یازدهمین نشست سالانه بانک سرمایهگذاری زیرساخت آسیا (AIIB) سیاستگذاران و فعالان اقتصادی را از سراسر جهان در دوحه گردهم میکند تا نقش فناوری، پایداری، اتصال و سرمایهگذاری در تغییر الگوی توسعه شهرها و اقتصادها بررسی شود.
تامین مالی زیرساختهای آینده به چالشی روبهافزایش در جهان تبدیل شده است زیرا کشورها برای تحقق اهداف توسعهای خود تلاش میکنند.
آگهی
آگهی
یازدهمین دوره نشست سالانه بانک سرمایهگذاری زیرساخت آسیا (AIIB) به یکی از مهمترین پرسشها در حوزه توسعه پایدار میپردازد: چطور میتوان زیرساختهای آینده را تامین مالی کرد و مطمئن شد که این زیرساختها در خدمت جوامعی است که برای آنها ساخته میشود.
ژو جایی، که برای نخستین بار بهعنوان رئیس این بانک مستقر در پکن در نشست سالانه حضور دارد، اعلام کرد AIIB قصد دارد تا سال ۲۰۳۰ حجم تامین مالی سالانه خود را تقریبا دو برابر کرده و به حدود ۱۷.۶ میلیارد یورو برساند و در عین حال بر حوزههایی تمرکز کند که معتقد است بیشترین ارزش افزوده را ایجاد میکند.
ژو جایی گفت: «ما بر زیرساختهایی تمرکز خواهیم کرد که از تابآوری در برابر تغییرات اقلیمی، انرژیهای تجدیدپذیر، تحول دیجیتال، پیوندهای منطقهای، حفاظت از طبیعت و توسعه انسانمحور پشتیبانی میکند. ما از فناوریهای نوین بهره میگیریم و سرمایه بخش خصوصی را بسیج میکنیم. نوآوری ابزار اصلی ما برای ایجاد اثرگذاری است.»
در سال ۲۰۲۵، AIIB تامین مالی ۹.۴ میلیارد یورویی برای ۵۷ پروژه را تصویب کرد که ۷۱ درصد از این تامین مالی به نتایج مثبت برای اقلیم اختصاص داشت و از هدف تعیینشده فراتر رفت. این بانک همچنین ۴.۳ میلیارد یورو سرمایه بخش خصوصی را بسیج کرد.
تکیه بر چندجانبهگرایی
AIIB برای سرمایهگذاری در پروژههای زیرساختی جهانی با سایر بانکهای توسعه چندجانبه همکاری کرده است.
این بانک توافقنامههای تامین مالی مشترک با بانک جهانی، بانک توسعه آسیایی، بانک توسعه آفریقا و بانک اروپایی بازسازی و توسعه منعقد کرده و همزمان با نهادهای بزرگ بانکی در مناطق مختلف جهان همکاری دارد.
تا پایان سال ۲۰۲۴، ۱۳۱ مورد از ۳۰۳ پروژه تصویبشده AIIB با مشارکت سایر بانکهای توسعه چندجانبه تامین مالی شده بود.
این الگو که برای تجمیع منابع و بهاشتراکگذاری تخصص طراحی شده، در دورانی که تجارت جهانی روزبهروز پراکندهتر و مختلتر میشود و با رشد حمایتگرایی روبهرو است، اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
برای AIIB، همکاری همچنان در مرکز ماموریت این بانک قرار دارد.
ژو افزود: «همکاری در قلب زیرساخت نیز قرار دارد. زیرساخت امکان ارتباط را فراهم میکند و ساخت آن مستلزم همکاری فرامرزی میان نهادها و بازارهاست.»
نقش قطر
قطر، کشور میزبان و از اعضای بنیانگذار AIIB، خود را بخشی از این تلاش میداند.
علی بن احمد الکواری، وزیر دارایی قطر، تعهد این کشور خلیج فارس به پیشبرد اهداف AIIB را در حالی که قطر با نااطمینانی ناشی از تنشهای منطقهای روبهرو است، مورد تاکید قرار داد.
علی بن احمد الکواری گفت: «قطر در این گفتگوها بهعنوان سهامدار بنیانگذار، بهعنوان سرمایهگذار در زیرساختهای آسیا و فراتر از آن و بهعنوان کشوری وارد میشود که امسال دریافته است زیرساختهای تابآور تا چه اندازه حیاتی هستند.»
قطر در سال ۲۰۱۵ در زمره اعضای بنیانگذار AIIB بود؛ نهادی که از آن زمان تاکنون به ۱۱۱ عضو تاییدشده در سراسر جهان رسیده است. این بانک اکنون یک بانک توسعه چندجانبه با سرمایه ۱۰۰ میلیارد دلاری است که ماموریت آن فراتر از مرزهای آسیا گسترش یافته است.
ایجاد تغییرات اثرگذار
مشارکت قطر تنها به نقش آن در AIIB محدود نمیشود. این کشور از طریق صندوق قطر برای توسعه (QFFD) تلاش کرده است کمکهای توسعهای را با سرمایهگذاری بلندمدت تلفیق کند و از پروژههای زیرساختی، بهداشتی و آموزشی در سطح بینالمللی حمایت کند.
صندوق قطر برای توسعه معتقد است نهادهایی مانند AIIB میتوانند در ایجاد مشارکتها و شناسایی فرصتهای سرمایهگذاری مشترک نقش داشته باشند و همزمان حجم سرمایه در دسترس برای توسعه پایدار را افزایش دهند. راهبرد گستردهتر QFFD این است که به جوامع کمک کند با استفاده از گرنتها، چرخهای خوداتکا از سرمایهگذاری برای خود ایجاد کنند.
نورا خالد محمد، معاون مدیر بخش سرمایهگذاری در QFFD، گفت: «ما میخواهیم آنها را توانمند کنیم تا به شریک توسعه تبدیل شوند و از گرنتها به وام و سرمایهگذاری حرکت کنند تا بتوانند رشد کنند، درآمد ایجاد کنند و زندگی پایدارتر داشته باشند؛ امری که در نهایت به بهبود زندگی دیگران نیز کمک میکند.»
زیرساخت در میدان عمل
از اندونزی تا مالدیو، از ترکیه تا مصر و ازبکستان، راهبرد AIIB از طریق پروژههایی در حوزه حملونقل، انرژی، بهداشت، اتصال دیجیتال و تابآوری در برابر تغییرات اقلیمی در حال اجراست.
تنها در سال ۲۰۲۵، این بانک تامین مالی پروژههایی را تصویب کرد که از احداث جادههای مقاوم در برابر اقلیم در ساحل عاج تا ساخت بیمارستان مشارکت عمومی-خصوصی در قزاقستان و مدیریت سازگار با اقلیم منابع آب در کامبوج را در بر میگیرد.
دوازدهمین دوره نشست سالانه این بانک قرار است سال آینده در باکو، جمهوری آذربایجان برگزار شود. این کشور آسیای میانه هماکنون در زمینه انرژی سبز و دیگر پروژههای زیرساختی از جمله طرحهای ریلی و خورشیدی با AIIB همکاری میکند.
با آن که هنوز هر سال به هزاران میلیارد دلار سرمایه نیاز است تا توسعه جهانی با آهنگ یکنواختی پیش برود، کلید کار و در عین حال بزرگترین چالش در این است که سرمایه لازم برای ساخت زیرساختهای آینده آزاد شود.