دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، روز جمعه یکم مه (۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵) اعلام کرد که هفته آینده تعرفههای اعمالشده بر خودروها و کامیونهای وارداتی از اتحادیه اروپا را به ۲۵ درصد افزایش خواهد داد.
آقای ترامپ در پیامی در شبکههای اجتماعی مدعی شد که اتحادیه اروپا «به توافق تجاری که پیشتر بهطور کامل میان طرفین نهایی شده بود، پایبند نیست.»
آگهی
آگهی
یورونیوز فارسی را در ایکس دنبال کنید
او جزئیات بیشتری درباره دلایل این افزایش تعرفه ارائه نکرد، اما این تصمیم در شرایطی اعلام شده که روابط میان کاخ سفید و اتحادیه اروپا در دورهای پرتنش قرار دارد.
آقای ترامپ روز پنجشنبه بار دیگر از فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، انتقاد کرد و به او گفت به جای «دخالت» در موضوع ایران، بر پایان دادن به جنگ اوکراین تمرکز کند.
احتمال میرود آلمان از افزایش شدید تعرفه خودروها و قطعات، بیشترین آسیب را متحمل شود، چرا که سهم قابل توجهی از صادرات خودروی اتحادیه اروپا را به خود اختصاص داده است.
آقای ترامپ همچنین از اسپانیا و ایتالیا به دلیل نپیوستن به جنگ ایران انتقاد کرد و این دو متحد اروپایی را «کاملا افتضاح» خواند.
واکنش کمیسیون اروپا
سخنگوی کمیسیون اروپا در بیانیهای به خبرنگاران اعلام کرد که اتحادیه اروپا در واقع تعهدات خود را «مطابق با رویه معمول قانونگذاری» اجرا کرده و آمریکا را نیز «در تمام مراحل بهطور کامل در جریان قرار داده است.»
این مقام افزود که اتحادیه اروپا همچنان «به روابط فراآتلانتیکی باثبات و سودمند برای هر دو طرف کاملا متعهد» است، اما همزمان برای حفاظت از منافع خود، «همه گزینهها را باز نگه خواهد داشت.»
برند لانگه، نماینده ارشد پارلمان اروپا که در حال حاضر مذاکرات مربوط به اجرای این توافق با کشورهای عضو اتحادیه اروپا را هدایت میکند، از تصمیم آقای ترامپ انتقاد کرد و آن را نشانهای از «عدم قابل اعتماد بودن آشکار» توصیف کرد و آمریکا را متهم کرد که در روابط تجاری خود با اتحادیه اروپا بهطور مکرر «تعهداتش را نقض کرده است.»
توافق توافق تجاری ترنبری چیست؟
دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، و اورزولا فندرلاین، رئیس کمیسیون اروپا، در ژوئیه گذشته در یک توافق تجاری مقرر کردند که برای بخش عمده کالاها تعرفه ۱۵ درصدی در نظر گرفته شد.
آمریکا و اتحادیه اروپا پیشتر بارها بر پایبندی خود به چارچوب تجاری موسوم به «توافق ترنبری» تاکید کرده بودند. این توافق در واقع نام خود را از زمین گلف آقای ترامپ در اسکاتلند گرفته است.
با این حال، اعتبار توافق ۲۰۲۵ نخستین بار زمانی زیر سوال رفت که دیوان عالی آمریکا در سال جاری میلادی اعلام کرد رئیس جمهوری جمهوریخواه آمریکا از اختیار قانونی لازم برای اعلام وضعیت اضطراری اقتصادی و اعمال تعرفه بر کالاهای اتحادیه اروپا برخوردار نبوده است.
بر اساس توافق اولیه، سقف تعرفه کالاهای اتحادیه اروپا ۱۵ درصد تعیین شده بود، اما پس از حکم دیوان عالی آمریکا این رقم به ۱۰ درصد کاهش یافت. این تغییر در شرایطی رخ داد که دولت ترامپ همزمان مجموعه تازهای از مالیات بر کالاهای وارداتی را با استناد به قوانین دیگر اعمال کرد.
