وزارت خارجه ایران روز دوشنبه اعلام کرد تهران و مسقط نخستین نشست مشترک خود درباره مدیریت آینده تنگه هرمز را از زمان امضای تفاهمنامه اولیه ایران و آمریکا برای پایان دادن به جنگ خاورمیانه برگزار کردهاند.
کاظم غریبآبادی، معاون حقوقی و بینالملل وزارت خارجه ایران، در شبکه ایکس نوشت: «در جریان سفر به مسقط، نخستین نشست کمیته مشترک هرمز برگزار شد.»
آگهی
آگهی
او با اشاره به مذاکرات انجامشده افزود: «ضمن بررسی مسائل جاری مربوط به تنگه، درباره مدیریت آینده آن نیز تبادل نظر کردیم.»
ایران و عمان هر دو خود را دارای حاکمیت بر تنگه هرمز میدانند؛ آبراهی راهبردی که بخش بزرگی از صادرات نفت و گاز کشورهای حاشیه خلیج فارس از آن عبور میکند و ایران در جریان جنگ آن را مسدود کرده بود.
آینده تنگه هرمز یکی از مهمترین موضوعات مورد اختلاف در مذاکرات تهران و واشینگتن برای پایان دادن به درگیریها بوده است.
بر اساس گزارشها، ایران در حال بررسی دریافت هزینههایی در ازای ارائه خدمات دریایی در تنگه هرمز است؛ هزینههایی که پیش از جنگ وجود نداشت. آمریکا اما با هرگونه دریافت عوارض مخالفت کرده و استدلال میکند که تنگه هرمز یک آبراه بینالمللی است.
در روزهای گذشته، موضع عمان درباره این موضوع تا حدی مبهم بوده است. سهشنبه گذشته، پس از سفر مقامهای ایرانی به مسقط، دو کشور در بیانیهای مشترک اعلام کردند در حال بررسی هزینههای مرتبط با مدیریت آینده تنگه هرمز هستند.
با این حال، عمان چند روز بعد اعلام کرد برنامهای برای دریافت «عوارض عبور» وجود ندارد و از ایجاد یک «کریدور موقت دریایی» در نزدیکی سواحل خود خبر داد؛ مسیری که به گفته مقامهای عمانی با هماهنگی سازمان ملل ایجاد شده است.
در مقابل، ایران اعلام کرد تنها مسیر مجاز برای عبور کشتیها، کریدوری است که در امتداد سواحل ایران قرار دارد.
عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، نیز روز یکشنبه هشدار داد هرگونه تلاش برای استفاده از مسیرهای جایگزین میتواند به «افزایش تنش» در منطقه منجر شود.
این هشدار پس از دور تازهای از تنشها مطرح شد که در جریان آن ایران یک کشتی تجاری را در تنگه هرمز هدف قرار داد و آمریکا نیز در پاسخ، مواضع ساحلی ایران را هدف حملات خود قرار داد.
بر اساس تفاهمنامه اولیه میان تهران و واشینگتن، ایران متعهد شده است با همکاری عمان و در مشورت با دیگر کشورهای ساحلی خلیج فارس، درباره چارچوب مدیریت آینده و ارائه خدمات دریایی در تنگه هرمز مذاکره کند. این مذاکرات باید مطابق حقوق بینالملل و حقوق حاکمیتی کشورهای ساحلی تنگه انجام شود.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
این تفاهمنامه همچنین تصریح میکند که پس از امضای توافق، عبور کشتیها از تنگه هرمز تنها برای مدت ۶۰ روز بدون دریافت عوارض انجام خواهد شد؛ اما هنوز مشخص نیست پس از پایان این دوره چه سازوکاری جایگزین خواهد شد.