به گزارش والاستریت ژورنال به نقل از مقامات آمریکایی، دونالد ترامپ به دستیاران خود دستور داده است که برای محاصره طولانیمدت ایران آماده شوند. به گفته این مقامات هدف از این اقدام ضربهزدن به منابع مالی رژیم ایران برای وادار کردن تهران به تسلیم در برابر مطالبات آمریکا درباره برنامه هستهای است.
بنابر این گزارش، دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا در جریان نشستهای اخیر، از جمله جلسه روز دوشنبه در اتاق وضعیت کاخ سفید به این جمعبندی رسیده است که گزینههای دیگر او از جمله ازسرگیری بمباران یا کنار کشیدن از درگیری پرمخاطرهتر است و تصمیم گرفته فشار بر اقتصاد و صادرات نفت ایران را از طریق ادامه محاصره بنادر ایران و جلوگیری از کشتیرانی به مقصد و از مبدا این بنادر تشدید کند.
آگهی
آگهی
با این حال، ادامه محاصره به معنای طولانیتر شدن درگیری است که منجر به افزایش قیمت بنزین شده، به محبوبیت آقای ترامپ در نظرسنجیها آسیب زده و چشمانداز جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای را بیش از پیش تیره کرده است. این وضعیت همچنین باعث شده شمار کشتیهای عبوری از تنگه هرمز به پایینترین سطح از زمان آغاز جنگ برسد.
رئیسجمهوری آمریکا از زمان اعلام آتشبس در روز هفتم آوریل و توقف کارزار بمباران گسترده ایران، بارها از تشدید درگیریها عقبنشینی کرده و پس از آنکه تهدید کرد تمام تمدن ایران را نابود خواهد کرد، فضای تازهای برای دیپلماسی گشوده است. با این حال، به گزارش والاستریت ژورنال، آقای ترامپ همچنان میخواهد تا زمانی که رژیم ایران در برابر خواستههای اصلی او یعنی برچیدن کامل برنامه هستهای تسلیم شود، فشار بر آن را تشدید کند.
بنابر این گزارش، آقای ترامپ به دستیاران خود گفت که پیشنهاد سهمرحلهای ایران مبنی بر بازگشایی تنگه هرمز و موکول کردن مذاکرات هستهای به مرحله نهایی، نشان میدهد تهران با حسن نیت مذاکره نمیکند.
آقای ترامپ در حال حاضر با محاصره بیپایان بنادر ایران مشکلی ندارد. او روز سهشنبه در شبکه اجتماعی «تروتسوشال» نوشت: «ایران به ما اطلاع داد که در وضعیت فروپاشی است و میخواهد هرچه سریعتر تنگه هرمز باز شود.»
به گفته یک مقام ارشد آمریکایی، این محاصره به وضوح اقتصاد ایران را در معرض فروپاشی قرار داده است. ایران برای ذخیره نفت فروختهنشده خود تحت فشار است و همین امر باعث تماسهای تازه جمهوری اسلامی با واشنگتن شده است.
تصمیم آقای ترامپ نوعی مرحله تازه در جنگ به شمار میرود و نشان میدهد رئیسجمهوری آمریکا که همواره به دنبال پیروزی سریع و قابل عرضه است، فاقد راهحل قطعی است.
توقف یکجانبه جنگ، راه خروجی سریع از درگیری و کاهش فشار بر اقتصاد آمریکا و اقتصاد جهانی فراهم میکند. اما پیشنهاد جدید ایران به جمهوری اسلامی اجازه میداد شرایط این مسیر خروج را تعیین کند.
از سوی دیگر، از سرگیری درگیریها رژیم ایران را بیش از پیش تضعیف میکند، اما احتمالا واکنش ایران را در قالب ایجاد اختلال گستردهتر در زیرساختهای انرژی خلیج فارس به دنبال خواهد داشت و هزینههای جنگ را افزایش میدهد.
اگرچه محاصره، منابع مالی جمهوری اسلامی را کاهش میدهد، اما نیروهای آمریکایی را بیآنکه تضمینی برای تسلیم رژیم ایران وجود داشته باشد، به استقراری طولانیتر در خاورمیانه متعهد میکند.
سوزان مالونی، کارشناس ایران و معاون برنامه سیاست خارجی «موسسه بروکینگز» گفت: «در محاسبات ایران، تواناییاش برای تحمل و دور زدن محاصره از منافع آمریکا در جلوگیری از بحران گستردهتر انرژی و رکود جهانی احتمالی بیشتر است.»
او افزود: «حکومتی که در ماه ژانویه برای خاموش کردن اعتراضات شهروندان خود را سلاخی کرد، اکنون برای تحمیل مشکلات اقتصادی بر آنها کاملا آماده است.»
آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، گفت آمریکا به اهداف نظامی عملیات «خشم حماسی» دست یافته و «به لطف محاصره موفق بنادر ایران، ایالات متحده در مذاکرات برای جلوگیری از دستیابی تهران به سلاح هستهای، حداکثر اهرم فشار را بر رژیم دارد.»
