داستان فرار حیوانات از باغوحشها همواره توجه افکار عمومی را به خود جلب میکند؛ ماجراهایی که گاه شبیه به یک فیلم سینمایی مهیج و گاه خندهدار به نظر میرسند. اما کدام گونهها بیشترین تمایل و توانایی را برای فرار از اسارت دارند و پس از خروج آنها چه رخ میدهد؟
همهساله موارد متعددی از فرار حیوانات در باغوحشهای جهان ثبت میشود. اکنون یک تحلیل آماری با بررسی گزارشهای خبری ۱۳۰ سال گذشته از سراسر جهان، الگوهای جالبی را از این «فرارهای بزرگ» آشکار کرده است.
در این بررسی، ۱۳۴ مورد فرار کامل، یعنی خروج حیوان از محوطه کل باغوحش و نه فقط قفس خود، ثبت شده است.
پستانداران باهوش؛ استادان فرار
بر اساس این گزارش، نخستیسانان شامل میمونها با ثبت ۱۷ مورد، در صدر فهرست فراریان قرار دارند. هوش بالا، کنجکاوی و توانایی حرکتی فوقالعاده دستهای آنها، قفلها و حصارها را به چالش میکشد.
یکی از نمونههای مشهور نزدیک، «هونشو» یک ماکاک ژاپنی بود که از پارک وحش کوهستانی اسکاتلند گریخت. این میمون پنج روز متواری بود و در این مدت با موز و حتی پودینگهای محلی که مردم برای پرندگان گذاشته بودند، شکم خود را سیر کرد.
نمونه دیگر، فرار دستهجمعی ۴۳ میمون رزوس از یک مرکز تحقیقاتی در کارولینای جنوبی آمریکا بود که مأموران را روزها سرگردان کرد.
پس از نخستیسانان، گربهسانان بزرگ با ۱۶ مورد، گاوهای وحشی و بوفالوها با ۱۵ مورد و پرندگان با ۱۴ مورد در رتبههای بعدی قرار دارند.
پرندگان؛ کمترین آمار بازگشت
اگرچه پستانداران دست به فرارهای جنجالیتری میزنند، اما پرندگان استادان واقعی ناپدید شدن هستند.
بر اساس بررسی سوابق باغوحشهای استرالیا بین سالهای ۱۸۷۰ تا ۲۰۱۰، پرندگان نزدیک به نیمی از کل فرارها را به خود اختصاص دادهاند و جالبتر اینکه کمترین میزان زندهگیری مجدد نیز متعلق به آنهاست.
مشهورترین این موارد، فلامینگویی به نام «پینک فلوید» است. این فلامینگو در سال ۲۰۰۵ از باغوحشی در کانزاس آمریکا فرار کرد و به سرعت با زندگی در حیات وحش سازگار شد.
آخرین بار او در سال ۲۰۲۳ در سواحل تگزاس، یعنی در فاصله بیش از ۸۰۰ کیلومتری از باغوحش مبدا، رویت شد.
واقعیت تلخ پشت داستانهای جذاب
دیدن یک شترمرغ در حال دویدن در اتوبان یا یک شتر در زمین گلف ممکن است در نگاه اول مضحک باشد، اما این فرارها بازتابدهنده واقعیت تلخی هستند.
حیوان فراری معمولا دچار استرس شدید و در معرض خطر تصادف، گرسنگی یا مرگ قرار دارد. همچنین ورود گونههای غیربومی میتواند اکوسیستم محلی را به خطر بیندازد.
باغوحشها برای این شرایط اضطراری پروتکلهای سختی دارند. برای نمونه، در بریتانیا باغوحشها ملزم به برگزاری دستکم چهار مانور فرار در سال هستند.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
در مواجهه با حیوانات فراری، اولویت اول زندهگیری با استفاده از دارتهای بیهوشکننده است، اما اگر یک حیوان خطرناک وارد فضاهای عمومی شهری شود و جان شهروندان را تهدید کند، مأموران ناچار به شلیک گلوله واقعی خواهند بود.
خوشبختانه برای «هونشو»، ماکاک فراری اسکاتلند، داستان پایان خوشی داشت. او پس از زندهگیری به باغوحش ادینبرگ منتقل شد و اکنون به عنوان میمون آلفا یا همان رهبر گروه زندگی جدیدی را آغاز کرده است.