در دنیای سیاست آمریکا، بسیاری از چهرههای تاثیرگذار هرگز در جایگاههای رسمی قدرت قرار نمیگیرند اما نفوذ آنها بر تصمیمگیریهای سیاسی و اقتصادی گاه از برخی سیاستمداران منتخب نیز بیشتر است.
یکی از شناختهشدهترین این افراد، پیتر تیل، میلیاردر آمریکایی، سرمایهگذار حوزه فناوری و از مهمترین حامیان مالی جریان محافظهکار در ایالات متحده است.
آگهی
آگهی
نام پیتر تیل در سالهای اخیر نهتنها به دلیل حمایت از دونالد ترامپ، بلکه به واسطه نقش پررنگش در ظهور نسل جدیدی از سیاستمداران جمهوریخواه، از جمله جیدی ونس، بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است.
ارتباط پیتر تیل با جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری آمریکا یکی از مهمترین محورهای نفوذ سیاسی او به شمار میرود.
پیتر تیل کیست؟
پیتر تیل در سال ۱۹۶۷ در آلمان متولد شد و در کودکی به همراه خانوادهاش به آمریکا مهاجرت کرد. او پس از تحصیل در دانشگاه استنفورد، فعالیت خود را در حوزه سرمایهگذاری و فناوری آغاز کرد و در سال ۱۹۹۸ یکی از بنیانگذاران شرکت «پیپل» بود، شرکتی که بعدها به یکی از بزرگترین سامانههای پرداخت آنلاین جهان تبدیل شد.
پس از فروش پیپل به شرکت «ای بی»، پیتر تیل سرمایه خود را وارد پروژههای نوآورانهای کرد که بعدها به غولهای فناوری تبدیل شدند. او نخستین سرمایهگذار خارجی فیسبوک بود و همچنین در تاسیس شرکت تحلیل داده پالانتیر و سرمایهگذاری در دهها استارتاپ موفق «سیلیکونولی» نقش داشت.
اگرچه پیتر تیل بیشتر به عنوان یک کارآفرین حوزه فناوری شناخته میشود اما نفوذ او در عرصه سیاست آمریکا نیز چشمگیر است. برخلاف بسیاری از مدیران «سیلیکونولی» که گرایشهای لیبرال (نزدیک به حزب دموکرات) دارند، او از معدود میلیاردرهای حوزه فناوری بود که در انتخابات سال ۲۰۱۶ آشکارا از دونالد ترامپ، نامزد جمهوریخواهان حمایت کرد.
پیتر تیل در کنوانسیون ملی حزب جمهوریخواه سخنرانی کرد و میلیونها دلار برای حمایت از نامزدی ترامپ هزینه کرد. این اقدام باعث شد او به یکی از چهرههای بانفوذ در حلقه نزدیکان رئیسجمهوری کنونی آمریکا تبدیل شود، هرچند هیچگاه سمت رسمی مهمی در دولت بر عهده نگرفت.
حامی سیاستمداران محافظهکار و دوست ونس
یکی از مهمترین حوزههای نفوذ پیتر تیل، حمایت از سیاستمداران جوان محافظهکار است. بارزترین نمونه این موضوع، رابطه نزدیک او با جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری آمریکا است. پیتر تیل سالها پیش از ورود ونس به سیاست، او را در صندوق سرمایهگذاری خود به کار گرفت و از مسیر حرفهای او حمایت کرد.
پیتر تیل زمانی که جی دی ونس برای عضویت در مجلس سنای آمریکا نامزد شد، میلیونها دلار به کمیتههای حامی او کمک مالی کرد. حمایتی که بسیاری از تحلیلگران آن را یکی از عوامل کلیدی پیروزی جی دی ونس در انتخابات مقدماتی جمهوریخواهان در ایالت اوهایو میدانند.
پیتر تیل معرف جی دی ونس به دونالد ترامپ هم بود. او با کمکی مالی بیسابقه ۱۵ میلیون دلاری در انتخابات سنای اوهایو در سال ۲۰۲۲ از او حمایت کرد که بزرگترین کمک مالی فردی به یک نامزد سنا در تاریخ آمریکا بود. پیتر تیل علاوه بر این حدود ده حامی مالی بزرگ دیگر از جمله دیوید ساکس را برای کارزار انتخاباتی جی دی ونس جذب کرد.
نقش پیتر تیل تنها به کمک مالی محدود نشد. بر اساس گزارشهای منتشرشده، او جی دی ونس را که پیشتر از منتقدان ترامپ بود، به اقامتگاه دونالد ترامپ در مارالاگو برد تا رابطه میان آن دو ترمیم شود. پس از این دیدار، جی دی ونس به تدریج نگاه ملایمتری نسبت به دونالد ترامپ و سیاستهایش پیدا کرد. این میانجیگری در نهایت به حمایت دونالد ترامپ از جی دی ونس در انتخابات سنا و متعاقبا انتخاب او به عنوان نامزد معاون ریاستجمهوری در سال ۲۰۲۴ انجامید.
