ایلان ماسک میگوید ظرف یک دهه ۹۰ درصد رانندگی خودران خواهد شد؛ اما چرا تحقق این پیشبینی بعید است؟
مدیرعامل تسلا، ایلان ماسک، پیشبینی میکند خودروهای خودران ممکن است ظرف تنها پنج سال بر جادهها مسلط شوند، اما مانند دیگر اظهارنظرهای بسیار خوشبینانه او نباید این پیشبینی را خیلی تحتاللفظی برداشت کرد.
آگهی
آگهی
این میلیاردر این هفته در اجلاس بینالمللی سامسون درباره جابهجایی هوشمند در تلآویو گفت: «تا پنج سال دیگر و قطعا تا ۱۰ سال دیگر... احتمالا ۹۰ درصد تمام مسافت طیشده را هوش مصنوعی در یک خودروی خودران خواهد پیمود.»
او افزود: «بنابراین به احتمال بسیار زیاد تا ۱۰ سال دیگر رانندگی کردن با خودروی شخصی کاری نسبتا خاص و محدود خواهد بود.»
از سال ۲۰۲۲ که شتاب هوش مصنوعی بیشتر شد، پیشرفت زیادی در حوزه رانندگی خودران حاصل شده است اما موانع بزرگی بر سر راه این که این فناوری به این زودی در جادهها به جریان اصلی تبدیل شود وجود دارد.
تسلا در ایالات متحده بیش از ۲۰۰ هزار خودرو را به دلیل مشکلات در تصاویر دوربین دید عقب که به گفته اداره ملی ایمنی ترافیک بزرگراههای آمریکا (NHTSA) میتوانست خطر تصادف را افزایش دهد فراخوان کرد.
وضعیت دیگر شرکتها نیز چندان بهتر نیست. ویمو حدود ۳۸۰۰ رباتتاکسی را در آمریکا پس از آن که مشخص شد این خودروها ممکن است با سرعت بالا وارد جادههای آبگرفته شوند فراخوان کرد.
چرا تحقق پیشبینی ماسک بعید است
علی کانی، معاون بخش خودروی شرکت انویدیا، در ژانویه به یورونیوز نکست گفت که در بازه زمانی پنج تا ۱۰ سالهای که ماسک پیشبینی کرده است، یکی از چالشهای اصلی خودروهای خودران «سناریوهای دنبالهبلند» خواهد بود، یعنی موقعیتهای غیرمنتظرهای که سامانهها پیشتر با آنها روبهرو نشدهاند.
چنین حادثهای سال گذشته رخ داد، زمانی که خدمات رباتتاکسی ویمو برای چند ساعت معلق شد زیرا خودروها در جریان قطع برق در سانفرانسیسکو در خواندن چراغهای راهنمایی از کار افتاده دچار مشکل بودند و سرنشینان این خودروهای بدون راننده در پشت چراغهای راهنمایی خاموش گیر افتادند.
حتی اگر خودروهای کاملا خودران وارد جادهها شوند، این فناوری به سرعت فراگیر نخواهد شد و با دشواریهای زیادی همراه خواهد بود.
بر اساس یک گزارش سال ۲۰۲۵ مجمع جهانی اقتصاد (منبع به زبان انگلیسی) نباید دستکم تا میانه دهه ۲۰۳۰ انتظار جهانی کاملا بدون راننده را داشت و حتی در آن زمان هم این فناوری تکهتکه و محدود به بازارها و کاربردهای مشخص خواهد بود.
این گزارش نتیجه میگیرد خودکارسازی کامل در خودروهای شخصی تا سال ۲۰۳۵ به جریان اصلی تبدیل نخواهد شد و همچنان قابلیتی حاشیهای خواهد بود که تنها در ۴ درصد خودروهای نو دیده میشود. نزدیکترین مصداق «خودران فراگیر» رباتتاکسیها و کامیونهای خودران خواهند بود.
با این حال رانندگی نیمهخودران همین حالا نیز در جادهها حضور دارد. رانندگی سطح ۲ پلاس که در آن راننده همچنان مسئول نظارت بر محیط رانندگی است اما خودرو میتواند فرمان دهد، ترمز کند و شتاب بگیرد، در حال حاضر رایجتر است.
آزمایشهای میدانی در چند شهر بزرگ اروپا از جمله لندن اعلام شده است هرچند زمانبندی برای صدور کامل مجوزهای مقرراتی به این بستگی دارد که این سامانهها در شرایط واقعی تا چه حد خوب عمل کنند.
شتاب گرفتن رانندگی خودران
اروپا در حال حاضر استفاده از سامانههای سطح ۲ را به طور سراسری مجاز کرده و سطح ۳ را برای شرایط کنترلشده تایید کرده است. با این حال این روند بدون چالش نیست و بخش زیادی از این چالشها به مقررات مربوط میشود.
با این حال برخی ایالتهای آمریکا و چین در زمینه رباتتاکسیها با سرعت بیشتری پیش میروند. در این ناوگانها سطح ۴ خودران عملیاتی شده است، یعنی خودرو تحت شرایط مشخص کاملا خودکار عمل میکند و انسانها لازم نیست آماده مداخله باشند.
طبق گزارش مجمع جهانی اقتصاد انتظار میرود چین سریعتر از دیگر کشورها به سطوح بالاتر خودکارسازی روی آورد، انگیزه این روند اشتیاق مصرفکنندگان و حضور تولیدکنندگان قدرتمند داخلی است.
آژانس بینالمللی انرژی در گزارشی اعلام کرد (منبع به زبان انگلیسی) که سطح ۵ خودران، که به معنای حذف کامل راننده در همه شرایط است، «در حال حاضر در دسترس نیست».
این گزارش پیشبینی میکند ناوگان جهانی رباتتاکسیها تا سال ۲۰۳۵ به حدود ۷۰۰ هزار تا ۳ میلیون خودرو برسد که عمدتا در ۴۰ تا ۸۰ شهر متمرکز خواهند بود.
هرچند پیشبینی ماسک شاید کمی بیش از حد خوشبینانه باشد، احتمالا همچنان شاهد گسترش رباتتاکسیها در کنار رانندگان انسانی خواهیم بود.