حماس روز دوشنبه خلیل الحیه را بهعنوان رهبر جدید و جانشین یحیی سنوار انتخاب کرد. یک مقام ارشد حماس به خبرگزاری فرانسه گفت که آقای الحیه در انتخابات این گروه و در رقابت با خالد مشعل با اکثریت قاطع آرا به پیروزی رسید و انتظار میرود هفته آینده رسما رهبری حماس را بر عهده گیرد. خلیل الحیه کیست؟
خلیل الحیه، از اعضای پیشین اخوانالمسلمین و یکی از بنیانگذاران حماس است. او که در این گروه چهرهای میانهرو تلقی میشود، ماهها هدایت مذاکرات غیرمستقیم حماس با اسرائیل را برای دستیابی به آتشبس و پایان دادن به جنگ غزه بر عهده داشت.
خلیل الحیه سال گذشته به همراه خالد مشعل، رهبر پیشین حماس از حمله اسرائیل به نشست رهبران این گروه در دوحه قطر جان سالم به در برد. این در حالی است که چند نفر از جمله پسر آقای الحیه و همچنین رئیس دفتر او در این حمله کشته شدند.
پایتخت قطر بهعنوان پایگاه غیررسمی حماس عمل میکند و این گروه از این شهر به گسترش روابط خود با جهان عرب و اسلام میپردازد.
پیشتر رسانه سعودی «الشرق» در گزارشی به نقل از منابع آگاه، اختلاف اصلی میان خلیل الحیه و خالد مشعل را سیاست آنها در موضوع خروج اسرائیل از غزه عنوان کرده بود.
به گزارش این رسانه، آقای الحیه که نزدیک به جمهوری اسلامی ایران تلقی میشود، خواهان ادامه درگیری مسلحانه تا پایان جنگ و خروج ارتش اسرائيل از نوار غزه است. اما آقای مشعل به عنوان چهرهای نزدیک به قطر، بهدنبال سازش از طریق مذاکرات برای پایان جنگ غزه است.
بنابر این گزارش، آقای مشعل از تلاش برای فاصله گرفتن حماس از ایران و نزدیکتر شدن آن به کشورهای عرب میانهرو حمایت میکرد.
آقای الحیه اکنون از قطر و ترکیه رهبری حماس، از جمله شاخه این گروه در غزه را بر عهده خواهد داشت. به گزارش خبرگزاری فرانسه، حماس با اتکا به دستگاه امنیتی متشکل از هزاران نیروی مسلح، همچنان بخش وسیعی از غزه را در کنترل دارد.
خلیل الحیه کیست؟
به گزارش خبرگزاری فرانسه به نقل از یک مقام حماس که نزدیک به آقای الحیه است، او روابط خوبی با حزبالله لبنان، کشورهای عربی از جمله قطر، مصر و الجزایر و همچنین جمهوری اسلامی ایران، اصلیترین حامی مالی و نظامی حماس دارد.
این مقام حماس خلقوخوی آقای الحیه را «عملگرایانه و محافظهکارانه» خواند و گفت: «الحیه بهآسانی تحتتاثیر هیجان قرار نمیگیرد و همه اعضای دفتر سیاسی و همچنین فرماندهان نظامی برای او احترام قائلاند.»
خلیل الحیه در خانوادهای مذهبی و محافظهکار در غزه بزرگ شد و در دانشگاه اسلامی غزه تحصیل کرد. او مدرک کارشناسی ارشد را در اردن گرفت و دکترای خود را در رشته حقوق اسلامی در سودان دریافت کرد.
آقای الحیه اواخر دهه ۱۹۹۰ سه سال را در زندانهای اسرائیل گذراند و در سالهای ۲۰۰۷ و ۲۰۱۴ از دوحمله دیگر جان سالم به در برد.
آقای الحیه بارها بر لزوم مبارزه مسلحانه تاکید کرده و چندین عضو خانوادهاش را در حملات اسرائیل از دست داده است. اسرائیل در سال ۲۰۰۷ منزل او را در شمال نوار غزه هدف قرار داد که در این حمله همسر و سه فرزند آقای الحیه کشته شدند.
خلیل الحیه پس از پیروزی حماس در انتخابات پارلمانی سرزمینهای فلسطینی در سال ۲۰۰۶، ریاست فراکسیون پارلمانی حماس را بر عهده گرفت. اختلافات سیاسی و اداری در ماههای پس از آن، سرآغاز شکاف میان حماس و جنبش فتح، حزب محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطینی بود.
یحیی سنوار، رهبر پیشین حماس در سال ۲۰۲۴ در غزه به دست نیروهای اسرائیلی کشته شد. از آن زمان، شورای رهبری پنجنفرهای به ریاست محمد درویش، رئیس شورای حماس اداره این گروه را بر عهده گرفته است.
به گفته یک مقام ارشد حماس، این شورا منحل خواهد شد و اعضای آن استعفای خود را تسلیم شورای حماس خواهند کرد.
این مقام ارشد حماس افزود: «دفتر سیاسی طی روزهای آینده در استانبول تشکیل جلسه خواهد داد تا کمیتهها را تشکیل دهد و روند بازسازی ساختارهای رهبری حماس را آغاز کند.»