دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، به آژانس فضایی این کشور گفته بود تا سال ۲۰۳۰ فرصت دارد یک پایگاه دائمی روی ماه بسازد.
سازمان ملی هوانوردی و فضایی آمریکا (ناسا) در حال بازنگری راهبرد اکتشافات فضایی خود است و برنامههای تازهای برای بازگرداندن انسان به ماه و ساخت یک پایگاه دائمی طراحی کرده است.
مسئولان این سازمان در رویداد «ایگنیشن» ناسا با تشریح برنامههایی برای سرعت بخشیدن به ماموریتهای ماه، از جمله آزمایش فضاپیماهای هستهای در فضا و توضیح شماری از ماموریتهای علمی آینده، تلاش میکنند برتری آمریکا را در رقابت تازه بر سر ماه حفظ کنند.
جرد آیزاکمن، رئیس ناسا، روز سهشنبه در بیانیهای رسمی گفت: «در این رقابت قدرتهای بزرگ، زمان به سرعت میگذرد و موفقیت یا شکست در مقیاس ماهها سنجیده میشود، نه سالها.»
ناسا این تغییرات را با هدف همسو کردن فعالیتهای خود با «سیاست ملی فضایی» آمریکا اعلام کرد.
این سیاست ملی فضا (منبع به زبان انگلیسی) که دسامبر پارسال منتشر شد، ناسا را موظف میکند فضانوردان را به ماه بازگرداند، نقش کشور را در فعالیتهای تجاری فضایی بازتعریف کند و در اکتشافات فضایی نقش پیشرو در جهان داشته باشد.
برنامهای مرحلهای برای ساخت پایگاه روی ماه
ناسا روز سهشنبه از یک برنامه مرحلهای برای ساخت پایگاه دائمی روی ماه رونمایی کرد. در مرحله نخست، ماموریتها، رباتهای کاوشگر، تجهیزات و فناوری را به سطح ماه میفرستند تا امکان تولید انرژی روی این قمر طبیعی را بررسی کنند. دانشمندان همچنین مطالعه میکنند که سامانههای ارتباطی چگونه میتوانند روی ماه کار کنند و چگونه میتوان در سطح آن ناوبری کرد.
در مرحله بعد، سازههایی تا حدی قابل سکونت روی ماه ساخته میشود و پروازهای تدارکاتی منظم برقرار خواهد شد. در این مرحله، همکاری با آژانس اکتشافات هوافضای ژاپن (جاکسا) نیز پیشبینی شده و قرار است از ربات چرخدار تحت فشار این آژانس برای حملونقل استفاده شود.
در مرحله پایانی، انتقال تجهیزات بزرگتر انجام میشود و در نهایت انسانها برای پشتیبانی از حضور دائمی بر سطح ماه اعزام خواهند شد تا از ماموریتهای کوتاهمدت به سوی استقرار در یک پایگاه دائمی حرکت شود.
برای تحقق این برنامه، این سازمان تاکنون با ایتالیا و کانادا توافقنامه همکاری امضا کرده و قرار است مشارکتهای دیگری را در حوزههای «زیستگاه»، «تحرک سطحی» و «تدارکات» جذب کند.
بر اساس یک دستور اجرایی که دسامبر صادر شد، ناسا موظف است تا سال ۲۰۳۰ یک پایگاه دائمی روی ماه ایجاد کند؛ پایگاهی که از حضور پایدار انسان پشتیبانی کرده و به ماموریتهای آینده به مریخ کمک خواهد کرد.
ناسا در عوض برنامههای مربوط به ایستگاه فضایی گیتوی (منبع به زبان انگلیسی) را متوقف میکند تا تمرکز خود را بر ساخت پایگاه دائمی ماه بگذارد.
ایستگاه گیتوی که راهاندازی آن برای سال ۲۰۲۷ برنامهریزی شده بود، قرار بود به عنوان نقطه میانی برای استقرار فضانوردان، انجام پژوهش و جابهجایی محمولهها عمل کند و زمینه اقامتهای طولانیتر در ماه و مریخ را فراهم کند.
