نخستین سند مهم پاپ لئو قرار است به طور مستقیم با عصر هوش مصنوعی روبهرو شود و چالشهای اخلاقی آن را در جهان موضوع بحث قرار دهد.
بیش از یک میلیارد نفر از آن پیروی میکنند و به گفته پیروانش، همه چیز را میداند. اما این یک دین نیست، هوش مصنوعی است.
با این حال استفاده از این فناوری برای خیلیها به منبع نگرانی تبدیل شده؛ از روانپریشی ناشی از هوش مصنوعی گرفته تا امنیت سایبری و حجم عظیم انرژیای که برای کارکردن لازم دارد.
پاپ لئو چهاردهم از جمله کسانی است که نگرانی خود را ابراز کرده و قرار است در نخستین متن مهم دوران پاپی خود به پیامدهای هوش مصنوعی بر بشریت بپردازد.
پاپ لئو قرار است ۲۵ مه در واتیکان سندی را که در کلیسای کاتولیک «نامه دایرهالمعارفی» یا «انسیلیکال» نامیده میشود، ارائه کند. کریستوفر اولا، همبنیانگذار شرکت هوش مصنوعی انثروپیک، در این رویداد حضور خواهد داشت.
انثروپیک خود را شرکت هوش مصنوعیای معرفی میکند که ایمنی و کاهش ریسک را در مرکز تحقیقاتش قرار داده است. اما در فوریه، دولت ترامپ دستور داد همه نهادهای دولتی آمریکا استفاده از فناوری هوش مصنوعی انثروپیک را متوقف کنند و به دلیل خودداری این شرکت از در اختیار گذاشتن نامحدود فناوریاش برای ارتش آمریکا، مجازاتهای سنگین دیگری نیز علیه آن اعمال کرد.
انثروپیک در حال حاضر از دولت شکایت کرده و آن را متهم میکند که به طور غیرقانونی، به دلیل تلاش این شرکت برای اعمال محدودیت بر نحوه بهکارگیری فناوری هوش مصنوعیاش، از آن انتقامگیری کرده است.
واتیکان روز دوشنبه اعلام کرد این نامه دایرهالمعارفی به «حمایت از شخص انسان در عصر هوش مصنوعی» خواهد پرداخت.
نامه دایرهالمعارفی سند رسمیای است که پاپ برای راهنمایی اسقفان و دیگر مومنان مینویسد.
پاپ در دوران هنوز کوتاه رهبری خود هوش مصنوعی را در اولویت قرار داده، نسبت به استفاده از آن در جنگ بسیار نگران است و خواستار نظارت بر شیوه استفاده از این فناوری شده است.
او ۱۶ مه ایجاد یک کمیسیون جدید واتیکان در حوزه هوش مصنوعی را تایید کرد.
وظیفه این کمیسیون هماهنگ کردن فعالیتهای مرتبط با هوش مصنوعی در نهادهای مختلف واتیکان، تبادل اطلاعات، همسو کردن پروژهها و تدوین سیاستهای داخلی برای استفاده از هوش مصنوعی در دولت واتیکان است.
اعضای آن از هفت نهاد واتیکانی انتخاب شدهاند؛ از جمله دیکاستری آموزه ایمان، آکادمی پاپی برای حیات و آکادمی پاپی علوم.
نامه دایرهالمعارفی
تشکیل این کمیسیون زمینه را برای نخستین نامه دایرهالمعارفی پاپ لئو فراهم کرده است؛ متنی که انتظار میرود از منظر آموزههای اجتماعی کاتولیک به هوش مصنوعی بپردازد و موضوعاتی مانند حقوق کار، عدالت و کرامت انسانی را در بر بگیرد. گفته میشود این سند که عنوان لاتینی Magnifica Humanitas («بشریت باشکوه») را دارد، به طور خاص بر این متمرکز است که هوش مصنوعی چگونه زندگی فردی انسانها و دنیای کار را دگرگون میکند.
این نخستین ورود واتیکان به عرصه هوش مصنوعی نیست. پاپ فرانسیس در ژوئن ۲۰۲۴ در نشست سران گروه هفت درباره اخلاق هوش مصنوعی سخنرانی کرد و مقامهای واتیکان نیز مدتهاست در همین باره با مدیران گوگل، مایکروسافت و سیسکو جلسات خصوصی برگزار میکنند.
دستورالعملهای داخلی کلیسای کاتولیک درباره هوش مصنوعی از یکم ژانویه ۲۰۲۵ لازمالاجرا شد؛ این مقررات افشای محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی را الزامی میکند، استفادههایی را که با ماموریت کلیسا در تضاد است ممنوع میسازد و نهادی پنج نفره برای نظارت بر اجرای این قواعد ایجاد کرده است.