رایگیری در مهمترین انتخابات چند دهه اخیر مجارستان روز یکشنبه آغاز شد. در این انتخابات، ویکتور اوربان، نخستوزیر کهنهکار این کشور، با چالشی جدی از سوی پیتر مجار، رهبر جناح اپوزیسیون، روبهرو است. این رقابت در فضایی پرتنش و همراه با اتهامهایی درباره دخالت خارجی برگزار میشود.
مردم مجارستان روز یکشنبه دوازدهم آوریل (۲۳ فروردین ۱۴۰۵) به پای صندوقهای رای رفتند تا در انتخاباتی که بهعنوان سرنوشتسازترین رقابت سیاسی این کشور در چند دهه گذشته تلقی میشود، شرکت کنند.
آگهی
آگهی
انتخابات امسال، توجه گستردهای را در اروپا، ایالات متحده آمریکا و روسیه به خود جلب کرده است، چرا که پیامدهای آن میتواند از آینده اتحادیه اروپا تا معادلات مرتبط با ولادیمیر پوتین را تحت تاثیر قرار دهد.
پس از پشت سر گذاشتن یک کارزار انتخاباتی پرتنش که با حملات شخصی، آزار و اذیت و حتی مواردی پراکنده از خشونت همراه بود، حوزههای رأیگیری از ساعت ۶ صبح به وقت محلی فعالیت خود را آغاز کردند.
بسیاری از تحلیلگران این انتخابات را بهمثابه یک همهپرسی درباره ۱۶ سال زمامداری بیوقفه ویکتور اوربان، نخستوزیر مجارستان، ارزیابی میکنند.
آقای اوربان که از سال ۲۰۱۰ میلادی با اتکا به دارا بودن اکثریت قاطع پارلمانی، قبضه قدرت را در دست داشته، اکنون با جدیترین چالش سیاسی دوران زمامداری خود از سوی متحد سابق خود، آقای مجار، روبهرو است.
یک تحلیلگر سیاسی به نام «سابولچ دال» در آستانه این رایگیری به یورونیوز گفت که آقای اوربان همواره با اختلاف قابلتوجهی در انتخاباتها پیروز شده است. موضوعی که بهگفته او، «عمدتا ناشی از پراکندگی جریانهای مخالف بوده است.»
او تاکید کرد که «این نخستین انتخاباتی است که دارای اهمیت واقعی است، زیرا اکنون او با یک رقیب واحد روبهرو است که بر اساس نظرسنجیها، توانایی پیروزی را دارد.»
بر اساس نظرسنجیهای تازه، حزب اپوزیسیون «احترام و آزادی» (تیسا) به رهبری آقای مجار در یک چرخش تاریخی توانسته پیشتازی قابلتوجهی به دست آورد.
نتایج پژوهشی که این هفته از سوی موسسه نظرسنجی «مدیان» در مجارستان منتشر شد، از احتمال دستیابی اپوزیسیون به اکثریت دوسومی در پارلمان حکایت دارد.
با این حال، یک منبع آگاه در حزب حاکم «فیدس» به رهبری آقای اوربان، در گفتوگو با یورونیوز و به شرط حفظ هویت، تاکید کرده که جریان حاکم همچنان به پیروزی خود اطمینان دارد و معتقد است پایگاه رایدهندگان اصلی این حزب در نظرسنجیها کمتر از میزان واقعی برآورد شده است.
چهره درونسیستمی در برابر رهبر غیرلیبرال
اوربان یکی از باتجربهترین چهرهها در تاریخ سیاسی معاصر مجارستان است.
آقای اوربان در دوران فروپاشی نظام کمونیستی از بنیانگذاران حزب فیدس بود و در سال ۱۹۸۹ میلادی با طرح درخواست خروج نیروهای شوروی، بهسرعت به چهرهای برجسته در صحنه سیاسی تبدیل شد.