این سازمان همچنین اهداف ماموریت آرتمیس ۳ را تغییر داده است. این ماموریت که برای سال ۲۰۲۷ در نظر گرفته شده و در ابتدا به عنوان نخستین فرود بر ماه تعریف شده بود، اکنون قرار است سامانهها و عملیات فضاپیما را در مدار زمین آزمایش کند.
ماموریت بعدی، آرتمیس ۴، با هدف فرود دادن انسانها بر سطح ماه در سال ۲۰۲۸ برنامهریزی شده است.
به گفته ناسا، پس از آرتمیس ۳ این سازمان هر شش ماه یک ماموریت به ماه پرتاب خواهد کرد و دستکم سالی یک بار تلاش میکند بر سطح ماه فرود بیاید.
فضاپیماهای هستهای در فضا
فارغ از برنامههای ماه، این سازمان قصد دارد نخستین فضاپیمای بینسیارهای با نیروی هستهای را تا پیش از پایان سال ۲۰۲۸ به سوی مریخ پرتاب کند.
این فضاپیما که «اسپیس ریاکتور‑۱ فریدم» نام دارد، فناوری «پیشرانش هستهای الکتریکی» را آزمایش خواهد کرد؛ فناوریای که امکان سفر پرتوان و کارآمد در اعماق فضا، جایی که پنلهای خورشیدی کارایی چندانی ندارند، فراهم میکند.
هنگامی که این فضاپیما به مریخ برسد، مجموعهای از بالگردهای کوچک موسوم به محموله «اسکایفال» را رها خواهد کرد تا سطح این سیاره را کاوش کنند.
این سازمان اعلام کرد پرتاب اسپیس ریاکتور‑۱ در نهایت مقررات ایمنی و رویههای پرتاب را برای ماموریتهای بعدی خواهد آزمود.
ماموریتهای تازه علمی
ناسا همچنین از چند ماموریت علمی آینده پرده برداشت.
این سازمان از تلسکوپ فضایی «نانسی گریس رومن» نیز خبر داد؛ برنامهای پژوهشی که قرار است مطالعات مربوط به «انرژی تاریک»، مادهای که گمان میرود باعث انبساط جهان شود، را گسترش دهد.
پروژه «دراگونفلای» در سال ۲۰۲۸ یک هلیکوپتر هشتملخه با نیروی هستهای به فضا میفرستد؛ نوعی پهپاد که با هشت ملخ به پرواز درمیآید. این هلیکوپتر هشتملخه در سال ۲۰۳۴ به قمر تایتان، ماه سیاره زحل، خواهد رسید تا محیط پیچیده و سرشار از مواد آلی آن را بررسی کند.
ناسا در سال ۲۰۲۸ ماموریت «دراگونفلای» (منبع به زبان انگلیسی) را پرتاب خواهد کرد؛ ماموریتی که یک ربات هستهای هشتملخه را به تایتان، بزرگترین قمر زحل، میفرستد. این ربات هنگام رسیدن در سال ۲۰۳۴ بر فراز سطح تایتان پرواز خواهد کرد و به دنبال نشانههایی از ترکیب شیمیایی و ویژگیهای سطحی این قمر که میتواند از حیات پشتیبانی کند خواهد گشت.
ناسا در سال ۲۰۲۸ ربات متحرک «روزالین فرانکلین» را که توسط آژانس فضایی اروپا (اسا) ساخته شده است به مریخ خواهد فرستاد. روی این ربات یک طیفسنج جرمی نصب شده که برای شناسایی و تحلیل مولکولهای آلی به کار میرود.
همزمان، یک ماموریت تازه در حوزه علوم زمین که سال آینده پرتاب میشود، روند شکلگیری طوفانهای همرفتی را مطالعه خواهد کرد تا پیشبینی رخدادهای شدید آبوهوایی را تا شش ساعت زودتر بهبود دهد.