با این حال رابطه نزدیک پیتر تیل و جی دی ونس فراتر از حمایتهای مالی و انتخاباتی است. هر دو در بسیاری از دیدگاههای سیاسی و اقتصادی اشتراک نظر دارند. آنها از منتقدان جهانی شدن، مهاجرت گسترده، نفوذ شرکتهای بزرگ فناوری بر آزادی بیان و سیاست خارجی مداخلهگرایانه آمریکا هستند.
پیتر تیل را از نظر ایدئولوژیک میتوان در طیف راست لیبرتارین قرار داد. او رویکردی مبتنی بر بیاعتمادی به نهادهای تثبیتشده و انتقاد از نخبگان بهاصطلاح پیشرو دارد.
این همسویی فکری باعث شده بسیاری از ناظران، ونس را یکی از سیاستمدارانی بدانند که بیشترین تاثیر را از اندیشههای پیتر تیل گرفته است.
پایهگذاری پالانتیر؛ حمایت از طرحهای تقویتکننده «تمدن غرب»
پیتر تیل در کنار فعالیتهای سیاسی با دلیل دیدگاههای خاص خود درباره آینده دنیای فناوری نیز شناخته میشود. او از حامیان جدی توسعه هوش مصنوعی، فناوریهای دفاعی، زیستفناوری و پروژههایی است که به گفته خودش میتوانند «تمدن غرب» را تقویت کنند.
شرکت پالانتیر که او در تاسیس آن نقش داشت، اکنون یکی از بزرگترین طرفهای قرارداد با دولت آمریکا در حوزه تحلیل داده و امنیت ملی به شمار میرود و با نهادهای اطلاعاتی و دفاعی همکاری گستردهای دارد. نام این شرکت در جریان حمله آمریکا و اسرائیل به ایران و به ویژه ماجرای حمله به مدرسه میناب بر سر زبانها افتاد.
با این حال، نفوذ گسترده پیتر تیل همواره با انتقادهایی نیز همراه بوده است. منتقدان میگویند ورود سرمایههای کلان فناوری به سیاست، میتواند توازن دموکراتیک را بر هم بزند و به افراد ثروتمند امکان دهد تا بدون پاسخگویی عمومی، بر روند انتخابات و تصمیمات سیاسی اثر بگذارند.
برخی نیز نسبت به نقش شرکتهای وابسته به او در جمعآوری و تحلیل دادههای شهروندان و همکاری آنها با نهادهای امنیتی ابراز نگرانی کردهاند.
شرکت پالانتیر در دوران دولت دوم دونالد ترامپ رشد چشمگیری در زمینه قراردادهای دولتی داشت. وزارت بهداشت و خدمات انسانی آمریکا قراردادی به ارزش ۴۰۵ میلیون دلار با این شرکت دارد.
وزارت امنیت داخلی آمریکا نیز در فوریه ۲۰۲۶ قراردادی یک میلیارد دلاری با پالانتیر برای پشتیبانی نرمافزاری از عملیات سرکوب مهاجرتی سازمان مهاجرت و گمرک منعقد کرد. در مجموع، از زمان آغاز به کار دولت دونالد ترامپ، پالانتیر برنده قراردادهای به ارزش بیش از ۱.۳ میلیارد دلار با وزارتخانههای دفاع، امنیت داخلی و خزانهداری آمریکا بوده است.
در مقابل، حامیان پیتر تیل معتقدند او نمونهای از کارآفرینانی است که از ثروت خود برای حمایت از ایدهها و نامزدهایی استفاده میکند که به باورش میتوانند مسیر آینده آمریکا را تغییر دهند. آنها میگویند مشارکت مالی در سیاست بخشی از ساختار قانونی ایالات متحده است و پیتر تیل نیز مانند بسیاری از میلیاردرهای دیگر، از این چارچوب برای پیشبرد دیدگاههای خود بهره میبرد.
پیتر تیل امروز نهتنها یکی از موفقترین سرمایهگذاران تاریخ «سیلیکونولی»، بلکه یکی از تاثیرگذارترین بازیگران غیرمنتخب در سیاست آمریکا محسوب میشود.
حمایت او از دونالد ترامپ، نقش تعیینکنندهاش در صعود جیدی ونس و سرمایهگذاری در حوزههای راهبردی فناوری، نشان میدهد نفوذ او فراتر از دنیای کسبوکار است. به همین دلیل، بسیاری از تحلیلگران معتقدند برای درک تحولات آینده حزب جمهوریخواه و پیوند روزافزون میان فناوری، سرمایه و سیاست در آمریکا، نمیتوان از نقش پشتپرده پیتر تیل چشمپوشی کرد.