ماسک پس از اختلاف با آلتمن در سال ۲۰۱۸ هیئتمدیره اوپن ای آی را ترک کرد. یک سال پیش از آن گزارش شد که او برای بهدستگرفتن کنترل بیشتر شرکت تلاشی ناموفق کرده بود.
یک دادگاه در ایالات متحده شکایتهای ایلان ماسک علیه اوپنایآی و مدیران ارشد این شرکت را رد کردهاست؛ ماسک آنها را متهم کرده بود که به چشمانداز مشترکشان برای حفظ ماهیت غیرانتفاعی این نهاد که قرار بود توسعه هوش مصنوعی را در جهت منافع بشریت هدایت کند، خیانت کردهاند.
آگهی
آگهی
هیئت منصفه ۹ نفره تشخیص داد که ماسک برای طرح این دعوا بیش از حد صبر کرده و مهلت قانونی را از دست دادهاست. پس از سه هفته رسیدگی، هیئت منصفه کمتر از دو ساعت برای صدور رای شور کرد.
ایلان ماسک، میلیاردر و از سرمایهگذاران اولیه شرکت هوش مصنوعی اوپنایآی، از مدیرعامل این شرکت سم آلتمن، رئیس آن گرگ بروکمن و همچنین مایکروسافت به دلیل آنچه نقض توافق درباره حفظ ساختار غیرانتفاعی اوپنایآی به نفع بشریت میدانست، شکایت کرده بود.
ماسک مدعی است زمانی که آلتمن شرکت را از یک نهاد غیرانتفاعی به بنگاه سودمحور تبدیل کرد، او را گمراه کردهاست. ارزش این شرکت اکنون نزدیک به هزار میلیارد دلار برآورد میشود و انتظار میرود عرضه اولیه سهام خود را انجام دهد.
هیئت منصفه در این پرونده تنها نقش مشورتی داشت، اما قاضی ایوون گونزالس راجرز روز دوشنبه رای آنها را به عنوان رای دادگاه پذیرفت و شکایت ماسک را رد کرد.
ماسک در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که درخواست تجدیدنظر خواهد داد. او افزود که قاضی و هیئت منصفه هرگز درباره ماهیت پرونده اظهارنظر نکردهاند و تنها به «یک ایراد فنی تقویمی» استناد کردهاند.
ماسک نوشت: «برای هیچکس که این پرونده را با دقت دنبال کرده تردیدی وجود ندارد که آلتمن و بروکمن در واقع با دزدیدن از یک موسسه خیریه خود را ثروتمند کردهاند. تنها سوال این است که چه زمانی این کار را انجام دادهاند.»
استیون مولو، وکیل ماسک، گفت خصومت موکلش با اوپنایآی هنوز به پایان نرسیدهاست. او رای روز دوشنبه را با لحظاتی در تاریخ ایالات متحده مانند محاصره چارلستون و نبرد بانکرهیل مقایسه کرد و گفت اینها «شکستهای بزرگ برای آمریکاییها بود، اما چه کسی جنگ را برد؟»
دادگاه اوکلند در کالیفرنیا همزمان ابعاد جدایی تلخ این دو چهره قدرتمند سیلیکونولی و نیز آغاز به کار اوپنایآی را روشنتر کرد؛ شرکتی که اکنون ۸۵۲ میلیارد دلار (۷۳۳ میلیارد یورو) ارزشگذاری شده و در مسیر انجام یکی از بزرگترین عرضههای اولیه سهام در تاریخ است.
آلتمن و اوپنایآی تاکید کردند هیچگاه تعهدی برای آنکه اوپنایآی برای همیشه غیرانتفاعی بماند، داده نشده بود. آنها استدلال کردند ماسک از این موضوع آگاه بود و شکایت را به این دلیل مطرح کرد که نمیتوانست کنترل یکجانبه بر این توسعهدهنده بهسرعت در حال رشد هوش مصنوعی داشتهباشد.
به گفته اوپنایآی، هدف این شکایت کاستن از شتاب رشد شرکت و تقویت ایکساِیآی بود؛ شرکتی که ماسک در سال ۲۰۲۳ به عنوان رقیب اوپنایآی راهاندازی کرد.
