شیوع ابولا که از ماه مه در جمهوری دموکراتیک کنگو آغاز شد و اکنون سریع‌ترین و گسترده‌ترین همه‌گیری ثبت‌شده به شمار می‌رود، نزدیک به ۱۰ هزار مورد قطعی در سراسر آفریقا بر جا گذاشته است.
تنها مورد تاییدشده ابتلای نیجریه در تازه‌ترین موج مرگبار ابولا در آفریقا روز دوشنبه از پایتخت این کشور، آبوجا، به سوئیس منتقل شد. اوگاندا که در ماه اوت عاری از این بیماری اعلام شده بود، روز یکشنبه در واکنش به این رویداد کنترل‌های مرزی خود را تشدید کرد.
آگهی
آگهی
بیمار تخلیه‌شده، زن ۴۲ ساله‌ای با تابعیت سوئیس و همسر یکی از کارکنان سفارت در آبوجا، پیش از بازگشت به نیجریه همراه با همسرش به اوگاندا سفر کرده بود. او به جمهوری دموکراتیک کنگو سفر نکرده و بنا به اعلام وزارت فدرال امور خارجه سوئیس به آسوشیتدپرس در روز جمعه، احتمالا در اوگاندا به ویروس مبتلا شده است.
وزارت بهداشت اوگاندا ۲۳ اکتبر اعلام کرد (منبع به زبان انگلیسی) که بیمار هنگام ترک اوگاندا هیچ علامتی نداشت و افزود تحقیقات برای مشخص شدن زمان آغاز علائم و چگونگی آلودگی او ادامه دارد.
محمد علی پاته، وزیر بهداشت نیجریه، در پستی در ایکس نوشت (منبع به زبان انگلیسی) که وضعیت این بیمار «بسیار بهتر، پایدار، هوشیار، قادر به ارتباط‌گیری و نتایج آزمایش‌های بالینی او در حال نزدیک شدن به حد پایه» است. او افزود: «این به آن معنا نیست که او دیگر ناقل نیست.»
مقام‌های بهداشتی نیجریه ۵۳ نفر از افرادی را که با این بیمار در تماس بوده‌اند، از جمله کارکنان درمانی، بستگان و کارکنان خانگی، شناسایی کرده‌اند. آنان روز یکشنبه اعلام کردند که دامنه جستجو برای موارد احتمالی را گسترش داده و ۹ تماس دیگر را نیز ردیابی کرده‌اند. همسر بیمار تاکنون هیچ علامتی نشان نداده و در قرنطینه به سر می‌برد.
پاته روز جمعه گفت که به نظر می‌رسد آلودگی این زن به شکلی نزدیک با نخستین مورد ابتلا در کنیا مرتبط باشد، اما هشدار داد که این امر لزوما مسیر انتقال را مشخص نمی‌کند.
این نخستین موردی نیست که در آن بیمار برای درمان به اروپا منتقل می‌شود.
از ماه مه ۲۰۲۶ تاکنون سه نفر که به ابولای مرتبط با این همه‌گیری آلوده شده بودند برای دریافت مراقبت تخصصی به اروپا تخلیه پزشکی شده‌اند؛ دو نفر به آلمان و یک نفر به هلند. هر سه از کارکنان درمانی یا امدادی در مناطق درگیر در کنگو بوده‌اند.
در ماه ژوئیه نیز فرد دیگری پس از احتمال مواجهه با ویروس هنگام درمان بیماران مبتلا به ابولا در کنگو به بریتانیا منتقل شد.
محدودیت‌های سفر در اوگاندا
مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های آفریقا پیشتر اعلام کرده بود که نخستین بیماران در نیجریه و کنیا هر دو روز ۳ اکتبر از طریق فرودگاه بین‌المللی انتبه در اوگاندا سفر کرده بودند.
