آمریکا به کشورهای جنوب اروپا درباره احتمال حملهای از سوی مسکو هشدار داده است؛ حملهای که در آن روسیه ممکن است پهپادهایی با برد ۶۰۰ کیلومتر را از کشتیهای تجاری به سوی اسپانیا، فرانسه و ایتالیا پرتاب کند. اما درباره این هشدار چه میدانیم و چرا نگرانیها درباره این تهدید رو به افزایش است؟
به گزارش رسانههای اسپانیایی سرویسهای اطلاعاتی آمریکا گزارشی را در اختیار چند کشور اروپایی قرار دادهاند که در آن به احتمال انجام عملیات پهپادی روسیه علیه اهدافی در اسپانیا، فرانسه یا ایتالیا اشاره شده است.
آگهی
آگهی
این اطلاعات نخستین بار از سوی خاویر کولاس، خبرنگار و گزارشگر پیشین حوزه روسیه در روزنامه اسپانیایی «ال موندو» منتشر شد. در این گزارش منشا این هشدار به سفر جان رتکلیف، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا به مسکو در اوت گذشته نسبت داده شده و سناریوی مشخصی برای حمله احتمالی مطرح شده است. پرتاب پهپاد از کشتیهای تجاری که در ظاهر بخشی از تردد عادی دریایی هستند.
گربرا؛ سلاحی ارزان که شناسایی آن دشوار است
براساس اطلاعاتی که «ال موندو» به نقل از منابع ناشناس در وزارت دفاع لیتوانی منتشر کرده پهپاد مورد نظر «گربرا» است؛ پهپاد کوچک روسی که طول آن بهزحمت به دو متر میرسد، کیلوگرم وزن دارد و میتواند با سرعت حدود ۱۶۰ کیلومتر در ساعت تا مسافت ۶۰۰ کیلومتر پرواز کند.
محموله انفجاری این پهپاد محدود و در حدود چهار تا پنج کیلوگرم است. هدف از استفاده از چنین پهپادی لزوما ایجاد ویرانی گسترده نیست بلکه میتواند ایجاد اختلال و اثری نمادین باشد؛ برای مثال تعطیلی موقت یک فرودگاه، ایجاد آتشسوزی یا نشان دادن اینکه مسکو میتواند بدون عبور از هیچ مرز زمینی، اهدافی را در مناطق دورتر اروپا هدف قرار دهد.
این شیوه صرفا یک فرضیه دور از ذهن نیست. کرملین پیش از این پرتاب پهپاد از سکوهای دریایی را آزمایش کرده است. در فوریه گذشته یک واحد نیروی دریایی سوئد پرواز پهپادی را از یک شناور اطلاعاتی روسیه در تنگه اورسوند شناسایی کرد.
علاوه بر این حمله با پهپادهای مسلح به فرودگاه لایپزیگ در آلمان که برلین آن را به دستگاه اطلاعاتی روسیه نسبت داده است. همچنین یک سال پیش ۱۹ پهپاد بدون سلاح بر فراز حریم هوایی لهستان پرواز کردند.
چرا جنوب اروپا و نه فقط جناح شرقی؟
به گفته تحلیلگرانی که روزنامه اسپانیایی با آنها گفتوگو کرده منطق کرملین در انتخاب هدف احتمالی نه بر نزدیکی جغرافیایی، بلکه بر آسیبپذیری سیاسی استوار است.
کیر جایلز، کارشناس بریتانیایی و متخصص راهبرد نظامی روسیه معتقد است مسکو به دنبال «ضعیفترین نقطه اروپا» خواهد بود. او مشخصا از کشورهایی مانند اسپانیا نام میبرد که فاقد سامانه یکپارچه پدافند هوایی متناسب با مقابله با چنین تهدیدی هستند.
این ارزیابی مستقیما با هشداری مرتبط است که مارک روته، دبیرکل ناتو چند ماه پیش مطرح کرد. او گفته بود رسیدن یک موشک روسی به مادرید تنها حدود ۱۰ دقیقه بیشتر از رسیدن آن به ورشو زمان میبرد.
