شرکت انتروپیک از ۸۰ هزار نفر پرسید درباره هوش مصنوعی چه فکری دارند؛ نتیجه نشان میدهد پاسخ ساده ای وجود ندارد و دیدگاهها پیچیده است.
از اوکراینی هایی که در میانه جنگ به دنبال آرامش هستند تا پدر و مادرهایی که بعد از آنکه هوش مصنوعی حجم کارشان را سبک کرده، میتوانند سرِ وقت سراغ فرزندانشان بروند، و وکیلی در اسرائیل که نگران است کمکم فراموش کند چگونه باید مستقل فکر کند؛ آنتروپیک شناسایی کرده است مردم از هوش مصنوعی چه میخواهند و از چه چیز آن میترسند.
شرکت هوش مصنوعی با بیش از ۸۰ هزار نفر مصاحبه کرد (منبع به زبان انگلیسی) که در ۱۵۹ کشور زندگی میکنند و آنتروپیک میگوید این بزرگترین پروژه پژوهش کیفی از این نوع است.
مهمترین نتیجه این مطالعه حقیقتی ناخوشایند و نوعی دوگانگی در میان کاربران را نشان میدهد: چیزهایی که مردم بیش از همه در هوش مصنوعی دوست دارند، همان چیزهایی است که از آنها میترسند.
این مساله که آنتروپیک آن را مشکل «نور و سایه» مینامد، نشان میدهد در حالی که مردم برای حمایت عاطفی به هوش مصنوعی ارزش میگذارند، سه برابر بیشتر احتمال دارد بترسند که به آن وابسته شوند.
بسیاری از پاسخدهندگان گفتهاند از هوش مصنوعی به عنوان تکیهگاه عاطفی استفاده میکنند؛ مثلا بعد از مرگ یکی از والدین یا در شرایط استثنایی مثل جنگ.
یک کارمند دفتری در اوکراین گفت: «من لال هستم و ما با هم یک ربات تبدیل متن به گفتار ساختیم؛ میتوانم تقریبا به صورت زنده با دوستانم ارتباط بگیرم بدون اینکه وقتشان را برای خواندن متن بگیرم؛ چیزی بود که همیشه آرزویش را داشتم و فکر میکردم غیرممکن است.»
گزارش نشان میدهد استفاده از هوش مصنوعی در محیط کار برای خودکارسازی وظایف، یکی از مهمترین کاربردهای این فناوری است؛ پاسخدهندگان میگویند این کار آنها را آزاد میکند تا بر کارهای دیگر و مهمتر تمرکز کنند. اما وقتی از آنها پرسیده شد هوش مصنوعی در عمل چه چیزی را آزاد میکند، پاسخ اغلب این بود: زمان بیشتر در کنار خانواده.
با این حال این فناوری در عین حال شمشیری دولبه است، چون بسیاری نگرانند تواناییهای شناختی خود را از دست بدهند.
یکی از شرکتکنندگان در این مطالعه که وکیل است نوشت: «من از هوش مصنوعی برای مرور قراردادها و صرفهجویی در وقت استفاده میکنم... و در عین حال میترسم: آیا دارم توانایی خواندن مستقل را از دست میدهم؟ فکر کردن آخرین سنگر بود.»
این مطالعه نشان داد وکلا بهطور ویژه در هر دو سوی این دوراهی قرار دارند؛ نزدیک به نیمی از آنها شخصا با موارد ناپایداری و خطای هوش مصنوعی روبهرو شدهاند، اما در عین حال بیشترین میزان بهرهمندی از بهبود تصمیمگیری را در میان همه مشاغل گزارش کردهاند.
حدود ۱۱ درصد از پاسخدهندگان گفتند هیچ ترسی از هوش مصنوعی ندارند، اما ۸۹ درصد باقیمانده به پنج نگرانی اصلی اشاره کردند.
یکی از بزرگترین ترسهای کاربران این بود که چتبات قابل اعتماد نباشد. حدود ۲۷ درصد گفتهاند نگران تصمیمهای ضعیف یا نادرست هوش مصنوعی هستند، در حالی که تنها ۲۲ درصد بهبود تصمیمگیری را به عنوان یک مزیت ذکر کردهاند.
دومین ترس بزرگ کاربران، تاثیر این فناوری بر مشاغل و اقتصاد (۲۲ درصد) و پیامدهای آن برای رکود دستمزدها و تشدید نابرابری بود. همزمان، همین میزان نگران این بودند که هوش مصنوعی بدون نظارت انسانی تصمیم بگیرد و انسانها به موجوداتی منفعل تبدیل شوند (۲۲ درصد). چهارمین نگرانی از دست دادن توانایی تفکر انتقادی بود (۱۶ درصد) و آخرین مورد هم نبود مقرراتگذاری و نامشخص بودن مسوولیتها وقتی اوضاع خراب میشود (۱۵ درصد).
جهانی دوپاره در برابر هوش مصنوعی
در سراسر جهان ۶۷ درصد از پاسخدهندگان دیدگاهی مثبت نسبت به هوش مصنوعی داشتند، اما برخی قارهها بسیار خوشبینتر از دیگران بودند.
کاربران در آمریکای شمالی، اروپای غربی و اقیانوسیه بیشتر نگران خلأهای حاکمیتی، شکست مقرراتگذاری و نظارت و همچنین گسترش پایش و مراقبت دیجیتال بودند.
اما در آفریقای جنوب صحرا، آمریکای لاتین و آسیای جنوبی نگاه به هوش مصنوعی بسیار مثبتتر بود و بسیاری این فناوری را ابزاری برای برابرسازی اقتصادی میدانستند که راهاندازی کسبوکار یا دسترسی به آموزش را سادهتر میکند.
یکی از کاربران در کامرون گفت: «من در کشوری با کمبود فناوری زندگی میکنم و جایی برای آزمون و خطای زیاد ندارم. با کمک هوش مصنوعی همزمان در امنیت سایبری، طراحی تجربه کاربری، بازاریابی و مدیریت پروژه به سطح حرفهای رسیدهام؛ این فناوری مثل یک برابرساز عمل میکند.»
با این حال کاربران در آمریکای شمالی، اروپای غربی و اقیانوسیه بیشتر نگران خلأهای حاکمیتی، شکست مقرراتگذاری و نظارت و همچنین گسترش پایش و مراقبت دیجیتال بودند.
در شرق آسیا نگرانی چندانی درباره این که چه کسی کنترل هوش مصنوعی را در دست دارد وجود نداشت، اما ترس از تحلیل رفتن تواناییهای ذهنی بسیار پررنگ بود.
روند کلی این است که در کشورهای ثروتمندتر، جایی که هوش مصنوعی همین حالا هم در محیط کار به کار گرفته میشود، مردم بیشتر نگران از دست دادن شغلهایشان به دست این فناوری هستند، چون تاثیر آن را به چشم میبینند. اما در کشورهای فقیرتر، که هوش مصنوعی هنوز وارد محیطهای کاری نشده و دغدغههای اقتصادی فوریتر است، نگرانیها درباره تاثیر آن بسیار کمتر است.
آنتروپیک اعلام کرد این یافتهها جهتدهنده ادامه توسعه چتبات هوش مصنوعی این شرکت، «کلود»، خواهد بود.