ادعاهای گمراهکننده درباره موج گرمای شدید اروپا در ماه مه، تکرار حرفهای همیشگی درباره انکار تغییرات اقلیمی است و دانشمندان میگویند این اطلاعات نادرست میتواند باعث بیشتر شدن حملات آنلاین به پژوهشگران شود.
موج گرما در ماه مه در سراسر اروپا رکوردهای دمایی را شکسته و موجی از ادعاهای تکراری در فضای آنلاین ایجاد کرده است که تلاش میکنند علم اقلیم را زیر سؤال ببرند.
آگهی
آگهی
در یکی از پستهای شبکه ایکس که هزاران بار دیده شده، ادعا شده که موجهای گرمای تاریخی، مانند تابستان ۱۹۷۶ در لندن یا سال ۱۹۲۱، نشان میدهند که دمای فعلی چیز غیرعادیای نیست.
در پستهای دیگری نیز ادعا شده که ثبت دماها گمراهکننده است؛ یا به این دلیل که شهرها بهطور طبیعی از مناطق اطراف گرمترند (پدیده «جزیره گرمایی شهری») یا حتی با این ادعا که دادهها عمدا دستکاری یا جعل شدهاند.
اقلیمشناسان میگویند این ادعاها نهتنها گمراهکنندهاند، بلکه میتوانند به افزایش خصومت و آزار علیه پژوهشگران کمک کنند.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
سونیا سِنِویراتنه، استاد اقلیمشناسی در دانشگاه ایتیاچ زوریخ به تیم راستیآزمایی یورونیوز گفت که شخصا تجربه برخوردهای خصمانه مرتبط با کارش را داشته است.
او گفت هر از گاهی ایمیلها یا نامههایی دریافت میکرده و افزود که این موضوع بهویژه در شبکههای اجتماعی بسیار پررنگ بوده است.
او گفت: «در مقطعی متوجه شدم که در ایکس اوضاع خیلی بد شده» و اضافه کرد که ظرف چند ثانیه پس از انتشار پستهایش، پیامهای انکار تغییرات اقلیمی در فیدش ظاهر میشدند؛ چیزی که او احتمال میدهد به فعالیت رباتها مربوط باشد.
دیگران نیز تجربههای مشابهی گزارش کردهاند. زیک هاوسفادر، پژوهشگر ارشد اقلیم در شرکت استرایپ و دانشمند پژوهشی در سازمان برکلی ارت، گفت: «بیشترین آزار و اذیتی که خودم دیدهام، فحاشیهای آنلاین بوده که خوشبختانه محدود به همین بوده است، اما بسیاری از همکارانم (بهویژه زنان) شرایط بسیار بدتری را تجربه کردهاند.»
بارت فرهاخن، مشاور ارشد اقلیم در موسسه هواشناسی هلند نیز گفته که او هم با خصومت روبهرو شده است.
او به یورونیوز گفت: «در گذشته، بارها با توهین کلامی و آزار مواجه شدهام، اما تهدید یا ارعاب، نه.»
اطلاعات نادرست در کانون ماجرا
فرهاخن گفت اطلاعات نادرست همچنان عامل مهمی در بحثهای عمومی درباره تغییرات اقلیمی است و ماهیت آن در طول زمان تغییر کرده است. او گفت: «علم هر روز روشنتر و پذیرفتهشدهتر میشود، بهویژه در میان گروههای میانی جامعه.»
او افزود: «در همان حال، نیروهایی که با این سیاستها مخالفاند، مواضع سختتری اتخاذ کردهاند.»
به گفته فرهاخن، انکار تغییرات اقلیمی بیش از آنکه بر ردِ گرمشدن زمین متمرکز باشد، بهتدریج به سمت زیر سوال بردن پیامدهای آن و سیاستهای مقابله با آن حرکت کرده است.
