رئیس جمهوری فرانسه، روز یکشنبه ۱۸ اکتبر (۲۶ مهر ۱۴۰۵) در یک سخنرانی تلویزیونی، افزایش قیمت سوخت در این کشور را با جنگ خاورمیانه و درگیری در خلیج فارس مرتبط دانست و دو مقام ایرانی نیز به اظهارات او واکنش نشان دادند.
این سخنرانی پس از آن انجام شد که اعتراض‌ها به افزایش هزینه‌های زندگی شدت گرفت و به غارت، آتش‌زدن و درگیری با پلیس کشیده شد.
آگهی
آگهی
امانوئل ماکرون پس از خشونت‌های رخ‌داده در جریان تظاهرات روز شنبه ۱۷ اکتبر گفت: «چطور ممکن است فرانسوی‌ها با فرانسه چنین کنند؟»
او گفت «فرانسه در درگیری [خلیج فارس] مشارکت نداشت» اما که اکنون «دارد پیامدهای آن را متحمل می‌شود.»
وی در عین حال تاکید کرد که میان معترضان دارای مطالبات مشروع و افرادی که مسئول تخریب‌ها هستند، تمایز قائل شد.
این سخنرانی پس از آن انجام شد که دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «فرانسه در حال سوختن است!» آقای ترامپ مهاجرت را عامل ناآرامی‌ها دانست، هرچند مقام‌های فرانسوی چنین ارتباطی را تأیید نکرده بودند.
آقای ماکرون در سخنان خود اشاره‌ای به آقای ترامپ نکرد و گفت سفر از پیش برنامه‌ریزی‌شده‌اش به منطقه خلیج فارس طبق برنامه انجام می‌شود. این سفر در حالی قرار است انجام شود که فرانسه تلاش می‌کند منابع بیشتری برای تأمین سوخت پیدا کند.
یورونیوز فارسی را در ایکس دنبال کنید
رئیس جمهوری فرانسه با تاکید بر برخورد قاطع با عاملان خشونت گفت: «می‌خواهم کاملا روشن بگویم؛ در برابر آشوبگران و هر کسی که دست به خشونت می‌زند، هیچ اغماضی نخواهیم داشت.» او افزود: «گفت‌وگو و شنیدن [مطالبات مردم] به معنای ضعف [در برابر خشونت] یا چشم‌پوشی از مجازات عاملان آن نیست.»
آقای ماکرون همچنین اعلام کرد که نخست‌وزیر طی روزهای آینده با احزاب سیاسی، اتحادیه‌های کارگری و نمایندگان دانش‌آموزان دبیرستانی و دانشجویان دیدار خواهد کرد تا «مطالبات و پیشنهادات مشخصی» ارائه شود.
او سپس از «همه احزاب سیاسی، سازمان‌های حرفه‌ای و اتحادیه‌های کارگری خواست که همه خشونت‌ها را بدون هیچ ابهامی محکوم کنند و مردم را به آرامش فرا بخوانند». امانوئل ماکرون تأکید کرد: «هرکس باید مسئولیت خود را بپذیرد. کشور به نظم و آرامش نیاز دارد، نه تشدید تنش‌ها.»
رئیس جمهوری فرانسه همچنین اعلام کرد که «استانداران با هماهنگی شهرداران درباره اقداماتی برای حفاظت از شهرها، ساختمان‌های عمومی و کسب‌وکارها تصمیم خواهند گرفت. این اقدامات، در صورت لزوم، ممنوع کردن برخی تجمع‌ها و اتخاذ هرگونه تدبیر ضروری را نیز شامل می‌شود.»
فشار از راست و چپ بر دولت فرانسه
این سخنرانی در شرایطی انجام می‌شود که مخالفان، دولت را به دلیل راهبرد اتخاذشده برای حفظ نظم عمومی و مدیریت اعتراض‌های ۱۷ اکتبر مورد انتقاد قرار داده‌اند.
جوردن باردلا، رئیس حزب راست افراطی «اجتماع ملی» فرانسه، پیش‌تر در همان روز واکنشی تند نشان داده و خواستار استعفای رئیس جمهوری شده بود. او گفت: «باید عذرخواهی کند و کنار برود.» آقای باردلا با بیان اینکه دیگر نظمی در فرانسه وجود ندارد، از آنچه «خلع سلاح اخلاقی، روانی و مادی» نیروهای امنیتی خواند، انتقاد کرد.
ژان‌لوک ملانشون، رهبر حزب چپ افراطی «فرانسه تسلیم‌ناپذیر»، نیز گفت رئیس جمهوری باید به مطالبات معترضان پاسخ دهد، زیرا جوانان «نیاز دارند که این مرحله به پایان خوبی برسد».
