شاخص تحول جدید بنیاد برتلسمن می گوید: جهان به طور فزاینده ای خودکامه می شود؛ خودکامه های موجود در حال استحکام هستند. یکی از معدود نمونه های مقابل: کشور همسایه آلمان، لهستان. آنچه در اینجا متفاوت انجام می شود.
دموکراسی ها تحت فشار: بر اساس شاخص تحول جدید بنیاد برتلسمان (BTI)، کشورهای بیشتری به سیستم های حکومت اقتدارگرا می افتند، دموکراسی ها در حال دفاع هستند. امروزه 56 درصد از 137 کشور مورد بررسی به صورت خودکامه اداره می شوند.
آگهی
آگهی
۷۷ کشور از این مطالعه به صورت خودکامه اداره می شوند که تقریباً دو سوم آنها خودکامه های سخت محسوب می شوند. این بدان معنی است که همانطور که نویسندگان مطالعه برتلسمان اظهار می کنند، حقوق اساسی کاملاً نادیده گرفته می شود. رکورد بالایی از زمان آغاز نظرسنجی ها در سال 2006.
دانیلا شوارتزر، مدیر عامل بنیاد برتلسمن می گوید: «BTI بار دیگر نشان می دهد که چقدر فشار بر نهادهای دموکراتیک در سراسر جهان وجود دارد - در عین حال، ما شاهد مقاومت بسیار شدید در برابر فرسایش آنها در بسیاری از نقاط هستیم.» این ظرفیت بسیج، که در درجه اول از یک جامعه مدنی فعال ناشی می شود، پتانسیل مرکزی برای تجدید دموکراتیک دارد.
اما این گزارش هشدار می دهد که گرایشهای استبدادی در بسیاری از دموکراسی ها نیز غالب است. بسیاری از دولت های منتخب نهادهای اصلی دموکراتیک را با هدف حفظ قدرت فرسایش داده اند. سابین دانر، کارشناس دموکراسی و نویسنده مطالعه، می گوید این سوء استفاده از قدرت راه را برای خودکامگی هموار می کند.
اما تصویر وضعیت همچنین نشان دهنده تحورات مثبت گاه به گاه است. به عنوان مثال در برزیل و لهستان، یک چرخش دموکراتیک حاصل شد، اگرچه موفقیت طولانی مدت آن در جوامع قطبی بسیار تضمین نشده است. این مثالها نشان دهنده ظرفیت رو به رشد برای یادگیری دموکراتیک برای محافظت از نهادها و استفاده از پنجرههای اصلاحات است
لهستان: پیشگام مقاومت دموکراتیک
پس از سالها شکست های دموکراتیک، دولت فعلی تحت حکومت دونالد توسک شروع به چرخش کرد: اصلاحات برای تقویت حاکمیت قانون، سیاست زدایی نهادهای دولتی و مبارزه با فساد آغاز شده است. بنابراین لهستان نمونه ای از چیزی است که گزارش به عنوان یک جنبش ضد نادر توصیف می کند: انعطاف پذیری دموکراتیک.
در حالی که بسیاری از دولتها عمداً موسسات را تضعیف می کنند، ورشو موفق شد، حداقل تا حدی، دقیقاً این ساختارها را تقویت کند. به گفته BTI، این یک امر مسلم نیست، زیرا تخریب نظامهای دموکراتیک اغلب نتیجه خود دولت های منتخب است.
در گزارش «سرکوب با مقاومت مواجه می شود» نوشته سابین دونر، هاوک هارتمن و سباستین پلات آمده است: «با هدف اولیه حفظ قدرت، نخبگان سیاسی منتخب به فرسایش تدریجی نهادهای اصلی دموکراتیک ادامه دادهاند.»
با این حال، این گزارش هشدار می دهد که وقتی موسسات تضعیف شوند، تنها به آرامی می توان آنها را بازسازی کرد. اصلاحات اغلب با باقی ماندن شبکههای دولتهای قبلی، قطبش سیاسی و محاصره نهادی، کند میشوند.
این را مثال لهستان نیز نشان می دهد: علیرغم پیشرفت، اعتماد به نهادهای دولتی کم است و چشم انداز سیاسی بسیار قطبی است. بازگشت به استانداردهای دموکراتیک پایدار یک روند طولانی است.
همانند ۲۲ کشور دیگر OECD که به عنوان دموکراسیهای پایدار محسوب میشوند، خود آلمان بخشی از مطالعه BTI نیست. اما روند توصیف شده نمی تواند به سایر مناطق جهان محدود شود. افزایش قطبش، کاهش اعتماد به نهادها و فشار بر فرایندهای دموکراتیک تحولاتی هستند که دموکراسیهای ثابت را نیز به چالش میکشند. مثال لهستان نشان می دهد که برچیدن دموکراتیک لزوماً نباید دائمی باشد، بلکه این فرآیندها چقدر شکننده باقی می مانند.