یک نشریه بریتانیایی در گزارشی نوشته است که رهبر جمهوری اسلامی، در پی گسترش اعتراضها و افزایش نگرانیها از احتمال فروپاشی حکومت، نهادهای امنیتی کشور را در بالاترین سطح آمادهباش قرار داده است.
نشریه تلگراف در این گزارش خود به قلم اختر ماکویی نوشته است: علی خامنهای به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی دستور داده است که کنترل کامل سرکوب اعتراضها را در دست بگیرد؛ اقدامی که در سایه نگرانی جدی از احتمال ریزش نیرو در ارتش و پلیس صورت گرفته است.
گزارشها حاکی است که نهادهای امنیتی در حال شناسایی و تعقیب ماموران پلیسی هستند که از شلیک به معترضان خودداری کردهاند. گروه حقوق بشری «هنگاو» اعلام کرده جمهوری اسلامی چندین نفر از اعضای نیروهای امنیتی را به دلیل سرپیچی از دستور شلیک به معترضان بازداشت کرده است.
مقامهای ایرانی گفتهاند سطح آمادهباش امنیتی در کشور حتی از زمان جنگ دوازده روزه با اسرائیل هم بالاتر رفته و همزمان «شهرهای موشکی» زیرزمینی نیز برای مقابله با تهدیدهای خارجی فعال شدهاند.
جمعه شب، کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، به همراه امانوئل ماکرون، رئیسجمهور فرانسه، و فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، بیانیهای مشترک صادر کردند و کشتار غیرنظامیان در ایران را محکوم کردند.
در همین حال، دونالد ترامپتهدید کرده است در صورت ادامه خشونت علیه معترضان، به ایران حمله خواهد کرد. او روز جمعه هشدار داد: «ما ضربه سختی به آنها خواهیم زد، آنجا که بیشترین درد را احساس میکنند… این به معنای اعزام نیروهای زمینی نیست. ما نمیخواهیم کار به آنجا برسد.»
در جریان اعتراضهای پنجشنبهشب، دستکم شش نفر کشته شدند و چندین ساختمان دولتی به آتش کشیده شد؛ شبی که به گفته مقامها، گستردهترین تظاهرات از زمان آغاز ناآرامیها در اواخر سال گذشته رقم خورد.
رئیسجمهوری آمریکا همچنین تلویحا گفت ممکن است خامنهای مجبور به ترک کشور شود؛ آن هم در شرایطی که گزارشهایی از بحث و گفتوگو در میان ایرانیان درباره کنار گذاشتن رهبر جمهوری اسلامی برای حفظ نظام منتشر شده است.
خامنهای که از سوم ژانویه تاکنون بهطور علنی سخنرانی نکرده بود، روز جمعه در سخنانی خطاب به ترامپ گفت که او باید «به مشکلات کشور خودش بپردازد» و رئیسجمهور آمریکا را «مغرور» خواند و حتی گفت که چنین رهبری میتواند «سرنگون شود».
او تاکید کرد جمهوری اسلامی در برابر آنچه «تروریستهای داخلی» خواند، عقبنشینی نخواهد کرد.
در همان روز، ناوهای جنگی ایران در کنار شناورهای چین و روسیه، برای رزمایش دریایی برنامهریزیشده در آبهای آفریقای جنوبی و در نزدیکی کیپتاون مستقر شدند؛ رزمایشی که میتواند بیش از پیش روابط پرتوریا و واشنگتن را تیره کند.
اعتراضها در ایران روز جمعه وارد سیزدهمین روز خود شد. به گفته منابع نزدیک به حکومت، جمهوری اسلامی وارد «وضعیت بقا» شده، اما مقامها همزمان تاکید کردهاند که خامنهای هیچ برنامهای برای ترک کشور ندارد و گزارشها در اینباره را رد کردهاند. اطرافیان او گفتهاند: «این ادعاها هیچ شباهتی به شخصیت او ندارد.»
یکی از مقامهای حکومتی به روزنامه تلگراف گفته است: «او حتی اگر بمبافکنهای بی۵۲ بالای سر تهران پرواز کنند، این شهر را ترک نخواهد کرد.»
یک مقام ارشد دیگر نیز گفته است: «رهبر به سپاه دستور داده در بالاترین سطح آمادهباش باقی بماند؛ حتی بالاتر از زمان جنگ ژوئن. او ارتباط نزدیکتری با سپاه دارد تا ارتش یا پلیس، چون معتقد است خطر ریزش در سپاه تقریبا وجود ندارد، در حالی که در سایر نیروها سابقه ریزش دیده شده است. او سرنوشت خود را به دست سپاه سپرده است.»
مقامهای ایرانی نگراناند که هرگونه دخالت ترامپ بتواند به جنگی «آخرالزمانی» منجر شود. این مقام افزود: «شهرهای موشکی زیرزمینی سپاه که در جنگ ۱۲ روزه عمدا دستنخورده باقی ماندند، اکنون همگی در حالت آمادهباش کامل هستند. این بار شرایط کاملا متفاوت خواهد بود.»
سپاه پاسداران از سال ۲۰۱۵ تاکنون از وجود چهار شهر موشکی زیرزمینی پرده برداشته است. خبرنگاران رسانههای دولتی هنگام بازدید از این مراکز با خودروهایی با شیشههای تیره جابهجا شدهاند و جزئیات فنی این تاسیسات همچنان محرمانه است. گفته میشود بخشی از این مراکز در غرب ایران قرار دارد تا امکان حمله احتمالی به اسرائیل فراهم باشد.
در بیانیه مشترک روز جمعه، رهبران بریتانیا، فرانسه و آلمان اعلام کردند: «ما عمیقا نگران گزارشها درباره خشونت نیروهای امنیتی ایران هستیم و کشتار معترضان را بهشدت محکوم میکنیم. مقامهای ایرانی مسئول حفاظت از شهروندان خود هستند و باید آزادی بیان و تجمع مسالمتآمیز را بدون ترس از انتقام تضمین کنند.»
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
اگرچه اعتراضهای کنونی هنوز به گستردگی ناآرامیهای سالهای ۲۰۱۹ و ۲۰۲۲ نرسیده، اما جمهوری اسلامی در یک سال گذشته، پس از جنگ با اسرائیل و بمباران تاسیسات هستهایاش، بهشدت تضعیف شده است.