این کشور برای جلوگیری از گسترش ویروس در حال تقویت کنترل‌های مرزی است و به گفته وزارت بهداشت، اکنون شهروندانی را که از کشور همسایه، جمهوری دموکراتیک کنگو، بازمی‌گردند موظف می‌کند ۲۱ روز را با هزینه خود در قرنطینه بگذرانند.
هر فردی که در جمهوری دموکراتیک کنگو حضور داشته باشد، حتی با پروازهای چارتر، نمی‌تواند از اوگاندا عبور کند. طبق تدابیر جدید، مسافران کنگویی غیرضروری با هزینه خود از نزدیک‌ترین گذرگاه مرزی بازگردانده می‌شوند و کسانی که به صورت غیرقانونی وارد شوند با پیگرد قضایی روبه‌رو خواهند شد، وزارت بهداشت اعلام کرد.
وزارت بهداشت اوگاندا روز یکشنبه در بیانیه‌ای اعلام کرد (منبع به زبان انگلیسی): «پایان انتقال محلی به معنای پایان خطر نیست. ما با جمهوری دموکراتیک کنگو مرز مشترک داریم؛ جایی که انتقال همچنان ادامه دارد و جوامع ما از طریق تجارت، سفر و روابط خانوادگی به طور نزدیک به هم پیوسته‌اند.»
در ادامه این بیانیه آمده است: «موارد اخیر که پای مسافران از این منطقه را در میان کشیده‌اند بار دیگر ضرورت هوشیار ماندن را برجسته می‌کند.»
اوگاندا ۲۰ مورد ابتلا از جمله دو مرگ را ثبت کرده است. جدیدترین مورد در ۲۱ ژوئن تایید شد. سازمان جهانی بهداشت ۲۷ اوت پایان شیوع ابولا در اوگاندا را پس از ۴۲ روز متوالی بدون ثبت مورد جدید اعلام کرد.
مرگبارترین شیوع در تاریخ کنگو
شیوعی که از ماه مه در جمهوری دموکراتیک کنگو آغاز شد، بنا بر آخرین داده‌های منتشرشده این کشور (منبع به زبان انگلیسی) در ۲۱ اکتبر، نزدیک به ۱۰ هزار نفر را آلوده کرده و بیش از ۴۷۰۰ نفر را کشته است؛ رقمی که این موج را به سریع‌ترین و گسترده‌ترین شیوع ابولا در تاریخ ثبت‌شده تبدیل می‌کند.
اینک این شیوع مرگبارترین موج ابولا در تاریخ جمهوری دموکراتیک کنگو به شمار می‌رود؛ با ۹۸۰۰ مورد ابتلا از جمله بیش از ۴۷۰۰ مرگ.
کانون این همه‌گیری استان ایتوری در شمال کشور است؛ جایی که ۳۲۹۸ نفر جان خود را از دست داده‌اند. ویروس تاکنون به هفت استان دیگر نیز گسترش یافته است.
سرعت شیوع از ظرفیت پاسخگویی پیشی گرفته و تلاش‌ها به دلیل بی‌ثباتی در منطقه و دشواری دسترسی به برخی از جوامع به شدت آسیب‌دیده با مانع روبه‌رو شده است.
جمهوری دموکراتیک کنگو همچنین از افزایش خشونت علیه کارکنان درمانی خبر داده است؛ موضوعی که تلاش‌ها برای کند کردن گسترش ویروس را مختل کرده است. بنا بر اعلام سازمان جهانی بهداشت، در تازه‌ترین حادثه یک پرستار کشته و یک عضو دیگر کادر درمان هنگام پاسخ به یک هشدار ابولا به شدت مجروح شد.
موارد ابتلا در کنیا، اوگاندا و نیجریه نیز گزارش شده است.
کنیا در پایان ماه نخستین مورد ابتلا به ابولا را در تاریخ خود گزارش کرد و از آن زمان تاکنون دو مورد مرگ ثبت شده است؛ در حالی که هفت بیمار دیگر در شرایط ایزوله تحت درمان قرار دارند.