بر اساس مقررات جدید اتحادیه اروپا آژانس حفاظت از مرزهای اتحادیه اروپا اجازه خواهد یافت مهاجران را از یک کشور خارج از اتحادیه به کشور دیگری منتقل کند؛ حتی اگر این افراد هنوز وارد خاک اروپا نشده باشند. این اقدام زمینه مشارکت این آژانس را در اخراج مهاجران فراهم میکند.
به گفته چند مقام اتحادیه اروپا که به شرط ناشناس ماندن با یورونیوز گفتوگو کردهاند، آژانس حفاظت از مرزهای اتحادیه اروپا موسوم به فرانتکس قرار است اختیارات تازهای برای بازگرداندن مهاجران فاقد مجوز اقامت از یک کشور خارج از اتحادیه اروپا به کشور دیگری به دست آورد. این اقدام دامنه اجرای سیاستهای مهاجرتی اروپا را بیش از پیش به خارج از مرزهای این اتحادیه گسترش میدهد.
کمیسیون اروپا قرار است روز سهشنبه این اصلاحات را اعلام کند. بر اساس مقررات پیشنهادی اختیارات عملیاتی فرانتکس در خارج از قلمرو اتحادیه اروپا افزایش خواهد یافت؛ اقدامی که احتمالا با مخالفت سازمانهای جامعه مدنی روبهرو خواهد شد.
در حال حاضر ماموران فرانتکس میتوانند به مقامات کشورهای عضو اتحادیه اروپا برای بازگرداندن مهاجران فاقد مجوز اقامت به کشورهای مبدا کمک کنند. گشتزنی در مرزهای خارجی و سواحل اتحادیه اروپا نیز از دیگر وظایف این آژانس است.
بر اساس مقررات جدید فرانتکس اجازه خواهند یافت با همکاری دولتهای خارج از اتحادیه اروپا از جمله کشورهای شمال آفریقا مهاجران کشورهای آفریقای مرکزی را به سرزمینهایشان بازگرداند؛ حتی پیش از آنکه این افراد برای رسیدن به سواحل اروپا تلاش کنند.
ماموران فرانتکس همچنین میتوانند در اخراج مهاجران از مراکزی که برای بازگرداندن آنها ایجاد شدهاند، مشارکت کنند. بر اساس قانونی که بهتازگی تصویب شده است کشورهای عضو اتحادیه اروپا اجازه دارند این مراکز را در خارج از مرزهای اتحادیه ایجاد کنند.
در حال حاضر پنج کشور اروپایی برای راهاندازی نخستین مرکز بازگرداندن مهاجران در خارج از اتحادیه اروپا مذاکره میکنند. انتظار میرود این مرکز در سال ۲۰۲۷ آغاز به کار کند.
قرار است مهاجرانی که درخواست پناهندگیشان رد شده و به این مراکز انتقال یافتهاند، در نهایت به کشورهای مبدا خود بازگردانده شوند.
ژوزفین سولانکی، پژوهشگر اندیشکده «موسسه فراملی» مستقر در آمستردام در نشست خبری پیش از اعلام این اصلاحات گفت: «فرانتکس دیگر صرفا آژانسی برای کمک به کشورهای عضو اتحادیه اروپا در داخل مرزهای این اتحادیه نیست. این نهاد بهتدریج به آژانس اخراج مهاجران تبدیل میشود که فعالیتهایش بیش از پیش در مناطقی بسیار دور از مرزهای واقعی اتحادیه اروپا انجام میشود.»
شماری از سازمانهای غیردولتی و نهادهای مدنی خواستار نظارت بیشتر بر فعالیتهای فرانتکس و افزایش پاسخگویی این آژانس در صورت گسترش اختیاراتش شدهاند تا حقوق اساسی مهاجران نقض نشود.
به گفته این سازمانها فرانتکس پیش از این نیز در جریان فعالیتهای خود در اروپا به نقض حقوق مهاجران متهم شده است.
با این حال همکاری فرانتکس با هر کشور خارج از اتحادیه اروپا به توافقی جداگانه نیاز دارد؛ مشابه توافقهایی که این آژانس پیشتر با کشورهایی مانند آلبانی، صربستان و مقدونیه شمالی امضا کرده است.
این توافقها به ماموران فرانتکس اجازه میدهند برای انجام ماموریتهایی مانند عملیات مشترک و مداخله فوری در مرزها، در خاک کشورهای طرف توافق مستقر شوند.
اتحادیه اروپا در حال حاضر برای امضای توافقی مشابه با سنگال مذاکره میکند. فرانتکس در سال ۲۰۲۳ یک افسر رابط در سنگال منصوب کرد که مسئولیت هماهنگی با موریتانی و گامبیا را نیز بر عهده دارد.
ایجاد نیروی واکنش سریع و واحد نظارت بر شبکههای اجتماعی
اصلاحات پیشنهادی همچنین تشکیل یک نیروی واکنش سریع را پیشبینی کرده است که در صورت ورود ناگهانی شمار زیادی از مهاجران فاقد مجوز، به مناطق مرزی اعزام میشود.
همچنین قرار است واحدی برای رصد شبکههای اجتماعی ایجاد شود تا از حرکت گسترده مهاجران به سوی مرزهای اروپا جلوگیری کند.
هدف از این اقدامات جلوگیری از تکرار رویدادهایی مانند ورود گسترده مهاجران به سئوتا در ژوئیه گذشته است؛ زمانی که حدود ۹۰ هزار مهاجر از مرز مراکش وارد این منطقه تحت حاکمیت اسپانیا شدند.
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
انتظار میرود هنا ویرکونن، معاون اجرایی کمیسیون اروپا در امور حاکمیت فناوری، امنیت و دموکراسی و مگنوس برونر، کمیسر امور داخلی و مهاجرت اتحادیه اروپا روز سهشنبه پس از نشست هفتگی کمیسیون جزئیات این اصلاحات را اعلام کنند.
همچنین قرار است در بودجه هفتساله آینده اتحادیه اروپا ۱۲ میلیارد یورو به فرانتکس اختصاص یابد؛ رقمی که دو برابر بودجه پیشین این آژانس است.