تاکنون سه نفر در یک کشتی کروز در پی شیوع مشکوک هانتاویروس جان خود را از دست دادهاند. اما این هانتاویروس مرگبار چیست و چگونه منتقل میشود؟
گمان میرود یک بیماری منتقله از جوندگان باعث شیوع بیماری در یک کشتی تفریحی شده باشد که سه نفر را به کام مرگ برده و چند نفر دیگر را بیمار کرده است.
آگهی
آگهی
پژوهشها نشان میدهد هانتاویروسها از قرنها پیش وجود داشتهاند و موارد شیوع آن در آسیا و اروپا ثبت شده است.
در ادامه آنچه لازم است درباره هانتاویروس، شیوه انتقال آن و علت نگرانیها از این شیوع بدانید، میآید.
هانتاویروس چیست؟
هانتاویروس نام گروهی از ویروسهاست که در جوندگان وجود دارد و عمدتا از طریق تنفس ذرات معلق ناشی از فضولات خشکشده جوندگان به انسان منتقل میشود.
به گفته مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای آمریکا، هانتاویروسها میتوانند دو بیماری جدی ایجاد کنند.
نخستین بیماری سندروم ریوی هانتاویروس است که ریهها را درگیر میکند و میتواند به نارسایی شدید تنفسی منجر شود. دومین بیماری تب خونریزیدهنده با سندروم کلیوی است که عمدتا کلیهها را درگیر میکند و میتواند عوارض جدی به همراه داشته باشد.
این ویروس چگونه منتقل میشود؟
تماس با جوندگان آلوده یا ادرار، بزاق یا فضولات آنها، بهویژه زمانی که این مواد بههم خورده و ذرات آنها در هوا پخش میشود، اصلیترین مسیر انتشار هانتاویروس است.
معمولا افراد در فضاهای بسته یا کمتهویه مانند خانهها، کلبهها یا انباریهایی که در آنها فعالیت جوندگان وجود دارد در معرض ویروس قرار میگیرند.
سازمان جهانی بهداشت میگوید هرچند این موضوع نادر است، اما هانتاویروسها میتوانند بهطور مستقیم از انسان به انسان هم منتقل شوند.
پل گریفین، پژوهشگر استرالیایی ویروسها، به خبرگزاری استرالیا گفته است هر سال در جهان حدود ۱۵۰ تا ۲۰۰ هزار مورد ابتلا به هانتاویروس شناسایی میشود.
او گفت: «انتقال آن از انسان به انسان بسیار نادر است.»
علائم این بیماری چیست؟
تشخیص زودهنگام این ویروس دشوار است زیرا اغلب با علائمی شبیه سرماخوردگی یا آنفلوانزای معمولی آغاز میشود.
دکتر سونیا بارتولومه از مرکز پزشکی یو تی ساوثوسترن در دالاس میگوید: «در مراحل آغازین بیماری، واقعا ممکن است نتوانید بین هانتاویروس و یک آنفلوانزای معمولی تفاوتی قائل شوید.»
علائم اولیه میتواند شامل تب، لرز، درد عضلانی و سردرد باشد اما ویروس خیلی زود میتواند به مرحله جدیتری برسد.
در مورد سندروم ریوی هانتاویروس، علائم معمولا یک تا هشت هفته پس از مواجهه با ویروس ظاهر میشود و با پر شدن ریهها از مایع میتواند به مشکلات شدید تنفسی منجر شود.
تب خونریزیدهنده با سندروم کلیوی عمدتا کلیهها را درگیر میکند و میتواند موجب افت فشار خون، خونریزی داخلی و نارسایی حاد کلیه شود.
این ویروس تا چه حد خطرناک است؟
نرخ مرگ و میر بسته به نوع ویروس متفاوت است.
بر اساس دادههای مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای آمریکا، حدود ۳۵ درصد مبتلایان به سندروم ریوی هانتاویروس جان خود را از دست میدهند، در حالی که میزان مرگ و میر در تب خونریزیدهنده با سندروم کلیوی بین ۱ تا ۱۵ درصد گزارش شده است.
آیا درمانی برای آن وجود دارد؟
در حال حاضر درمان یا داروی اختصاصی برای عفونتهای هانتاویروسی وجود ندارد.
بیماران معمولا درمان حمایتی دریافت میکنند که میتواند شامل اکسیژنتراپی، تهویه مکانیکی و در موارد شدید دیالیز باشد. مراجعه زودهنگام به مراکز درمانی شانس زنده ماندن را به طور چشمگیری افزایش میدهد.
با وجود چند دهه تحقیق، بسیاری از جنبههای این بیماری هنوز ناشناخته مانده است.
بهترین راه پیشگیری، کاهش تماس با جوندگان و فضولات آنهاست. هنگام پاکسازی فضولات جوندگان توصیه میشود از دستکش محافظ و محلول سفیدکننده استفاده شود.
کارشناسان بهداشت عمومی همچنین هشدار میدهند که نباید فضولات را جارو یا با جاروبرقی جمع کرد زیرا این کار میتواند ویروس را در هوا پخش کند.
آیا موارد اخیر دیگری از ابتلا به هانتاویروس گزارش شده است؟
در حالی که تازهترین شیوع مشکوک در کشتی اموی هوندیوس رخ داده، سال گذشته یک مورد پر سر و صدا مربوط به بتسی آرکاوا، همسر جین هکمن، در رسانهها بازتاب یافت؛ او فوریه ۲۰۲۵ در خانهشان در سانتافه در ایالت نیومکزیکو درگذشت.
کالبدشکافی تایید کرد که علت مرگ او سندروم ریوی هانتاویروس بوده است. گزارشها نشان میداد که او در روزهای پیش از مرگش در جستجوی اطلاعات درباره علائم شبیه آنفلوانزا بوده است.
بعدها شواهدی از حضور جوندگان در محل زندگی آنها پیدا شد که ممکن است منبع تماس او با ویروس بوده باشد.