرمان به ازدحامی مرگبار انجامید که در آن دهها نفر جان باختند.
آقای خامنهای در آن مراسم آشکارا گریست.
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
تشییع جنازه ابراهیم رئیسی، رئیسجمهور وقت ایران که در اردیبهشت ۱۴۰۳ (مه ۲۰۲۴) بر اثر سقوط بالگرد در شمالغرب ایران جان باخت، نیز در چندین شهر با حضور پرشمار مردم برگزار شد.
این سانحه در منطقهای کوهستانی و مهآلود نزدیک مرز جمهوری آذربایجان رخ داد و علاوه بر رئیسی، حسین امیرعبداللهیان وزیر خارجه و شش نفر دیگر را کشت.
پیکر او نیز به مشهد منتقل شد.
علی خامنهای نزدیک به ۳۷ سال یعنی از سال ۱۳۶۸ تا اسفند ۱۴۰۴ در راس حکومت ایران قرار داشت و تصمیمگیر نهایی در مورد سیاستهای کلان کشور بود.