رئیس جمهوری روسیه ضمن انتقاد از حمایتهای غرب از کییف، اعلام کرد که جنگ در اوکراین در حال فروکش کردن است. این اظهارات در شرایطی مطرح شد که همزمان با آغاز آتشبسی که از روز شنبه با میانجیگری آمریکا برقرار شده است، دو طرف یکدیگر را به نقض توافق متهم کردند.
ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه روز شنبه دهم ماه مه (۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵) اعلام کرد که جنگ اوکراین «در مسیر پایان» قرار گرفته است.
آگهی
آگهی
این در حالی است که در نخستین روز از اجرای آتشبسی که با میانجیگری آمریکا برقرار شد، روسیه و اوکراین یکدیگر را به نقض توافق متهم کردند.
آقای پوتین این اظهارات را پس از حضور در مراسم «هشتاد و یکمین سالگرد رژه روز پیروزی بر آلمان نازی در جنگ جهانی دوم» در مسکو ایراد کرد. رئیس جمهوری روسیه خطاب به نظامیان حاضر در این مراسم گفت که آنها در اوکراین با یک «نیروی تهاجمی» مورد حمایت ناتو میجنگند و اهداف جنگی روسیه را «عادلانه» توصیف کرد.
آقای پوتین، یادبود پیروزی شوروی بر آلمان نازی در جنگ جهانی دوم را به یکی از روایتهای محوری ۲۵ سال حکمرانی خود تبدیل کرده و بارها از آن برای توجیه تهاجم خود به اوکراین استفاده کرده است.
مقامات روسیه معمولا رژه «روز پیروزی» را با شکوه و جلال برگزار میکنند. اما مجموعهای از حملات دوربرد اوکراین در هفتههای اخیر باعث شد کرملین تدابیر امنیتی را افزایش دهد و جشنهای امسال را محدودتر برگزار کند.
در پاسخ به پرسشی درباره اینکه آیا کمکهای نظامی غرب به اوکراین از حد فراتر رفته است یا خیر، آقای پوتین اظهار کرد: «آنها تشدید رویارویی با روسیه را آغاز کردند و این روند همچنان ادامه دارد.»
او گفت: «فکر میکنم این (درگیری) در حال نزدیک شدن به پایان است، اما همچنان موضوعی جدی است.»
او گفت: «آنها ماهها انتظار کشیدند که روسیه شکست سنگینی را متحمل شود و ساختار حکومتی آن فروبپاشد. این اتفاق نیفتاد.»
او در ادامه با اشاره به کشورهای غربی افزود: «سپس در همان مسیر گرفتار شدند و اکنون دیگر قادر نیستند از آن خارج شوند.»
پوتین افزود که تنها زمانی آماده دیدار با ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهوری اوکراین، در کشوری ثالث است که تمام شرایط برای یک توافق صلح احتمالی نهایی شده باشد. او تصریح کرد: «هدف باید رسیدن به یک نتیجه نهایی باشد، نه ادامه یافتن خودِ مذاکرات.»
نقض آتشبس
پس از دو تلاش نافرجام در هفته جاری برای برقراری آتشبس از سوی روسیه و اوکراین، دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، روز جمعه اعلام کرد که از روز شنبه یک آتشبس سهروزه میان دو طرف به اجرا درخواهد آمد.
مسکو و کییف یکدیگر را به نقض آتشبس متهم کردند، اما با وجود تداوم فعالیت پهپادی و وقوع تلفات غیرنظامی در هر دو سوی درگیری، هیچ حمله گستردهای گزارش نشده است.
اقای ترامپ در شبکه اجتماعی تروث سوشال خود نوشت: «امیدوارم این آغاز پایان یک جنگ بسیار طولانی، مرگبار و سخت باشد» و افزود که این آتشبس با تبادل اسرا نیز همراه خواهد بود.
با این حال، کرملین اعلام کرد که در شرایط فعلی هیچ برنامهای برای تمدید آتشبس در دستور کار قرار ندارد.
دو طرف درگیر همچنین بر تبادل هزار اسیر در جریان این آتشبس توافق کردهاند، اما آقای پوتین روز شنبه اعلام کرد که روسیه تاکنون هیچ پیشنهادی از سوی اوکراین برای این تبادل دریافت نکرده است.
رژه روز پیروزی در مقیاس کوچک
این رژه در مقایسه با سالهای گذشته بهطور قابل توجهی محدودتر برگزار شد. برای نخستینبار در حدود دو دهه اخیر هیچگونه تجهیزات و ادوات نظامی در آن به نمایش گذاشته نشد و تنها شمار اندکی از مقامهای خارجی در مراسم حضور داشتند که اغلب آنها از رهبران کشورهای همپیمان نزدیک روسیه بودند.
در این مراسم که علاوه بر نیروهای نظامی روسیه، سربازانی از کره شمالی نیز در آن حضور داشتند، ولادیمیر پوتین با اشاره به پیروزی تاریخی شوروی در جنگ جهانی دوم، تلاش کرد از آن بهعنوان ابزاری برای تقویت روحیه و حمایت از نیروهای روسی در جنگ اوکراین استفاده کند.
او گفت: «دستاورد بزرگ نسل پیروز، الهامبخش سربازانی است که امروز اهداف عملیات نظامی ویژه را پیش میبرند.»
آقای پوتین همچنین افزود که این نیروها با «یک قدرت تهاجمی که تمام بلوک ناتو از آن پشتیبانی و آن را مسلح کرده است» روبهرو هستند، اما با وجود این شرایط همچنان به پیشروی ادامه میدهند.
وی در ادامه تاکید کرد: «من کاملا معتقدم که هدف ما عادلانه است.»
واکنشها و فضای داخلی مسکو
این سخنرانی در مسکو با واکنشی سرد از سوی برخی شهروندان روبهرو شد؛ مخصوصا اینکه قطعیهای اینترنت و خستگی عمومی از جنگ چهار ساله، سایهای سنگین بر فضای این رویداد انداخته بود.
مقامهای روسیه در طول مدت زمان برگزاری این مراسم، به بهانه افزایش تهدیدهای ناشی از حملات اوکراین، محدودیتها و قطعیهای مقطعی اینترنت را اعمال کردهاند.
حضور رهبران خارجی و وضعیت جنگ
در مراسم امسال، فقط رهبران بلاروس، مالزی، لائوس، ازبکستان و قزاقستان حضور داشتند؛ در حالی که در مراسم سال گذشته، چهرههای برجستهای همچون شی جینپینگ، رئیسجمهوری چین نیز شرکت کرده بودند.
این جنگ که اکنون وارد پنجمین سال خود شده، صدها هزار قربانی برجای گذاشته و به مرگبارترین درگیری در اروپا از زمان جنگ جهانی دوم تاکنون تبدیل شده است.
در همین حال، مذاکرات با میانجیگری آمریکا برای پایان دادن به جنگ، از رمان آغاز حملات مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران از ماه فوریه (نهم اسفند) تاکنون پیشرفت چندانی نداشته است و واشنگتن تمرکز سیاست خارجی خود را به سمت جنگ علیه ایران تغییر داد.