نهاد جهانی سلامت «CEPI» در حال تسریع آزمایش سه واکسن تجربی علیه گونه بوندیبوگیو ویروس ابولاست، زیرا شیوع آن در مرکز آفریقا همچنان در حال گسترش است.
ائتلاف نوآوریهای آمادگی در برابر همهگیریها (CEPI) اعلام کرد توسعه سه واکسن آزمایشی هدفگرفته ویروس بوندیبوگیو، عامل شیوع کنونی ابولا در جمهوری دموکراتیک کنگو (DRC) و اوگاندا را «به فوریت شتاب میدهد».
دکتر ریچارد هچت، مدیرعامل سپی، گفت: «با گسترش سریع ویروس بوندیبوگیو و در نبود هیچ واکسن دارای مجوز، هر روز در رقابت با این بیماری مرگبار تعیینکننده است.»
او افزود: «تامین فوری منابع مالی و حمایت سپی از این سه نامزد امیدبخش با هدف پیشبرد واکسنهای ایمن و موثر برای کمک به کنترل این اپیدمی است.»
سپی یک مشارکت جهانی عمومی-خصوصی است که تامین مالی و تسریع توسعه واکسنها و اقدامات زیستی مقابلهای در برابر بیماریهای عفونی نوپدید و همهگیریهای بالقوه را بر عهده دارد.
این بنیاد اعلام کرد در مجموعهای از نامزدهای واکسن در دست توسعه سرمایهگذاری میکند، از جمله واکسنهایی که توسط ابتکار بینالمللی واکسن ایدز، شرکت مدرنا و دانشگاه آکسفورد طراحی شده و قرار است در موسسه سرم هند (SII) تولید شود.
سازمان جهانی بهداشت (WHO) این سه نامزد واکسن را امیدبخشترین گزینههای فعلی در حال توسعه برای مقابله با ابولا شناسایی کرده است.
پیشرفت در چه مرحلهای است؟
سپی برای آزمونهای پیشبالینی و آزمایشهای بالینی مرحله ۱ روی نامزد واکسن مدرنا، که از همان فناوری mRNA تاییدشده در دوران کووید-۱۹ استفاده میکند، تا ۵۰ میلیون دلار (۴۳ میلیون یورو) اختصاص داده است.
دانشگاه آکسفورد و SII در گام نخست تا ۸٫۶ میلیون دلار (۷٫۴ میلیون یورو) برای آزمونهای پیشبالینی و دیگر فعالیتهای توسعهای در آمادهسازی برای آزمایشهای مرحله ۱ دریافت خواهند کرد.
در همین حال، ابتکار بینالمللی واکسن ایدز تا ۳٫۲ میلیون دلار (۲٫۵۷ میلیون یورو) دریافت میکند؛ نامزد این نهاد از همان پلتفرم واکسن rVSV استفاده میکند که برای سوش زئیر ابولا به عنوان یک واکسن مورد تایید و دارای پیشصلاحیت سازمان جهانی بهداشت به کار رفته است.
دکتر تدروس آدانوم قبریسوس، مدیرکل سازمان جهانی بهداشت، گفت: «سرمایهگذاری سپی در سه نامزد واکسن ویروس بوندیبوگیو گامی مهم در پیشبرد پاسخ جمعی ماست.»
او افزود: واکسن بوندیبوگیو میتواند به کنترل این اپیدمی کمک کند و آمادگی برای شیوعهای آینده را تقویت کند و این اقدام را «دقیقا همان نوع همکاری میانبخشی دانست که پاسخ به همهگیریها مستلزم آن است».
دکتر ژان کاسیا، مدیرکل مراکز آفریقا برای کنترل و پیشگیری از بیماریها، نیز از این تصمیم استقبال کرد.
او گفت: «همزمان با پاسخ به یک شیوع فعال ابولا در آفریقا، سرمایهگذاری سپی در سه نامزد واکسن ابولای بوندیبوگیو هم بهموقع و هم برای امنیت سلامت و همچنین امنیت اقتصادی آفریقا و پیشبرد هدف قاره برای ایجاد ظرفیت پایدار تحقیق و توسعه و تولید واکسن در داخل آفریقا حیاتی است.»
تمام پلتفرمهای فناوری واکسن مورد استفاده، دادههای ایمنی گستردهای دارند و برای توسعه نامزدهایی به کار رفتهاند که کارایی پیشبالینی یا بالینی آنها علیه سایر عاملهای بیماریزا، از جمله سوشهای زئیر و سودان ابولا و نیز ویروس ماربورگ، نشان داده شده است.
شیوع کنونی تاکنون دستکم ۲۸۲ مورد تاییدشده بر جا گذاشته است؛ جمهوری دموکراتیک کنگو روز یکشنبه این آمار را تایید کرد و حدود هزار مورد مشکوک نیز گزارش شده است.
سازمان جهانی بهداشت اعلام کرد تا هنگامی که واکسنها در حال توسعه هستند، اولویت با قطع زنجیره انتقال با استفاده از ابزارهایی است که دههها در پاسخ به ابولا به کار رفته است.
این ابزارها شامل پایش بیماری، آزمایش و تشخیص سریع، ردیابی تماسها، ایزوله کردن و مراقبت از بیماران، پیشگیری و کنترل عفونت، مشارکت جامعه و انجام تدفینهای ایمن و آبرومندانه است.