منابع آگاه به رویترز گفتند: نهادهای اطلاعاتی آمریکا در حال بررسی این احتمال هستند که روسیه با ارائه اطلاعات هدفگیری یا فناوری پیشرفته پهپادی، ایران را در حملات به مراکز سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) در منطقه خلیج فارس یاری کرده باشد؛ موضوعی که تاکنون نتیجه قطعی درباره آن به دست نیامده است.
چهار منبع آگاه به خبرگزاری رویترز گفتهاند حملات پهپادی ایران به تاسیسات سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) در منطقه خلیج فارس، مقامهای اطلاعاتی آمریکا را به بررسی احتمال نقش روسیه در این حملات واداشته است.
به گفته این منابع که به دلیل حساسیت موضوع نخواستند نامشان فاش شود، نهادهای اطلاعاتی آمریکا هنوز به جمعبندی قطعی درباره دخالت احتمالی روسیه نرسیدهاند. با این حال، دقت و اثربخشی حملات و همچنین سابقه همکاریهای فنی مسکو با تهران، از جمله دلایلی است که این فرضیه را تقویت کرده است.
رویترز یادآور شده است که پیشتر نیز گزارشهایی درباره حمایت روسیه از ایران، از جمله در زمینه اطلاعات هدفگیری و پشتیبانی فنی برای حملات به اهداف آمریکایی در منطقه، منتشر شده بود. با این حال، بررسی احتمال نقش مستقیم روسیه در حملات به مراکز سیا تاکنون علنی نشده بود.
حمله به مراکز سیا
بر اساس این گزارش، دستکم دو مرکز وابسته به سیا در ماه مارس هدف حمله قرار گرفتند. یکی از این مراکز، ایستگاه سیا در سفارت آمریکا در ریاض و دیگری مرکزی در شرق عراق بود. برخی منابع نیز از حمله به چند مرکز دیگر خبر دادهاند، اما جزئیات بیشتری ارائه نکردهاند.
گزارش اطلاعاتی غرب
به گفته یک مقام منطقهای که به یک یادداشت داخلی اطلاعاتی غربی دسترسی داشته، در این گزارش آمده است که روسیه «احتمالا» در هدفگیری مراکز سیا نقش داشته است.
همچنین دو مقام غربی در منطقه خلیج فارس که در جریان ارزیابیهای اطلاعاتی قرار گرفتهاند، گفتهاند تحلیلگران معتقدند در حمله به سفارت آمریکا در ریاض از نسخه ارتقایافته پهپادهای «شاهد» ایران که با فناوری روسیه بهبود یافتهاند، استفاده شده است.
به گفته این منابع، یکی از پهپادها ابتدا بخشی آسیبپذیر از دیواره خارجی سفارت را هدف قرار داد و پهپاد دوم از همان شکاف وارد ساختمان شد و منفجر شد. این حمله تلفات جانی یا مجروحی نداشت.
نگرانی از گسترش همکاری تهران و مسکو
منابع غربی میگویند اگر ثابت شود روسیه در انتخاب اهداف حساس سیا به ایران کمک کرده است، این اقدام نشاندهنده آمادگی مسکو برای تشدید رویارویی غیرمستقیم با آمریکا خواهد بود؛ آن هم در شرایطی که واشنگتن همچنان برای پایان دادن به جنگ با ایران تلاش میکند.
به گفته این منابع، نگرانیها درباره همکاری اطلاعاتی روسیه و ایران پس از حمله اخیر ایران به یک پایگاه نظامی آمریکا در اردن که به کشته شدن دو نظامی آمریکایی انجامید، افزایش یافته است.
فناوری روسی در پهپادهای شاهد
بر اساس این گزارش، تحلیلگران اطلاعاتی معتقدند روسیه در سالهای اخیر به ارتقای توان عملیاتی پهپادهای «شاهد» ایران کمک کرده است.
یک منبع جداگانه نیز به رویترز گفته است روسیه سامانه ناوبری ماهوارهای Kometa-M را در اختیار ایران قرار داده؛ سامانهای که به گفته کارشناسان، دقت بسیار بالاتری نسبت به سامانههای بومی ایران دارد و اخلال در آن دشوارتر است.
روزنامه والاستریت ژورنال نخستین بار در ماه مارس گزارش داده بود که روسیه این سامانه را به ایران منتقل کرده است، اما کرملین این گزارش را «اخبار جعلی» خوانده بود.
ابهام درباره هدف حمله
با وجود این، منابع اطلاعاتی تاکید کردهاند هنوز مشخص نیست که ایران مستقیما ایستگاه سیا را هدف قرار داده یا هدف اصلی، ساختمان سفارت آمریکا بوده و اصابت به مرکز سیا بهصورت اتفاقی رخ داده است.
به گفته این منابع، برخی تحلیلگران معتقدند تنها تعداد محدودی از کشورها، از جمله روسیه، توانایی دسترسی به اطلاعات هدفگیری چنین مراکز محرمانهای را دارند.
اظهار نظر مقام سابق سیا
دنیل هافمن، رئیس پیشین یکی از ایستگاههای سیا، در گفتوگو با رویترز گفته است با توجه به روابط راهبردی تهران و مسکو، همکاری روسیه در هدف قرار دادن مراکز سیا دور از انتظار نیست.
او گفت: «روسیه و ایران هر دو در پی کاهش یا حذف نفوذ آمریکا در حوزههایی هستند که آنها آن را حوزه نفوذ خود میدانند.»
این گزارش بر پایه اظهارات منابع آگاه و ارزیابیهای اطلاعاتی منتشر شده و رویترز تاکید کرده است که نهادهای اطلاعاتی آمریکا تاکنون به نتیجه قطعی درباره نقش احتمالی روسیه در این حملات نرسیدهاند.