او افزود: «رئیسجمهوری تنها توافقی را خواهد پذیرفت که از امنیت ملی کشور ما حفاظت کند.»
به گزارش والاستریت ژورنال، برخی مقامات آمریکایی با توجه به فقدان مسیری روشن و قاطع برای پایان جنگ با ایران، بر این باورند که این درگیری احتمالا نه با توافق هستهای پایان مییابد و نه با ازسرگیری جنگ.
گامهای بعدی تقابل با ایران
بنابر این گزارش، آقای ترامپ توصیههای متناقضی درباره گامهای بعدی در تقابل با ایران دریافت میکند. برخی متحدان خارج از دولت از جمله لیندسی گراهام، سناتور جمهوریخواه ایالت کارولینای جنوبی خواستار حفظ فشار بر تهران هستند. این درحالی است که دیگران، از جمله رهبران کسبوکارها نگرانند که بسته ماندن تنگه هرمز یا جنگ بیشتر نتیجهای بهجز آسیب به اقتصاد در پی نداشته باشد. موضوعی که در آستانه انتخابات میاندورهای کنگره میتواند ضربه سیاسی مرگباری برای جمهوریخواهان باشد.
به گفته مقامات آمریکایی، این توصیهها در روز دوشنبه در هنگام بررسی پیشنهاد سهمرحلهای ایران در گوش آقای ترامپ طنینانداز بود. این پیشنهاد اگرچه بینقص نبود، اما فرصتی برای کاهش تنشها فراهم میکرد.
با این حال رئیسجمهوری آمریکا و تیم امنیت ملی او به این نتیجه رسیدند که چنین پیشنهادی بخشی از اهرم فشار واشنگتن برای گرفتن امتیازهای هستهای از ایران را از بین میبرد. کاخ سفید همواره گفته است هر چارچوب توافقی برای صلح پایدار باید برنامه هستهای ایران از جمله تعیین جدول زمانی برای محدودیتهای مربوط به فعالیتهای هستهای را در بر بگیرد.
به گفته مقامات آمریکایی، آقای ترامپ در حال حاضر نمیخواهد از مطالبه خود مبنی بر تعهد ایران به تعلیق غنیسازی برای حداقل ۲۰ سال و سپس پذیرش محدودیتها عقبنشینی کند.
اریک بروئر، تحلیلگر ارشد پیشین امور ایران در جامعه اطلاعاتی آمریکا گفت: «تعجب نمیکنم که او این توافق را نپذیرفته است، چون اصلا به مساله هستهای نمیپردازد.»
او افزود: «چرا باید توافق ایران را بپذیرید، در حالی که هنوز منتظرید ببینید آیا میتوانید از طریق محاصره، مشکلات اقتصادی جدی برای ایران ایجاد کنید یا نه؟»
ایران در تدارک پیشنهاد اصلاحشده
به گفته منابع آگاه، ایران روز دوشنبه به میانجیگران گفته است که پیش از ارائه پیشنهاد اصلاحشده به چند روز زمان نیاز دارد تا آن را با مجتبی خامنهای، رهبر جدید جمهوری اسلامی در میان بگذارد.
با این حال، میانجیهای منطقهای همچنان تردید دارند که پیشنهاد بهروزشده ایران بتواند به پیشرفتی جدی منجر شود. مقامات ایرانی همچنان تاکید دارند که واشنگتن باید آنچه را آنها مطالبات حداکثری میدانند کنار بگذارد. این در حالی است که ایران محاصره تنگه هرمز را حفظ کرده است.
به گزارش والاستریت ژورنال، مقامات دولت آقای ترامپ بر این باورند که تهران ممکن است تلاش کند وضعیت کنونی نه توافق، نه جنگ را در بلندمدت بر هم بزند.
بنابر این گزارش، جمهوری اسلامی ممکن است با اثرگذاری بیشتر محاصره آمریکا بر اقتصاد ایران، بکوشد واشنگتن را وادار کند میان تشدید درگیری یا عقبنشینی و پذیرش توافق یکی را انتخاب کند.
تهران میتواند حملات خود علیه تولید انرژی در منطقه را از سر بگیرد یا نیروهای دریایی آمریکایی مسئول اجرای محاصره را هدف قرار دهد.
همچنین مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا روز دوشنبه در گفتگو با «فاکسنیوز» با اشاره به جدال قدرت در درون رژیم ایران گفت: «تندروها، با نگاهی آخرالزمانی به آینده، قدرت نهایی را در آن کشور در اختیار دارند.»
او افزود: «یکی از موانع اینجا این است که مذاکرهکنندگان ما فقط با هیات ایران مذاکره نمیکنند. آن هیات سپس باید با مقامات ایرانی دیگر مذاکره کند تا بفهمد بر سر چه چیزی میتواند توافق کند، چه چیزی میتواند پیشنهاد دهد، حاضر است چه کاری انجام دهد و حتی حاضر است با چه کسی دیدار کند.»