استونی روی پهپادهای ارزان، مقاوم و ساخت داخل سرمایهگذاری کرده تا همسایه بسیار بزرگتر خود را بازدارنده کند. یورونیوز نکست این فناوری را از نزدیک دید و شنید که چگونه درسهای جنگ اوکراین در شکلگیری آن نقش دارد.
استونی، عضو ناتو که با روسیه مرز مشترک دارد، ارتش نسبتا کوچکی دارد، اما این کشور که یکی از رهبران دیجیتال جهان است، میکوشد این کمبود را با فناوری جبران کند.
آگهی
آگهی
صنعت دفاعی این کشور اکنون طیفی گسترده از تجهیزات نظامی پیشرفته را تولید میکند؛ تجهیزاتی که در اوکراین در میدان نبرد آزموده شده و آماده گسترش در مقیاس بزرگ است: پهپادهای کمهزینه مقاوم در برابر اخلال، سامانههای پرتاب قابلحمل و حسگرهایی که تهدیدها را در آسمان شناسایی میکنند.
«Euronews Next» به مکانی محرمانه در نزدیکی تالین دعوت شد تا نمایش توان این سامانههای ساخت استونی را از نزدیک ببیند.
شرکت KrattWorks نشان داد که چگونه یک اپراتور واحد میتواند همزمان گلهای از پهپادها را، که هر کدام توان حمل مواد منفجره مرگبار را دارند، کنترل کند. ایده اصلی این شرکت این است که ارزش هر سرباز را چند برابر کند.
کارمو سار، رئیس فروش KrattWorks، به Euronews Next گفت: «ارتش استونی حدود ۴۰ هزار نفر نیرو دارد، اما دشمن بسیار بزرگتر است. بنابراین باید تعداد سربازان خود را چند برابر کنیم.»
او توضیح داد که در اوکراین، یک اپراتور هماکنون میتواند هفت پهپاد این شرکت را کنترل کند.
این سامانهها میتوانند بدون ارتباط دائمی با اپراتور پرواز کنند. سار گفت: «سامانههایی که در استونی توسعه میدهیم کاملا خودمختار هستند. اگر روی آنها اخلال ایجاد شود و ارتباط قطع شود، همه توان پردازشی لازم را روی خود دارند و ماموریت را خودشان به پایان میرسانند.»
صنعت دفاعی استونی تقریبا به طور کامل خصوصی است. بسیاری از شرکتها به اوکراین تجهیزات میفرستند و همزمان محصولات خود را بر اساس بازخوردی که از میدان نبرد میگیرند، بهبود میدهند.
شرکت Threod Systems که پهپادهای مراقبتی تولید میکند میگوید این بازخوردها طراحیهای آن را بهتر کرده است.
مارگوس آلاس، مهندس آزمایش در Threod Systems، به Euronews Next گفت: «اگر GPS از کار بیفتد، هواگرد چه کار میکند؟ قبلا اغلب در جایی سقوط میکرد.»
او افزود: «امروزه محصول ما آنقدر ایمن است که به خانه برمیگردد؛ شما میتوانید دوباره کنترل آن را در دست بگیرید و به شکل ایمن فرودش بیاورید. این یک قابلیت کلیدی بود که از تجربه اوکراین به دست آمد.»
آلاس گفت کاربران اوکراینی شرکت را واداشتند تا در شرایط سختتری آزمایش کند. او به Euronews Next گفت: «در زندگی واقعی میخواهیم هواگرد را در هوای بد استفاده کنیم.»
او افزود برخی اپراتورها فرسوده شدهاند و روزها بدون خواب کار کردهاند، بنابراین نرمافزار باید کاربری سادهای داشته باشد.
ارزان، بومی و قابل گسترش
این تجربه شرکتهای استونیایی را به سوی راهحلهای منعطف، سبک و مقرونبهصرفه سوق داده است.
یکی از نمونهها منجنیق پنوماتیک پرتاب پهپاد است که تولید آن را نیز Threod بر عهده دارد و به طور گسترده در اوکراین استفاده میشود. «Cata B» در چند دقیقه آماده میشود و برای پرتاب پهپادها تنها به سوخت دیزل نیاز دارد.
تشخیص پهپادها به اندازه خود پهپادها اهمیت دارد. شرکت Rantelon که در فناوری فرکانس رادیویی فعال است یک سامانه غیرفعال تشخیص پهپاد را معرفی کرد.