هدف روته از این هشدار مقابله با این تصور بود که جنوب اروپا به دلیل قرار نداشتن در «جناح شرقی» ناتو از خطرات ناشی از جنگی که روسیه در سال ۲۰۲۲ علیه اوکراین آغاز کرد دور است؛ جنگی که تهدیدهای ناشی از آن میتواند سراسر اروپا را تحت تاثیر قرار دهد.
در تحقیق «ال موندو» به عامل خطر دیگری نیز درباره اسپانیا، فرانسه و ایتالیا اشاره شده است. هر سه کشور در سال ۲۰۲۷ انتخابات خواهند داشت و در آنها نیروهای سیاسی حضور دارند که میتوانند از خستگی اجتماعی ناشی از سالها جنگ در اوکراین بهرهبرداری کنند.
براساس این تحلیل دولت ولادیمیر پوتین ممکن است تلاش کند با اقدامی کمهزینه اما با بازتاب رسانهای گسترده از چنین شرایطی بهره ببرد.
سانچز هزینههای دفاعی و تنش با واشنگتن
این گزارش در مقطعی حساس از نظر مسائل امنیتی برای اسپانیا منتشر شده است.
دولت پدرو سانچز تمایلی به افزایش هزینههای دفاعی تا سطح جدید مورد مطالبه ناتو نشان نداده است؛ موضعی که به تنش آشکار با دونالد ترامپ و تضعیف شدید روابط دوجانبه منجر شده است.
یکی از تازهترین نمونههای این تنش در مجمع عمومی سازمان ملل بود، جایی که سانچز از شرکت در مراسمی که دونالد ترامپ در نیویورک میزبانی میکرد خودداری کرد.
در چنین شرایطی انتشار یک هشدار اطلاعاتی از این نوع فشار بیشتری بر دولت اسپانیا وارد میکند. کمبود سرمایهگذاری در سامانههای پدافند هوایی و دفاع موشکی بهعنوان یکی از نقاط ضعف این کشور مطرح شده است؛ آن هم درست در زمانی که نگرانی از احتمال تهدید مستقیم خاک اسپانیا افزایش یافته است.
داراییهای مرتبط با روسیه در اسپانیا
بحث درباره میزان نفوذ و منافع روسیه در اسپانیا تنها به حوزه نظامی محدود نمیشود. طی سالهای گذشته تحقیقات مختلف رسانهای از وجود داراییهایی در سواحل اندلس خبر دادهاند که با محافل نزدیک به کرملین ارتباط دارند.
یکی از شناختهشدهترین موارد مربوط به لیودمیلا اوچرتنایا، با نام سابق لیودمیلا پوتینا، همسر سابق ولادیمیر پوتین است. او و همسر کنونیاش آرتور اوچرتنی دو خانه لوکس به ارزش ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار یورو در مجموعه «لوماس دل ری» در ماربیا در اختیار داشتند.
گزارشهای منتشرشده در آن زمان حاکی از آن بود که پس از قرار گرفتن اوچرتنایا در فهرست تحریمهای بریتانیا نگرانی از احتمال اضافه شدن نام او به فهرست تحریمهای اتحادیه اروپا باعث شد برای فروش فوری این املاک اقدام شود.
تحقیقات رسانهای بعدی نیز به بررسی شبکهای از شرکتها و بنیادهای مرتبط با اوچرتنی و افراد نزدیک به او ادامه دادهاند؛ موضوعی که همچنان پرسشهایی را درباره ابعاد واقعی منافع اقتصادی مستقیم یا غیرمستقیم روسیه در خاک اسپانیا مطرح میکند.
تهدیدی که اروپا دیگر نمیتواند آن را دور از خود بداند
گزارشی که «ال موندو» به آن استناد کرده یادآوری میکند که مسکو ماههاست در سطحی «پایینتر از آستانه جنگ» فعالیت میکند؛ رویکردی که اقدامهای پراکنده خرابکارانه را با عملیاتهایی برای سنجش واکنش کشورهای اروپایی مانند موارد گزارششده در لهستان و آلمان، ترکیب میکند.
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
آنچه اکنون تازگی دارد این است که به گفته سیا این الگوی تشدید تنش ممکن است به منطقه مدیترانه نیز گسترش یابد؛ تحولی که میتواند تصور دور بودن کشورهایی مانند اسپانیا از تهدیدهای ناشی از جنگ را از میان ببرد.