او از زمان به قدرت رسیدنش در سال ۲۰۱۰ میلادی، قانون اساسی، نهادها و چشمانداز رسانهای مجارستان را دگرگون کرده است.
در صحنه اروپایی، آقای اوربان به یکی از چهرههای شاخص جریان راست تندرو تبدیل شده و به دلیل موضع خود درباره سیاست «مهاجرپذیری صفر» و درگیریهای مکرر با نهادهای اتحادیه اروپا شناخته میشود.
از طرف دیگر، آقای مجار در سال ۲۰۲۴ میلادی و در پی بروز رسوایی مربوط به عفو یک محکوم در پرونده سوءاستفاده جنسی از کودک، از دولت جدا شد. او همان سال حزب «احترام و آزادی» (تیسا) را بنیان گذاشت و توانست در انتخابات پارلمان اروپا با کسب ۳۰ درصد آرا، حضوری چشمگیر و معنادار را رقم بزند.
کارزار انتخاباتی آقای مجار بر ارتباط مستقیم با مردم و حضور میدانی، بهخصوص در شهرهای کوچک و مناطق روستایی متمرکز بوده است؛ مناطقی که طی ماههای اخیر شاهد رشد تدریجی حمایت از جریان او بودهاند.
آقای دال در گفتگو با یورونیوز گفت که انتخاب آقای مجار «هم تغییر دولت و هم نوسازی اپوزیسیون را وعده میدهد.» وی افزود: «مزیت او این است که تنها رقیب معتبر است و در حال یکپارچهسازی حمایتهایی است که پیشتر پراکنده بودند.»
مجارستان به مثابه صحنه تقابل ایدئولوژیک در سطح جهان
این انتخابات با دقت در بروکسل و سایر پایتختهای اروپایی پیگیری میشود. دولت آقای اوربان مدتهاست با اتحادیه اروپا در اختلاف بوده و بهطور مکرر از حق وتوی خود استفاده کرده است.
مجارستان در ماه مارس، در پی اختلاف درباره خط لوله دوستی (دروژبا)، جلوی تصویب بسته وام ۹۰ میلیارد یورویی اتحادیه اروپا به اوکراین را گرفت؛ اقدامی که با انتقاد چندین کشور عضو مواجه شد. آقای اوربان همچنین روابط نزدیک خود با ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری روسیه را حفظ کرده است.
این کارشناس به یورونیوز اظهار داشت که آقای اوربان از آنچه که خودش «سیاست میهنپرستانه» مینامد حمایت میکند و آن را در تقابل دموکراسی لیبرال تعریف کرده است. به گفته این کارشناس، «در صورت شکست اوربان، این نتیجه میتواند بهعنوان یک عقبگرد نمادین برای جریانهای مشابه در سطح بینالمللی تعبیر شود.»
رهبران جهان از کدام نامزد حمایت کردند؟
ویکتور اوربان در این دوره از انتخابات، از حمایت شماری از چهرههای برجسته جریان راست در سطح بینالمللی از جمله دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، برخوردار بوده است.
همچنین جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری آمریکا برای شرکت در کارزار انتخاباتی آقای اوریان به بوداپست سفر کرد و در کنار او، مارین لوپن از فرانسه و ماتئو سالوینی از ایتالیا نیز در صحنه این رقابت حضور و همراهی داشتند.
در مقابل، هرچند آقای مجار به معنای کلاسیکِ رهبران لیبرال طرفدار اتحادیه اروپا، یک سیاستمدار اتحادیهگرا محسوب نمیشود؛ اما با این وجود در فضای جریان اصلی محافظهکار اروپا قرار دارد.
حزب تیسا در چارچوب گروه راست میانه «حزب مردم اروپا» در پارلمان اروپا قرار میگیرد و آقای مجار وعده داده است روابط مجارستان با اتحادیه اروپا و ناتو را احیا کند.
