ماسک در سال ۲۰۱۸ پس از اختلاف با آلتمان از هیاتمدیره اوپنایآی کنار رفت. یک سال قبلتر گفته میشود برای افزایش کنترل خود بر شرکت تلاشی نافرجام انجام داده بود.
یک دادگاه آمریکایی شکایتهایی را که ایلان ماسک علیه اوپنایآی و مدیران ارشد این شرکت مطرح کرده بود رد کرد. ماسک آنها را متهم کرده بود که از چشمانداز مشترکی که قرار بود اوپنایآی را نهادی غیرانتفاعی و متعهد به هدایت توسعه هوش مصنوعی به نفع بشریت نگه دارد عدول کردهاند.
هیات منصفه ۹ نفره تشخیص داد که ماسک برای طرح دعوای خود بیش از حد صبر کرده و مهلت قانونی را از دست داده است. پس از محاکمهای سههفتهای هیات منصفه کمتر از دو ساعت برای تصمیمگیری وقت گذاشت.
ایلان ماسک، میلیاردر و از سرمایهگذاران اولیه این شرکت هوش مصنوعی، از مدیرعامل اوپنایآی سم آلتمن، رئیس این شرکت گرگ براکمن و همچنین مایکروسافت شکایت کرده بود و مدعی شد آنها توافقی را نقض کردهاند که بر اساس آن اوپنایآی باید نهادی غیرانتفاعی در خدمت بشریت باقی میماند.
ماسک مدعی است زمانی که آلتمن این شرکت را از یک نهاد غیرانتفاعی به یک بنگاه انتفاعی تبدیل کرد به او اطلاعات نادرست داده شده بود. ارزش این شرکت اکنون نزدیک به ۱ تریلیون دلار برآورد میشود و انتظار میرود وارد بورس شود.
هیات منصفه در این پرونده نقشی مشورتی داشت اما قاضی ایوون گونزالس راجرز روز دوشنبه نظر آنها را به عنوان رای دادگاه پذیرفت و شکایتهای ماسک را رد کرد.
ماسک در پلتفرم اجتماعی خود ایکس نوشت که قصد دارد درخواست تجدیدنظر بدهد. او گفت قاضی و هیات منصفه هرگز درباره ماهیت پرونده اظهارنظر نکردند و فقط به «یک نکته فنی مربوط به تقویم» استناد کردند.
ماسک نوشت که برای هیچکس که این پرونده را از نزدیک دنبال کرده تردیدی وجود ندارد که آلتمن و براکمن در واقع با بهرهبرداری از یک نهاد خیریه خود را ثروتمند کردهاند و تنها سوال این است که چه زمانی این کار را کردهاند.
استیون مولو، وکیل ماسک، گفت اختلاف موکلش با اوپنایآی هنوز از میان نرفته است. او رای روز دوشنبه را به رویدادهایی در تاریخ آمریکا مانند محاصره چارلستون و نبرد بنکرهیل تشبیه کرد و گفت اینها «شکستهای بزرگ برای آمریکاییها بودند اما چه کسی جنگ را برد».
این محاکمه در اوکلند کالیفرنیا زوایای تازهای از قطع رابطه تلخ میان این دو غول سیلیکون ولی و همچنین آغاز به کار اوپنایآی را روشن کرد؛ شرکتی که اکنون ارزش آن ۸۵۲ میلیارد دلار (۷۳۳ میلیارد یورو) برآورد میشود و در مسیر عرضه اولیه سهام قرار دارد که ممکن است یکی از بزرگترینها در تاریخ باشد.
آلتمن و اوپنایآی گفتند هرگز تعهدی وجود نداشته که این شرکت برای همیشه غیرانتفاعی بماند. به گفته آنها ماسک از این موضوع آگاه بود و فقط به این دلیل شکایت کرد که نتوانسته بود کنترل یکجانبه شرکت توسعهدهنده هوش مصنوعی را که به سرعت در حال رشد است به دست بگیرد.
اوپنایآی استدلال کرد هدف این شکایت کند کردن سرعت رشد سریع شرکت و تقویت جایگاه شرکت ایکساِیآی بود که ماسک در سال ۲۰۲۳ آن را به عنوان رقیبی برای اوپنایآی راهاندازی کرد.