دولت ترامپ هماکنون نیز در حال بررسی عدم توازنهای تجاری و مخاطرات امنیت ملی برای تدوین یک نظام تعرفهای تازه است که میتواند در نهایت توافق تجاری با اتحادیه اروپا را با خطر نقض مواجه کند.
اتحادیه اروپا پیشتر اعلام کرده بود این توافق دوجانبه میتواند هر ماه بین ۵۰۰ تا ۶۰۰ میلیون یورو برای خودروسازان اروپایی صرفهجویی به همراه داشته باشد.
بر اساس آمارهای اداره آمار اتحادیه اروپا (یورواستات) ارزش تجارت کالا و خدمات میان اتحادیه اروپا و آمریکا در سال ۲۰۲۴ میلادی به ۱.۷ تریلیون یورو رسید.
واکنش کمیسیون اروپا پس از حکم دیوان عالی
کمیسیون اروپا پس از صدور حکم دیوان عالی آمریکا، در ماه فوریه تاکید کرد: «توافق، توافق است.»
کمیسیون اروپا تاکید کرده است «اتحادیه اروپا بهعنوان بزرگترین شریک تجاری آمریکا انتظار دارد واشنگتن به تعهدات خود در چارچوب بیانیه مشترک پایبند بماند؛ همانطور که بروکسل نیز به تعهداتش متعهد است.»
این نهاد همچنین اعلام کرده «کالاهای اروپایی باید همچنان از بهترین شرایط رقابتی برخوردار باشند و تعرفهها نباید فراتر از سقف مورد توافق قبلی افزایش پیدا کنند.»
ادامه مذاکرات درباره اجرای توافق
اظهارات آقای ترامپ در حالی صورت گرفت که هنوز مذاکرات میان دولتهای عضو اتحادیه اروپا با نمایندگان پارلمان اروپا بر سر اصل نحوه اجرای توافق اتحادیه اروپا و آمریکا ادامه دارد. بر اساس این توافقی و بنا به آنچه در توافق ترنبری پیشبینی شده است، کاهش تعرفه بیشتر کالاهای صنعتی آمریکا به صفر درصد را الزامآور میکند.
قانونگذاران اروپایی پس از تهدیدهای قبلی ترامپ درباره گرینلند، خواهان افزودن تضمینهای بیشتری به این توافق شدهاند. از جمله این موارد، «بند غروب» است که بر اساس آن توافق در مارس ۲۰۲۸ پایان مییابد، مگر اینکه دو طرف برای تمدید آن توافق کنند.
همچنین بندی موسوم به «طلوع» پیشنهاد شده که بر اساس آن، برخورداری آمریکا از امتیازات تعرفهای به پایبندی این کشور به تعهداتش در توافق ترنبری وابسته خواهد بود.
کشورهای عضو اتحادیه اروپا در این زمینه دچار اختلاف هستند؛ بهطوری که گروهی به رهبری فرانسه و اسپانیا از موضع سختگیرانهتر پارلمان اروپا حمایت میکنند، در حالی که گروه دیگری به رهبری آلمان و ایتالیا خواهان حفظ توافق به همان شکلی هستند که در ژوئیه ۲۰۲۵ مورد توافق قرار گرفت.
پس از آنکه دیوان عالی آمریکا حکم داد برخی از تعرفههایی که واشنگتن در سال ۲۰۲۵ اعمال کرده بود، غیرقانونی هستند، نمایندگان پارلمان اروپا هم اوایل سال جاری میلادی، این توافق را به حالت تعلیق درآوردند؛ حکمی که در ادامه، ترامپ را به وضع تعرفههای تازه ۱۵ درصدی بر واردات سوق داد.
ژلیانا زووکو، مذاکرهکننده ارشد حزب مردم اروپا و نماینده بزرگترین جریان سیاسی پارلمان اتحادیه اروپا، در گفتوگو با یورونیوز تاکید کرد این بار نباید همان رویکرد قبلی تکرار شود.
او به یورونیوز گفت: «ابتدا باید این توافق نهایی شود و پس از آن برای بهبود روابط با آمریکا تلاش کنیم.»