نتایج نشان داد مردان نسبت به تغییرات اقلیمی نگرانی کمتری دارند و در سیاست محیط زیست کمتر جاهطلب و کمفعال تر عمل می کنند.
همزمان با نزدیکتر شدن بشریت به مرز آسیبهای غیرقابل بازگشت اقلیمی، رفتارهای مردانه به خاطر اینکه «برای سیاره بد است» زیر سوال رفته است.
یک مقاله علمی تازه، که حاصل کار بیش از ۲۰ دانشمند از ۱۳ کشور مختلف است، پژوهشهای موجود درباره تغییرات اقلیمی، گرمایش جهانی و فروپاشی زیستمحیطی و همچنین پیوند این روندها با کارهایی که مردان انجام میدهند را بررسی کرده است.
این مقاله (منبع به زبان انگلیسی) با عنوان «Men, masculinities and the planet at the end of (M)Anthropocene» که در نشریه نورما؛ ژورنال بینالمللی مطالعات مردانگی منتشر شده، به موضوعاتی گوناگون از انکار تغییرات اقلیمی در سیاست خط لوله در کانادا گرفته تا پیامدهای زیستمحیطی سیاستهای چین در اقیانوس آرام، اینفلوئنسرهای آنلاین طرفدار مصرف گوشت در فنلاند و نیز اقدامات مثبت فعالان مرد در آفریقا، آمریکای لاتین، بریتانیا و سایر نقاط جهان میپردازد.
آیا مردانگی برای محیط زیست مضر است؟
پژوهشگران دریافتهاند که به طور کلی مردان به دلیل الگوی مصرف خود، به ویژه در حوزه سفر، حملونقل، گردشگری و مصرف گوشت، ردپای کربنی و اثر زیستمحیطی بیشتری دارند.
مطالعات متعدد شکاف جنسیتی در انتشار گازهای گلخانهای را برجسته کردهاند. برای نمونه، یک مطالعه در سال ۲۰۲۵ (منبع به زبان انگلیسی) روی ۱۵ هزار نفر در فرانسه نشان داده است که آلودگی ناشی از حملونقل و غذا در میان مردان ۲۶ درصد بیشتر از زنان است.
به گفته این تیم، مردان همچنین «نگرانی کمتری نسبت به تغییرات اقلیمی» دارند، «در سیاستگذاری و کنش زیستمحیطی کمبلندپروازتر و کمفعالترند» و تمایل کمتری برای تغییر عادتهای روزمره خود برای مقابله با این بحران روبهگسترش نشان میدهند.
یک پژوهش سال گذشته که در ژورنال روانشناسی محیطی (منبع به زبان انگلیسی) منتشر شده نشان میدهد مردانی که سطح بالاتری از «استرس مردانگی» دارند، یعنی نگران آن هستند که مبادا زنانه به نظر برسند، کمتر درباره تغییرات اقلیمی ابراز نگرانی میکنند و بیشتر احتمال دارد از رفتارهای حامی محیط زیست پرهیز کنند؛ برای نمونه ممکن است برای حفظ تصویری عمدتا سنتی از مردانگی، از خرید محصولات دوستدار محیط زیست خودداری کنند.
در این مقاله همچنین آمده است که مردان بیش از زنان در مالکیت، مدیریت و کنترل صنایع سنگین، شیمیایی، کربنمحور و صنعتی مانند کشاورزی، و نیز دیگر صنایع استخراجی و با اثر زیستمحیطی بالا و البته در نظامیگری نقش دارند.
«تاثیرات منفی» مردان
جف هرن، سردبیر این مقاله و استاد جامعهشناسی در دانشگاه هادرزفیلد، میگوید: «اکنون پژوهشهای فراوانی وجود دارد که به روشنی نشان میدهد رفتارهای برخی مردان چه پیامدهای منفیای بر محیط زیست و اقلیم دارد.»
او میافزاید: «شگفتآور این است که چگونه این جنبه در بیشتر بحثها و سیاستگذاریها برای رسیدن به جهانی پایدارتر جایی ندارد.»
پژوهشگران اضافه میکنند این «الگوهای مخرب» به ویژه در مورد مردان سفیدپوست نخبه در اروپا و غرب صدق میکند، نه مردان کمدرآمد در کشورهای جنوب جهانی.
در این مقاله همچنین اذعان شده که برخی مردان برای تغییر این گرایشها «با فوریت و انرژی فراوان» تلاش میکنند.