ویلیام ساویت، وکیل اوپنایآی، روز دوشنبه بیرون از دادگاه به خبرنگاران گفت هیات منصفه تشخیص داد این شکایت «اقدامی ساختگی پس از واقعه» بوده که در عمل به تلاش ماسک برای خراب کردن یک رقیب و «جبران سابقهای طولانی از پیشبینیهای بسیار بد درباره اینکه اوپنایآی چه بوده و چه خواهد شد» برمیگردد.
مایکروسافت چه گفت؟
مایکروسافت که از سرمایهگذاران اوپنایآی و یکی از طرفهای دعوای ماسک است اعلام کرد از این تصمیم استقبال میکند و همچنان «متعهد به همکاری با اوپنایآی برای پیشبرد و گسترش هوش مصنوعی به نفع مردم و سازمانهای سراسر جهان» است.
ماسک خواستار آن بود که خسارت احتمالی به تلاشهای نوعدوستانه بازوی خیریه اوپنایآی پرداخت شود و همچنین سم آلتمن از عضویت در هیات مدیره این شرکت برکنار شود. تصمیم ماسک برای قطع تامین مالی شرکت نیز به شکاف میان این دو متحد سابق دامن زد. ماسک میگوید در پاسخ به رفتار فریبکارانهای اقدام کرده که به ادعای او اعضای هیات مدیره اوپنایآی زمانی که در سال ۲۰۲۳ آلتمن را از مدیرعاملی برکنار کردند به آن پی برده بودند؛ هرچند او چند روز بعد دوباره به سمت خود بازگشت.
در جریان این محاکمه، ماسک، آلتمن و دست راست او گرگ براکمن به همراه ساتیا نادلا مدیرعامل مایکروسافت و شماری دیگر از چهرههای دنیای فناوری شهادت دادند.
ماسک در نخستین روز از سه روز حضورش در جایگاه شهادت به هیات منصفه گفت که به نظر او طرف مقابل سعی خواهد کرد این دعوا را بسیار پیچیده جلوه دهد در حالی که «در اصل موضوع بسیار ساده است» و «اینکه برداشتن دارایی یک خیریه کار درستی نیست».
در شکایت ماسک همچنین ادعا شده بود که علاوه بر «نقض اعتماد خیریه» آلتمن و براکمن با جهش ارزش سازنده چتجیپیتی به ناحق از این شرایط سود برده و ثروتمند شدهاند. براکمن در جریان محاکمه فاش کرد سهم او در اوپنایآی حدود ۳۰ میلیارد دلار ارزش دارد.
«بسیار دردناک»
آلتمن و ماسک هر دو در سالهای نخست فعالیت اوپنایآی خواهان مدیرعاملی این شرکت بودند. آلتمن در شهادت خود گفت نسبت به تلاشهای ماسک برای به دست گرفتن کنترل بیشتر بر اوپنایآی نگرانی داشته است؛ شرکتی که هدف آن ساخت ایمن گونهای از هوش مصنوعی فراتر از توان انسان موسوم به هوش عمومی مصنوعی بود.
آلتمن گفت بخشی از دلیل راهاندازی اوپنایآی این بود که آنها معتقد بودند هوش عمومی مصنوعی نباید تحت کنترل یک فرد قرار گیرد حتی اگر نیت او هر قدر هم خوب باشد.
این محاکمه همچنین زوایای تازهای از برکناری آلتمن از هیات مدیره اوپنایآی در سال ۲۰۲۳ را روشن کرد؛ پیش از آنکه او چند روز بعد دوباره به این سمت بازگردد. چند شاهد از جمله دو عضو سابق هیات مدیره، هلن تونر و تاشا مککالی، گفتند نسبت به صداقت آلتمن نگرانیهایی وجود داشته است.
آلتمن در پایان شهادتش گفت پیش از آنکه روابط تیره شود برای ماسک احترام بسیاری قائل بود.
آلتمن گفت احساس میکند ماسک آنها را رها کرده، به وعدههایش عمل نکرده، شرکت را در موقعیت بسیار دشواری قرار داده، ماموریت اوپنایآی را به خطر انداخته و چندان به چیزهایی که او فکر میکرد برای ماسک مهم است اهمیت نداده است.
او گفت برایش «بسیار دردناک» بوده که ببیند فردی که تا این حد برایش احترام قائل بوده این موضوع را به رسمیت نمیشناسد و همچنان به حملات علنی علیه آنها ادامه میدهد.