پنلهای خورشیدی شبیه سفالهای رومی باستان یا هماهنگ با افقهای تاریخی؛ پمپئی و اوورا نشان میدهند حفظ میراث و پایداری میتوانند همزمان باشند.
هر سال میلیونها گردشگر از سراسر جهان از پمپئی بازدید میکنند. آنها از موزاییکها و بقایای باستانی این شهر شگفتزده میشوند، اما تنها تعداد کمی از آنها متوجه پنلهای خورشیدی نصبشده روی بام ویلای رومی باستانی «اسرار» میشوند.
گابریل زوختریگل، مدیر پارک باستانشناسی پمپئی، توضیح داد: «از یک طرف، این پنل درست شبیه یک سفال رومی قدیمی به نظر میرسد، اما اگر آن را از پشت نگاه کنیم، میبینیم که در واقع یک پنل کوچک فتوولتاییک است.»
او اضافه کرد: «این پنل برق لازم برای روشن کردن این ویلا را تولید میکند و بخش بزرگی از انرژی مورد نیاز اینجا مستقیما از سامانه نصبشده روی بام تامین میشود.»
در حالی که پمپئی در فکر گسترش این راهحل به بخشهای دیگری از پارک باستانشناسی است که از شبکه برق دور هستند، شهر اوورا در پرتغال نیز به سراغ فناوریهای مشابه رفته و از تاثیر بصری پنلهای خورشیدی معمولی مانند اینها جلوگیری کرده است. روی بام شهرداری، بعضی از سفالهای سقف کمی روشنتر به نظر میرسند.
هومبرتو کویروش، مدیر مرکز تحقیق و توسعه شرکت EDP و مدیر این طرح، گفت: «اینها سفالهای معمولی نیستند. آنها از یک ماده اپوکسی نیمهشفاف ساخته شدهاند که سلولهای خورشیدی در میان آن قرار گرفته و برق مورد نیاز برای مصرف خود این ساختمان را تولید میکند.»
در این مجموعه حدود ۲۰ کیلووات پیک (kWp) سقفپوش فتوولتاییک نصب شده که برای هماهنگی با معماری منظر ساختمان و محافظت از جنبه میراثی شهر اوورا طراحی شده است.
از سال ۱۹۸۶ مرکز تاریخی اوورا در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده است. سقفپوشهای فتوولتاییک از جمله راهحلهایی هستند که از طریق آنها، پروژه اروپایی POCITYF به این شهر کمک میکند بین حفاظت از میراث و چالشهای نوین پایداری تعادل برقرار کند.
نونو بیلو، هماهنگکننده پروژه اتحادیه اروپا در شهرداری اوورا، توضیح داد: «اوورا شهری در فهرست میراث جهانی است و مانند بیشتر شهرهای تاریخی اروپا باید مرکز تاریخی خود را حفظ و میراث فرهنگیاش را پاسداری کند.»
او ادامه داد: «با این حال، این شهر نمیتواند در زمان منجمد بماند. باید پیش برویم و راهحلهایی پیدا کنیم که به شهرهای تاریخی، و در این مورد اوورا، امکان دهد با یکی از بزرگترین چالشهای امروز یعنی کربنزدایی روبرو شوند.»
«اگر اینجا جواب بدهد، همه جا جواب میدهد»
در میان راهحلهایی که برای تحقق این هدف توسعه یافته، یکی از آنها را یک شرکت خانوادگی کوچک مستقر در شمالشرقی ایتالیا ساخته است. ماتئو کوالیاتو، که برای شرکت دیاکوا کار میکند، روند کار را چنین توضیح میدهد.
او گفت: «این سفال از یک ترکیب رزینی تشکیل شده که لایه اول را میسازد. بعد سلولهای فتوولتاییک را که از قبل به هم لحیم شدهاند، داخل آن قرار میدهیم. سپس لایه دومی اضافه میشود که از ترکیبی با فرمول ویژه ساخته شده است. در مرحله نهایی قالب را پایین میآوریم و محصول آماده را خارج میکنیم: سفالی رزینی که سلولهای فتوولتاییک را در خود جا داده است.»
راهحلهایی از این دست و فناوریهای مختلفی که در پمپئی به کار گرفته شده پیام دلگرمکنندهای برای دیگر نقاط جهان ارسال میکند.
گابریل زوختریگل گفت: «درسی که پمپئی میدهد این است که اگر این فناوری بتواند در اینجا، در مکانی تا این حد حساس، تحت نظارت دقیق، شکننده و گسترده، کار کند، پس میتواند هر جای دیگری هم کار کند.»
سقفهای شیشهای که پنلهای فتوولتاییک در آنها ادغام شده و سایهبانهای خورشیدی نصبشده در حیاط مدارس مرکز تاریخی، از دیگر راهحلهایی هستند که در اوورا آزمایش میشوند. این شهر پرتغالی همراه با شهر آلکمار در هلند، این نوآوریها را در چارچوب پروژه POCITYF ارزیابی میکند تا امکان تکرار آنها در دیگر نقاط اروپا سنجیده شود.