«استعداد در اسپانیا فراوان است؛ چالش، تامین مالی و حل مشکلات است»

اکوسیستم کارآفرینی در ایبیزا تک فروم ۲۰۲۶ قرار است با واقعیت روبه‌رو شود. فراتر از ایده‌های بزرگ و دگرگونی‌های فناورانه، قابلیت بقای هر پروژه نوپا به معماری مالی آن و توانایی‌اش برای مقیاس‌پذیری بستگی دارد.

آگهی

آگهی

هیچ کس این میدان را بهتر از پیلار کاراتو، مدیر مالی (CFO) مرکز توسعه فناوری و نوآوری (CDTI) نمی‌شناسد؛ او در طول این فروم تحلیلی جالب از موفقیت‌ها، خطاها و درس‌های باقی‌مانده برای این بخش در اسپانیا ارائه کرد و در استودیوی یورونیوز درباره استعداد، کارآفرینی، مقیاس‌پذیری و نسخه موفقیت صحبت کرد.

کاراتو با پشتوانه نهادی دولتی سخن می‌گوید که در دو سال گذشته سه میلیارد یورو سرمایه‌گذاری کرده و پرتفوی فعالی شامل ۱۵۰ شرکت و ۴۰ صندوق دارد؛ او در این گفت‌وگو کلیدهای رقابت در لیگ نخست بین‌المللی را تشریح می‌کند.

سودده در برابر مقیاس‌پذیر: زبان سرمایه‌گذار

به باور پیلار کاراتو، نخستین خطای بسیاری از استارتاپ‌ها نبود تمرکز راهبردی در جست‌وجوی سرمایه است. کاراتو هشدار می‌دهد: «باید بدانند در کدام مرحله قرار دارند و سراغ چه نوع سرمایه‌گذاری می‌روند، وگرنه زمان زیادی را از دست می‌دهند».

سرمایه‌گذار خصوصی فقط به دنبال یک کسب‌وکار سودده نیست، بلکه به دنبال مدلی مقیاس‌پذیر است که بتواند آن منحنی پرطرفدار J شکل را ترسیم کند؛ منحنی‌ای که چرخه مقیاس‌پذیری و سوددهی را نشان می‌دهد؛ یعنی افت اولیه جریان نقد و سرمایه‌گذاری و سپس رشد جهشی درآمدها بدون افزایش هزینه‌های عملیاتی.

به گفته مدیر مالی CDTI، هنگام نشستن مقابل یک حامی مالی، سه مولفه غیرقابل مذاکره برای حفظ جذابیت یک شرکت وجود دارد:

۱. تیم:

یک اکوسیستم چندرشته‌ای. تبدیل یک ایده محلی به کسب‌وکاری جهانی مستلزم خروج از خوداشتغالی و داشتن نقش‌های روشن در حوزه فناوری (CTO)، راهبرد (CEO)، فروش و به شکل حیاتی مالی (CFO) است.

۲. جهت‌گیری به سوی بازار

کاراتو می‌گوید: «ایده‌های فوق‌العاده‌ای وجود دارد، اما اگر نیاز واقعی بازار را حل نکنند، استارتاپ در میانه راه متوقف می‌شود». او بنیان‌گذاران را تشویق می‌کند از تصویر ایدئال محصول خود فاصله بگیرند: «محصولت مثل فرزندت است و به نظرت خیلی جذاب می‌آید، اما اگر بازار آن را به شکل دیگری بخواهد، باید در گفت‌وگوی دائم با مشتریان آن را تغییر دهی».

۳. مطالعه رقبا:

در میانه عصر هوش مصنوعی، ندانستن این که در جهان چه راه‌حل‌های مشابهی در حال توسعه است، هر ارایه‌ای به سرمایه‌گذار را بی‌اعتبار می‌کند.

گلوگاه بزرگ در اسپانیا: خروج‌ها و فرهنگ سازمانی

کاراتو هنگام مقایسه چشم‌انداز اسپانیا با هاب‌های بزرگ بین‌المللی، مشکل را با دقت شناسایی می‌کند: گیر کردن در مرحله خروج (exits). سرمایه‌گذار وارد می‌شود اما بدون امکان خروج در شرکت گیر می‌افتد؛ مسئله‌ای که او آن را ناشی از مشکل فرهنگی در شرکت‌های اسپانیایی می‌داند.

این کارشناس به کمبود فرهنگی در میان بازیگران بزرگ کشور اشاره می‌کند: در دو دهه اخیر تنها حدود ده استارتاپ توسط شرکت‌های بزرگ داخلی خریداری شده‌اند. برخلاف دیگر بازارها، نه غول‌های شرکتی و نه صندوق‌های بازنشستگی اسپانیا فناوری بومی را نمی‌خرند و همین در نهایت سرمایه‌گذاران خصوصی را «خشک» می‌کند، چون نمی‌توانند از سرمایه‌گذاری‌های خود خارج شوند و دوباره نقدینگی به سیستم تزریق کنند. برای رفع این شکست بازار، کاراتو خواهان تسریع در مقررات‌گذاری، اعطای مشوق‌های مالیاتی و تسهیل دسترسی به بازارهای ثانویه است.

انضباط مالی به مثابه بیمه عمر

از نگاه این مدیر مالی، انضباط از همان روز نخست، عامل تعیین‌کننده موفقیت است. برنامه‌ریزی نادرست برای نقاط عطف باعث می‌شود کارآفرین از یک دور جذب سرمایه به دور بعدی پرتاب شود و نتواند بر خود محصول تمرکز کند.

او هشدار می‌دهد که ساختاردهی نادرست شرکت در ابتدای راه می‌تواند ارزش یک ایده بزرگ را نابود کند. کاراتو مثال می‌زند: «شرکت‌هایی را می‌شناسم که با داشتن مدیران مالی توانمند، فروش خود را سه برابر کرده‌اند و محصولاتی به همان خوبی که از بین رفته‌اند، فقط به این دلیل که به شکل نادرست تامین‌مالی شدند و بنیان‌گذارانشان اسنادی را امضا کردند که نباید می‌کردند».

اثر اهرمی همکاری بخش دولتی و خصوصی

با توجه به نبود بازوی مالی خصوصی به استحکام برخی کشورهای دیگر، پیلار کاراتو از ترکیب منابع دفاع می‌کند. در اینجا CDTI وارد عمل می‌شود و ریسک را کاهش می‌دهد. او توضیح می‌دهد: «ما نقش یک اهرم را بازی می‌کنیم. اگر به دو میلیون یورو نیاز داشته باشید و سرمایه‌گذار خصوصی تنها یک میلیون آن را تقبل کند، بخش دولتی می‌تواند باقی را تامین کند».

توصیه پایانی او به بنیان‌گذارانی که امسال به دنبال تامین مالی هستند روشن است: طیف موجود را به دقت بررسی کنند؛ از یارانه‌های CDTI و وام‌های مشارکتی انیسا گرفته تا حمایت بلندمدت ابزارهایی مانند ICO یا کوفیدس. او هشدار می‌دهد: «باید خیلی خوب بدانید با چه کسی ازدواج می‌کنید. ورود یک صندوق شبیه ازدواجی بلندمدت است؛ باید با دقت ببینید چه شرایطی را امضا می‌کنید تا مسیرها به جدایی‌ای پرتنش و پرهزینه ختم نشود».

در ادامه می‌توانید مصاحبه کامل با پیلار کاراتو (CDTI) را در کانال یوتیوب ما (منبع به زبان اسپانیایی) ببینید.