در قلب پایتخت سوئد، کافهای باز شده که عطر قهوه و رولهای دارچینیاش آشناست، اما پشت صحنه آن، دریچهای به آینده گشوده شده است؛ اینجا باریستاها دستوراتشان را نه از انسان، که از یک هوش مصنوعی میگیرند
استارتاپ «اندون لبز» با طراحی چتباتی به نام «مونا»، آزمایشی جسورانه را آغاز کرده تا ببیند در دنیایی که ماشینها مسئولیت استخدام، تامین کالا و مدیریت تدارکات را بر عهده دارند، تعامل انسان و فناوری چگونه پیش میرود. در این کافه، باریستاها دستور خود را از یک الگوریتم میگیرند و مشتریان برای لمس نزدیکِ آیندهای به صف میایستند که در آن «عاملهای هوشمند» نبض بازار کار را در دست دارند.
آگهی
آگهی
مونا؛ از دریافت مجوز تا مصاحبههای استخدامی
این کافه تجربی در ظاهر شبیه هر پاتوق محلهای دیگری است؛ انسانها قهوه میریزند و با مشتریان گپ میزنند، اما هویت تمام کسانی که پشت پیشخوان هستند، توسط «مونا» تایید شده است. این هوش مصنوعی نه تنها منو را طراحی و تامینکنندگان را پیدا کرده، بلکه فرآیند استخدام را هم به تنهایی پیش برده است؛ از انتشار آگهی در «لینکدین» تا برقراری تماسهای تلفنی و گرفتن تصمیم نهایی برای جذب نیرو.
هانا پترسون از تیم توسعهدهنده میگوید: «میخواهیم بدانیم وقتی یک هوش مصنوعی انسانها را استخدام میکند، چه چالشهای اخلاقی بروز میکند. در اینجا شما حضور هوش مصنوعی را حس نمیکنید، اما اوست که برای مجوزها درخواست داده و حتی تشخیص داده که برای چرخاندن کافه، به نیروی انسانی نیاز دارد.»
دیوار سوتیهای مونا؛ وقتی هوش مصنوعی در خرید زیادهروی میکند
با وجود هوش سرشار، مونا هنوز در محاسبات دنیای واقعی بینقص نیست. باریستاهای کافه با خنده از عادتهای خرید عجیب رئیسشان میگویند. کایتان گرژلچاک، یکی از کارکنان کافه میگوید مونا گاهی مقدار غیرمنطقی از کالاها را سفارش میدهد. او بخشی از دیوار کافه را به «دیوار سوتیها» تبدیل کرده و خریدهای عجیب مونا از جمله ۱۰ لیتر روغن و ۱۵ کیلوگرم کنسرو گوجهفرنگی را که هیچ کاربردی در منوی قهوه ندارند، آنجا به نمایش گذاشته است.
رئیس محبوب؛ آزادی عمل زیر سایه الگوریتم
نکته غافلگیرکننده این آزمایش، رضایت کارکنان از مدیر غیرانسانیشان است. گرژلچاک که تجربه کار در کافههای متعددی را دارد، بر این باور است که مونا به شکلی شگفتآور رئیس خوبی است. او میگوید: «مونا بسیار ارتباطپذیر است و به من آزادی عمل میدهد تا نظراتم را در منو اعمال کنم. فضای اینجا نسبت به محیطهای کاری قبلیام بسیار دلپذیرتر و منعطفتر است.»
آینده اشتغال در دست ماشینها این پروژه پرسشهای بنیادینی را پیش روی جامعه قرار میدهد که آیا ما برای مدیریت شدن توسط ماشینها آمادهایم؟
در حالی که بسیاری از حذف مشاغل توسط هوش مصنوعی هراس دارند، این کافه الگوی متفاوتی را ارائه میدهد؛ جایی که هوش مصنوعی به جای حذف انسان، نقش هماهنگکننده و مدیر را ایفا میکند. در حال حاضر بزرگترین بحران این مدل مدیریتی، انبار شدن بیش از حد کنسروهای گوجهفرنگی است، اما فردا شاید این چالشها به ستونهای اصلی بازار کار تبدیل شوند.