آقای ملانشون هشدار داد اگر مداخله رئیس جمهوری به «مرحله تازه‌ای از وخامت اوضاع» منجر شود، ممکن است حوادثی رخ دهد که در نهایت از کنترل خارج شوند.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
بر اساس آمار مقام‌های مسئول، نزدیک به ۵۵۰ هزار نفر در تظاهرات روز شنبه علیه گرانی و افزایش هزینه‌های زندگی شرکت کردند که ۱۱۰ هزار نفر از آنان در پاریس بودند. د
در بسیاری از شهرهای فرانسه، روز تظاهرات به دلیل درگیری‌ها و غارت، به آشوب کشیده شد. صدها نهاد و واحد تجاری هدف حمله قرار گرفتند و خیابان‌های متعددی از آوار و لاشه وسایل نقلیه سوخته پوشیده شد. در شهر لیموژ، ساختمان قرن نوزدهمی شهرداری در آتش‌سوزی تا حد زیادی از بین رفت.
در جریان این حوادث، ۲ هزار و ۳۹۷ نفر بازداشت شدند و بیش از ۹۹۷ مأمور پلیس، ژاندارم و آتش‌نشان زخمی شدند.
سباستین لوکورنو، نخست‌وزیر فرانسه، شامگاه شنبه پس از نشست ستاد بحران وعده داد درباره نحوه مدیریت نظم عمومی در جریان اعتراض‌ها شفاف‌سازی شود. او همزمان حزب فرانسه تسلیم‌ناپذیر را هدف انتقاد قرار داد و گفت: «یا در جبهه جمهوری و نیروهای انتظامی هستیم، [...] یا در کنار آشوبگران.»
آقای لوکورنو با اشاره به آنچه «شبکه‌ای مبهم از جریان‌های افراطی» خواند، گفت حزب فرانسه تسلیم‌ناپذیر در این مجموعه جایگاه مهمی دارد.
حملات لفظی تهران به ماکرون
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، اظهارات آقای رئیس جمهوری فرانسه را به استقبال از «جنایت‌ها علیه ایرانیان» متهم کرد و گفت او با اطمینان دادن به دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، درباره حمایت خود، «خودش این وضعیت را رقم زده است.»
آقای عراقچی روز دوشنبه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «برای مقصر دانستن جنگی که همفکران او در شکل‌گیری آن نقش داشتند، دیگر دیر شده است.»
پیش از او نیز اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، رئیس جمهوری فرانسه را به برخورد دوگانه با اعتراض‌ها در ایران و فرانسه متهم کرد .
آقای بقایی روز یکشنبه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که آقای ماکرون در ماه ژانویه برای کسانی که به گفته این سخنگو، «به درخواست بازیگران بدخواه خارجی» به مراکز نیروهای انتظامی و نهادهای عمومی ایران حمله می‌کردند، خواستار «تجمعی مسالمت‌آمیز بدون ترس از مجازات» شده بود. او نوشت: «با این حال، امروز، در مواجهه با ناآرامی‌ها در جمهوری خودتان، به‌سرعت اعلام می‌کنید که تخریب و حمله به نهادهای دولتی تحمل نخواهد شد و عاملان آن به‌سرعت مجازات خواهند شد.»
سخنگوی وزارت امور خارجه ایران همچنین تاکید کرد که تهران فراموش نکرده است که آقای ماکرون «پیش از تجاوز علیه ایران» در پیامی به رئیس جمهوری آمریکا نوشته بود: «ما می‌توانیم کارهای بزرگی درباره ایران انجام دهیم.» به ادعای آقای بقایی، خیلی زود روشن شد که منظور رئیس جمهوری فرانسه از «کارهای بزرگ»، همراهی با «کارزار تجاوز و جنایت‌هایی» بوده است که در نهایت منطقه و جهان را به آتش کشید.
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
این اظهارات مقام‌های ایران در حالی صورت می‌گیرد که جمهوری اسلامی طی ۴۷ سال گذشته بسیاری از اعتراضات دانش‌آموزی و دانشجویی را به شدت سرکوب کرده و شمار زیادی از نخبه‌های کشور را به اتهام مخالفت با حکومت، روانه زندان ساخته است.
در جریان سرکوب خونین اعتراضات دی‌ماه گذشته نیز که به گزارش سازمان‌های حقوق بشری و در راس آن‌ها عفو بین‌الملل، مقامات ایران با اتهام «جنایت علیه بشریت» روبرو شده‌اند، تعداد قابل‌توجهی دانش‌آموز در میان قربانیان دیده می‌شوند.
پاریس پیش‌تر ایران را به راه‌اندازی یک «کارزار اطلاعات نادرست» درباره جنبش اعتراضی دانش‌آموزان دبیرستانی متهم کرده بود و سفیر این کشور را به وزارت امور خارجه فرانسه احضار کرده است.
پیش از آن، دولت ایران سفیر فرانسه در تهران را در پیوند با برخورد دولت متبوعش با معترضان به وزارت خارجه احضار کرده بود.