این دستگاه هیچ سیگنالی ارسال نمیکند و تنها گوش میدهد، به همین دلیل دشمن به آسانی نمیتواند جای آن را پیدا کند. کاسپار Põder، مدیر پروژه فروش در Rantelon، به Euronews Next گفت: «مزیت غیرفعال بودن این است که دشمن شما نمیتواند بفهمد سامانههایتان کجا قرار دارند.»
این دستگاه میتواند در چندین باند رادیویی به طور همزمان چند پهپاد را ردیابی کند و هم مدلهای نظامی و هم غیرنظامی را پوشش میدهد.
Põder گفت کاربردهای این سامانه از حفاظت مرزها تا زیرساختهای حیاتی و رویدادهای بزرگ عمومی را در بر میگیرد. او به Euronews Next گفت: «پهپادها ماندگار شدهاند و بازار آنها در حال رشد است.»
گروه Electric Wings یک پهپاد FPV ده اینچی را به نمایش گذاشت که برای رساندن مهمات به هدف طراحی شده است. Jordan Vähesoo، مدیر فروش گروه Electric Wings، به Euronews Next گفت این پهپاد با فرکانسهای رادیویی کار میکند و «در برابر اخلال مصون نیست».
او گفت با این حال سامانههای اخلالگر گران هستند و همه جا در دسترس نیستند. او افزود: «اگر یکی از [پهپادها] از کار بیفتد یا دچار اخلال شود، فقط یکی دیگر را از جعبه بیرون میآورید و دوباره حرکت میکنید.»
این شرکت اکنون میتواند سالانه حدود ۱۰ هزار دستگاه تولید کند و میگوید توان افزایش این میزان را هم دارد.
قابها، ملخها و موتورها در استونی ساخته میشوند و باتریها نیز در همانجا مونتاژ میشوند. Vähesoo به Euronews Next گفت: «فکر میکنم مهم است که هر کشور تولیدکننده خود را داشته باشد. بسیاری از قطعات در حال حاضر همچنان از طریق چین تامین میشوند.»
او گفت قطعات چینی ارزانتر هستند، اما مناقصههای اروپایی هر چه بیشتر به دنبال الکترونیک اروپایی هستند. او افزود: «دوست دارم این تغییر را ببینم.»
دولت نیز از این روند حمایت میکند. استونی میخواهد به یک قطب جهانی برای آزمایش و ساخت پهپادها تبدیل شود. دولت قصد دارد درآمد صنعت دفاعی را میان سالهای ۲۰۲۳ تا ۲۰۳۰ به ۱ میلیارد یورو، یعنی سه برابر، افزایش دهد.
ارتشی در حال سازگار شدن
نیروهای مسلح نیز در حال تغییر هستند. هوگو اوربلا، مدیر عملیات در فرمان تحول نیروهای دفاعی استونی، به Euronews Next گفت که جنگ اوکراین نشان داده است وارد کردن خسارت اکنون تا چه اندازه میتواند ارزان باشد.
او گفت: «زدن یک انفجار ارزانتر شده، چون اکنون پرواز دادن یک وسیله فقط چند یورو هزینه دارد.»
فرمان تحول نیرو همکاری میان نیروهای مسلح، صنعت، نهادهای پژوهشی و شرکای بینالمللی را سازماندهی میکند.
اوربلا گفت: «تجهیزاتی که توسط شرکتهای استونیایی تولید میشوند، چه برای استفاده دوگانه و چه صرفا برای اهداف نظامی، به طور فعال توسط نیروهای دفاعی هم در رزمایشهای بزرگ و هم در فعالیتهای روزمره آزمایش میشوند.»
او افزود: «این به آن معنا نیست که این سامانهها آماده استفاده فوری هستند. هر سامانه فناورانه همیشه به بازخورد مستقیم سربازانی که از آن استفاده میکنند نیاز دارد. تنها در این صورت است که سامانه واقعا میتواند به چیزی تبدیل شود که برای سرباز ارزشمند باشد.»
با این حال او افزود پهپادها جایگزین نیروهای متعارف نخواهند شد.
اوربلا به Euronews Next گفت: «یگانهای زرهی و یگانهای مانوری در جنگ بعدی جایگاه خود را خواهند داشت. ما میدانیم جنگ فعلی چه شکلی دارد، اما نمیدانیم جنگ بعدی چگونه خواهد بود.»