این تجربهها محدود به یک کشور نیست. در ژانویه، مقامات اسپانیایی از افزایش نگرانکننده آزار آنلاین علیه دانشمندان اقلیم و هواشناسان خبر دادند.
بسیاری از پیامهای خصمانه در شبکه ایکس علیه کارشناسانی منتشر شده بود که اطلاعات تاییدشده را همرسان میکردند.
آزار علیه متخصصان محیطزیست پدیده تازهای نیست. برای مثال، مایکل ای. مان، اقلیمشناس آمریکایی، پیشتر از دریافت تهدیدها و کارزارهای تخریب اعتبار علمی خود در سال ۱۹۹۸ خبر داده بود؛ زمانی که درباره گرمایش بیسابقه جهانی گزارش داده بود.
«اتحادیه دانشمندان دغدغهمند آمریکا» نیز اقداماتی را مستند کرده که به گفته آنها توسط گروههای مرتبط با صنعت سوختهای فسیلی برای حمله و تضعیف اعتبارشان انجام شده است.
فرهاخن گفت این پویاییها مختص علم اقلیم نیستند: «انکار علمی یک راه ثابتشده برای کند کردن سیاستهاست (از ماجرای دخانیات تا امروز). بنابراین بله، اطلاعات غلط و گمراهکننده نقش بزرگی دارند.»
استدلالهای نادرست آشنا در مورد موج گرما
اقلیمشناسان میگویند بسیاری از ادعاهای نادرستی که درباره موج گرما منتشر شدهاند، همان روایتهای تکراری انکارکنندگان تغییرات اقلیمی هستند.
پستهایی که موجهای گرمای ۱۹۲۱ و ۱۹۷۶ را نشانه طبیعی بودن گرمای امروز میدانند، از نگاه دانشمندان، نقش تغییرات اقلیمی در تشدید پدیدههای شدید آبوهوایی را درک نمیکنند.
سِنِویراتنه گفت موج گرمای ۱۹۷۶ نیز شدید بوده است، اما تأکید کرد که امروز این پدیدهها با دفعات بیشتر، در مناطق وسیعتر و با شدت بالاتری رخ میدهند؛ تا حدی که بدون تغییرات اقلیمی ناشی از انسان، وقوع برخی از آنها تقریبا غیرممکن بود.
او گفت: «امروزه با موجهای گرمایی مواجه میشویم که آنقدر شدیدند که در سالهای اخیر، احتمال وقوع برخی از آنها بدون تغییرات اقلیمی نزدیک به صفر بوده است.»
پستهای دیگری نیز ادعا میکنند که دادههای دمای جهانی قابل اعتماد نیستند، زیرا شهرها از مناطق روستایی گرمترند.
این پدیده «جزیره گرمایی شهری» نام دارد و به این دلیل رخ میدهد که زیرساختهای متراکم شهری مانند ساختمانها و بتن، گرما را بسیار بیشتر از پوشش گیاهی طبیعی جذب و آزاد میکنند.
به گفته سنوییراتنه، این اثر میتواند «بهطور محلی دما را افزایش دهد، اما روندهای جهانی مشاهدهشده را توجیه نمیکند.»
دانشمندان دیگر نیز تایید میکنند که این اثر بهخوبی شناخته شده و در اندازهگیریها و جمعآوری دادههای بلندمدت دما از قبل لحاظ میشود.
همین موضوع درباره ادعاهایی که بدون مدرک، دادههای دمایی را «خیالی» میدانند نیز صادق است.
هاوسفادر گفت: «اکنون در جهان ۹ گروه مستقل از دانشمندان در آمریکا، بریتانیا، اتحادیه اروپا، ژاپن و چین وجود دارند که همگی بهطور جداگانه دادههای دمای جهانی را تولید میکنند و با وجود روشها و دادههای متفاوت، نتایج بسیار مشابهی دارند.»
او افزود: «در علم، چیزهای کمی به اندازه رکورد دمای جهانی به این خوبی اعتبارسنجی شده است.»