بعضی نخ دندان‌های محبوب تا همین اواخر به دلیل لغزندگی زیادشان شناخته می‌شدند؛ اما حالا شماری از مصرف‌کنندگان متوجه شده‌اند که نخ دندان همیشگی‌شان زبرتر و متفاوت شده است. علت این تغییر، تصمیم برخی تولیدکنندگان برای کنار گذاشتن ماده‌ای شیمیایی است.
شرکت‌های تولیدکننده نخ دندان به‌تدریج استفاده از «پلی‌تترافلوئورواتیلن» یا PTFE را کنار می‌گذارند.
آگهی
آگهی
این ماده مصنوعی که با نام تجاری تفلون نیز شناخته می‌شود، به نخ کمک می‌کند آسان‌تر میان دندان‌ها حرکت کند. PTFE از خانواده گسترده ترکیبات PFAS است که به دلیل پایداری زیاد در محیط زیست به «مواد شیمیایی ماندگار» شهرت دارند.
پژوهش‌ها تماس با برخی ترکیبات این خانواده را با افزایش خطر بعضی سرطان‌ها، کاهش پاسخ ایمنی و مشکلات تولیدمثل مرتبط دانسته‌اند. با این حال، تمایز مهمی وجود دارد: چنین پیامدهایی برای خود ماده PTFE موجود در نخ دندان به اثبات نرسیده و نمی‌توان نتیجه گرفت استفاده از آن لزوما باعث بیماری می‌شود.
پژوهشی که نگرانی‌ها را آغاز کرد
پژوهشگران موسسه تحقیقاتی سیلنت اسپرینگ در آمریکا در سال ۲۰۱۹، دریافتند زنانی که گفته بودند از نخ دندان Oral-B Glide استفاده می‌کنند، در مقایسه با دیگران سطح بالاتری از ماده PFHxS، یکی دیگر از ترکیبات خانواده PFAS، در خون داشتند.
پژوهشگران در مرحله‌ای دیگر، ۱۸ نوع نخ دندان را از نظر وجود فلوئور بررسی کردند. نتیجه آزمایش شش محصول مثبت بود؛ از جمله هر سه نمونه بررسی‌شده از محصولات Glide، دو محصول فروشگاهی مشابه آن و یک نخ دندان کولگیت که با عنوان «الیاف تفلون» معرفی می‌شد.
وجود فلوئور می‌تواند نشانه استفاده از مواد فلوئوردار، از جمله PTFE، باشد.
با این همه، این تحقیق رابطه علت و معلولی را ثابت نکرد. پژوهشگران نه نشان دادند که PFHxS موجود در خون مستقیما از نخ دندان وارد بدن شده و نه مقدار این ماده را در خود نخ‌ها اندازه گرفتند.
گراهام پیزلی، از پژوهشگران مطالعه، نیز تاکید کرده است که رفتارها یا منابع تماس دیگری که در پژوهش کنترل نشده‌اند، ممکن است در این ارتباط نقش داشته باشند.
چرا ترکیب نخ دندان‌ها تغییر کرده است؟
شرکت پروکتر اند گمبل، تولیدکننده Oral-B، به واشنگتن‌پست تایید کرده که فرمول محصولات Glide را تغییر داده و PTFE و PFAS را از آن‌ها حذف کرده است.
این شرکت اکنون از الیافی با بافت بسیار ریز، ساخته‌شده از نایلون و مواد کشسان، استفاده می‌کند که پلیمر «پباکس» به افزایش استحکام و دوام آن کمک می‌کند.
شرکت کولگیت نیز اعلام کرده که از سال ۲۰۲۲ حذف PTFE از محصولات نخ دندان خود را آغاز کرده است. این شرکت در عین حال تاکید داشته که استفاده پیشین از این ماده را ایمن می‌دانسته است.
موقع خرید نخ دندان به چه نکاتی توجه کنیم؟
انجمن دندان‌پزشکی آمریکا درباره اینکه خریداران دقیقا دنبال کدام ترکیبات روی بسته‌بندی باشند، توصیه مشخصی ارائه نکرده و پرسش درباره مواد سازنده هر محصول را به شرکت تولیدکننده ارجاع داده است.
اما لورل شایدر، پژوهشگر ارشد موسسه سیلنت اسپرینگ، پیشنهاد می‌کند مصرف‌کنندگان به سراغ نخ دندان‌های فاقد PTFE بروند.
به گفته او، نخ ابریشمی می‌تواند از نظر پایداری محیط زیستی نیز جایگزین مناسب‌تری برای نایلون مشتق از نفت باشد.
مهم‌ترین پیام کارشناسان اما کنار گذاشتن نخ دندان نیست. تمیز کردن فضای میان دندان‌ها همچنان بخشی مهم از مراقبت دهان و لثه است.
بنابراین، به‌جای توقف این عادت مفید، بهتر است محصولی متناسب با نیاز دندان‌ها و با ترکیبات مشخص انتخاب شود. نگرانی درباره بعضی مواد سازنده نباید به این تصور نادرست بینجامد که نخ دندان کشیدن خود عملی خطرناک است.