دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا شامگاه سهشنبه اعلام کرد که اجرای تعرفههای ۵۰ درصدی آمریکا بر ۲۰ میلیارد دلار واردات از کانادا را به تعویق میاندازد. این تصمیم پس از آن اتخاذ شد که دو کشور تنها چند ساعت پیش از اجرایی شدن این تحریمها، به یک توافق لحظهآخری دست یافتند.
بهرغم روابط تیره دو کشور در سال گذشته، این دو متحد، کالا و خدماتی به ارزش نزدیک به یک تریلیون دلار با یکدیگر مبادله کردهاند؛ این در حالی است که دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا همچنان با پافشاری به تلاشهای خود برای اعمال تعرفه و عوارض بر همسایه شمالی ادامه میدهد.
آگهی
آگهی
اعلام توقف اجرای تعرفههای پنجاه درصدی که ترامپ آن را در پلتفرم شبکه اجتماعی خود منتشر کرد، فرصت بیشتری برای ادامه مذاکرات فراهم میکند و فعلاً از بروز تنشی جدید در روابطِ ازپیشمتشنجِ این دو متحد تاریخی و همسایه مرزی جلوگیری میکند.
ترامپ کمتر از دو ساعت مانده به ضربالاجل نیمهشب چهارشنبه در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «تعرفههای ۵۰ درصدی علیه کانادا را که قرار بود از فردا صبح به مدت سه روز اجرایی شود، متوقف کردم چون کانادا و آمریکا، مشروط به نهایی شدن اسناد، به یک توافق رسیدهاند.»
اگر این تعرفهها طبق برنامه در بامداد چهارشنبه اجرایی میشد، مالیاتهای وارداتی ترامپ طیفی از محصولات کانادایی، از چوب هاکی گرفته تا چوبهای معاینه گلو را هدف قرار میداد.
اما پیامد سیاسی این اقدام احتمالا از اثر اقتصادی آن بیشتر بود. کانادا تهدید کرده بود در واکنش به هرگونه تعرفه جدید، عوارض تلافیجویانه خود را اعمال میکند و به این ترتیب منازعه تجاری میان دو کشوری که سال گذشته ۸۸۰ میلیارد دلار کالا و خدمات مبادله کرده بودند، تشدید میشد.
دفتر مارک کارنی، نخستوزیر کانادا اعلام کرد که او و ترامپ در دو روز گذشته از جمله عصر روز سهشنبه دوبار تلفنی درباره مذاکرات جاری گفتوگو کردهاند؛ نکتهای که بر تلاش دقیقه آخری برای دستیابی به توافق حکایت داشت.
هر دو کشور برای عقبنشینی از لبه پرتگاه این بحران دلایلی داشتند. این در حالیست که نزدیک به ۷۲ درصد صادرات کالا از کانادا در سال گذشته راهی ایالات متحده شده بود.
از سوی دیگر، دولت ترامپ نیز با وضع یک تعرفه سنگینِ جدید در آستانه انتخابات میاندورهای نوامبر، دست به ریسک بزرگی میزد؛ چرا که هزینه این تعرفهها را واردکنندگان آمریکایی میپردازند و آنها نیز با افزایش قیمتها، این بار مالی را به مصرفکنندگان منتقل میکنند. این موضوع میتوانست به بحرانِ شایعِ هزینههای زندگی در آمریکا دامن بزند.
رایان ماجروس، از شرکای موسسه حقوقی «کینگ اند اسپالدینگ» و مقام پیشین تجاری آمریکا، پیش از اعلام تعلیق تعرفهها گفت: «فکر نمیکنم هیچیک از دو طرف واقعا بخواهند این تعرفهها اجرایی شود. در دو طرف فشار بسیار زیادی برای پیدا کردن راه خروج از این وضعیت وجود دارد.»
رویکرد ترامپ در برخورد با کانادا، نشاندهنده انحرافی شگرف از روابطِ همواره مبتنی بر همکاری میان دو کشور است.
ترامپ در تلاش برای بازگرداندن تولید به آمریکا بر کالاهای کانادایی تعرفه وضع کرده و بارها با اظهارنظرهای تحریکآمیز از تبدیل این کشور به پنجاه و یکمین ایالت آمریکا سخن گفته است.
رئیسجمهور جمهوریخواه ایالات متحده، تعرفهها را محور اصلی برنامههای اقتصادی خود برای دور دوم ریاستجمهوری قرار داده است. او سال گذشته بر واردات از تقریبا همه کشورها مالیاتهای دو رقمی وضع کرد و با اعلام اینکه کسری دیرینه تجاری آمریکا یک وضعیت اضطراری ملی است، دست به توجیه این تصمیم زد.
دیوان عالی آمریکا ماه فوریه حکم داد که او از حدود اختیاراتش فراتر رفته است و با لغو این تعرفهها، زمینه را برای پرداخت غرامت (استرداد وجه) به واردکنندگان توسط دولت فدرال فراهم کرد.
ترامپ که به دنبال ابزارهای قانونی دیگری برای ضربه زدن به کانادا بود، به دوران «رکود بزرگ» روی آورد و با استناد به «بند ۳۳۸ قانون تعرفه مصوب ۱۹۳۰»، تهدید کرد که تعرفههای ۵۰ درصدی بر محصولاتی وضع میکند که حدود ۵ درصد از صادرات کانادا به ایالات متحده را تشکیل میدهند.
نزدیک به یک قرن پیش، در حالی که اقتصاد آمریکا و جهان در حال فروپاشی بود، کنگره آمریکا قانون تعرفه سال ۱۹۳۰ را تصویب کرد و بر واردات از سراسر جهان مالیات بست؛ سیاستی که در میان اقتصاددانان و مورخان به دلیل محدود کردن تجارت جهانی و وخیمتر کردنِ چشمگیرِ دوران رکود بزرگ، بدنام شد.
تعرفههای موضوع بند ۳۳۸ پیش از این هرگز مورد استفاده قرار نگرفتهاند. این بند به رئیسجمهوری اختیار میدهد تا بر واردات از کشورهایی که علیه کسبوکارهای آمریکایی تبعیض قائل شدهاند تا ۵۰ درصد تعرفه وضع کند.
برای توجیه این عوارض نیازی به انجام هیچگونه تحقیقات نیست و هیچ محدودیتی نیز برای مدت زمان اعمال این تعرفهها وجود ندارد.
واشنگتن در حال حاضر در پی بازنگری پیمان تجاری آمریکای شمالی (توافقنامهای میان ایالات متحده، مکزیک و کانادا) است؛ توافقی که ترامپ در دوره نخست ریاستجمهوری خود با اعمال فشار، همسایگان آمریکا را به پذیرش آن واداشت.
تهدید به استفاده از تعرفههای بند ۳۳۸، اهرم فشاری در اختیار ایالات متحده قرار میدهد تا امتیازات تازهای از کانادا طلب کند.