ویلیام ساویت، وکیل اوپنایآی، روز دوشنبه بیرون از دادگاه به خبرنگاران گفت هیئت منصفه به این نتیجه رسیده که این شکایت «تمهیدی ساختگی پس از ماجرا» بوده که در عمل تلاشی از سوی ماسک برای خراب کردن یک رقیب و «جبران سابقه طولانی پیشبینیهای بسیار اشتباه درباره اینکه اوپنایآی چه بوده و چه خواهد شد» است.
مایکروسافت چه گفت؟
مایکروسافت، سرمایهگذار اوپنایآی و یکی از متهمان در این پرونده، اعلام کرد از این تصمیم استقبال میکند و همچنان «متعهد به همکاری با اوپنایآی برای توسعه و گسترش هوش مصنوعی برای مردم و سازمانها در سراسر جهان» است.
ماسک خواستار آن بود که خسارتها به فعالیتهای نوعدوستانه بازوی خیریه اوپنایآی پرداخت شود و همچنین آلتمن از هیئت مدیره اوپنایآی برکنار شود. تصمیم ماسک برای توقف تامین مالی این شرکت به شکاف میان این دو متحد سابق دامن زد. ماسک میگوید این تصمیم واکنشی به رفتار گمراهکنندهای بود که به گفته او هیئت مدیره اوپنایآی زمانی که آلتمن را در سال ۲۰۲۳ از سمت مدیرعاملی برکنار کرد، متوجه آن شد؛ هرچند آلتمن چند روز بعد دوباره به کار خود بازگشت.
در جریان دادگاه، ماسک، آلتمن و معاون ارشدش گرگ بروکمن به همراه ساتیا نادلا، مدیرعامل مایکروسافت، و شماری دیگر از چهرههای دنیای فناوری در جایگاه شهادت حاضر شدند.
ماسک در نخستین روز از سه روز حضورش در جایگاه شهادت به هیئت منصفه گفت: «فکر میکنم آنها میخواهند این دادخواست را بسیار پیچیده جلوه دهند، اما در واقع خیلی ساده است: این acceptable نیست که از یک موسسه خیریه دزدی شود.»
در شکایت ماسک ادعا شده بود که علاوه بر «نقض امانت خیریه»، آلتمن و بروکمن با جهش ارزشگذاری سازنده چتجیپیتی، به ناحق از این موقعیت سود برده و خود را ثروتمند کردهاند. بروکمن در جریان دادگاه فاش کرد که سهم او در اوپنایآی حدود ۳۰ میلیارد دلار ارزش دارد.
«بسیار دردناک»
در سالهای نخست، آلتمن و ماسک هر دو در تلاش بودند که به سمت مدیرعاملی اوپنایآی برسند. آلتمن در شهادت خود گفت نسبت به تلاشهای ماسک برای بهدست گرفتن کنترل بیشتر بر اوپنایآی نگران بوده؛ شرکتی که هدفش ساخت ایمن شکلی از هوش مصنوعی برتر از انسان، موسوم به هوش عمومی مصنوعی، بود.
آلتمن گفت: «بخشی از دلیل راهاندازی اوپنایآی این بود که ما باور نداشتیم هوش عمومی مصنوعی بتواند تحت کنترل یک فرد واحد باشد، فارغ از اینکه نیت او چقدر خوب باشد.»
دادگاه همچنین ابعاد تازهای از برکناری آلتمن از هیئت مدیره اوپنایآی در سال ۲۰۲۳ را آشکار کرد؛ پیش از آنکه او چند روز بعد به این سمت بازگردد. چند شاهد از جمله دو عضو سابق هیئت مدیره، هلن تونر و تاشا مکاولی، گفتند درباره صداقت آلتمن نگرانیهایی وجود داشتهاست.
آلتمن در بخش پایانی شهادتش گفت پیش از آنکه روابطشان به تیرگی گراید، نگاه بسیار مثبتی به ماسک داشتهاست.
او گفت: «احساس میکردم او ما را رها کرده، به وعدههایش عمل نکرده، شرکت را در وضعیت بسیار دشواری قرار داده، ماموریت را به خطر انداخته و واقعا برای چیزهایی که گمان میکردم برایش مهم است اهمیتی قائل نیست.»
آلتمن افزود: «این برای من تجربهای بسیار دردناک بوده که کسی را که اینقدر برایش احترام قائل بودم، نه تنها این مسائل را به رسمیت نشناسد بلکه همچنان به حمله علنی به ما ادامه دهد.»