هرچند هیچیک از رهبران خارجی بهطور علنی از آقای مجار حمایت نکردند، اما او از حمایت چهرههای ارشد «حزب مردم اروپا»، از جمله دونالد توسک، نخستوزیر لهستان، و فردریش مرتس، صدراعظم آلمان، برخوردار بوده است.
کارزار انتخاباتی پرحاشیه از افشاگریهای روسی تا یک نوار جنسی
فضای این کارزار انتخاباتی بهشدت تحت تاثیر روایتهایی متضاد و در تقابل با یکدیگر قرار گرفته است و فضای سیاسی را قطبی کردهاند.
جریان اپوزیسیون تمرکز خود را بر موضوعات داخلی از جمله وضعیت خدمات عمومی، هزینههای زندگی و مسئله فساد قرار داده است.
در مقابل، کارزار آقای اوربان بر سیاست خارجی، بهویژه اوکراین، متمرکز بوده است.
او هشدار داده است که عضویت اوکراین در اتحادیه اروپا میتواند پیامدهای اقتصادی و امنیتی به همراه داشته باشد و اپوزیسیون را به همسویی با «نیروهای تاریک» متهم کرده است که بهدنبال طولانی کردن جنگ هستند. او همچنین آقای مجار را بهعنوان یک رهبر دستنشانده بروکسل متهم کرده است.
این در حالی است که آقای مجار این ادعاها را تکذیب کرده است.
یورونیوز فارسی را در ایکس دنبال کنید
آقای دال تصریح کرد که دو طرف، روایتهایی کاملاً متضاد و آشکار از فضای رقابت ارائه میدهند. به گفته او، اوربان این انتخابات را به شکل انتخابی میان جنگ و صلح تصویر میکند، در حالی که مجار تأکید دارد که مسئله اصلی رأیگیری، در نهایت این است که آیا اوربان در قدرت باقی خواهد ماند یا خیر.
فضای رقابت انتخاباتی نیز با مجموعهای از اتهامات درباره تهدید و ارعاب رای دهندگان، مواردی از خشونت محدود و ادعاهایی درباره مداخله خارجی همراه بوده است.
آقای مجار در ماه فوریه مدعی شد افرادی مرتبط با دولت تلاش کردهاند با استفاده از یک «تله عاطفی» او را به دام بیندازند. با این حال تاکنون هیچ مدرک ویدیویی از این موضوع منتشر نشده است.
کمی بعد از این ماجرا، فایلهای صوتی افشاشدهای منتشر شد که نشان میداد وزیر امور خارجه مجارستان در حال گفتوگو با همتای روسی خود درباره احتمال انجام فعالیتهای لابیگری در چارچوب اتحادیه اروپا بوده است.
به گفته تحلیلگران، این احتمال وجود دارد که چندین سرویس اطلاعاتی با انتشار محتوای آسیبزا و افشاگرانه، در پی تأثیرگذاری بر روند این رقابت انتخاباتی باشند.
نحوه برگزاری رایگیری
مراکز اخذ رای از ساعت ۰۶:۰۰ صبح به وقت محلی فعالیت خود را آغاز کردهاند و طبق برنامه در ساعت ۱۹:۰۰ بسته خواهند شد. مجارستان دارای یک نظام انتخاباتی تکمرحلهای است که بر اساس آن، حزب یا ائتلافی که بیشترین تعداد کرسیها را کسب کند، برای تشکیل دولت مامور تشکیل کابینه میشود.
از مجموع ۱۹۹ کرسی پارلمان مجارستان، ۱۰۶ کرسی در حوزههای انتخابیه فردی تعیین میشود و ۹۳ کرسی دیگر نیز بر اساس فهرستهای حزبی میان احزاب تقسیم خواهد شد. همچنین شهروندان مجارستانی که در خارج از کشور زندگی میکنند نیز حق مشارکت در این انتخابات را دارند.
بر اساس پیشبینیها، نتایج اولیه انتخابات در ساعات پایانی شب منتشر خواهد شد و نتایج رسمی نیز حدود نیمهشب اعلام میشود.