فضانوردان ناسا به زودی برای نخستین بار پس از ۵۰ سال راهی کره ماه میشوند؛ اما چرا میروند، چه کسانی میروند و آنجا چه خواهند کرد؟
برای نخستین بار پس از بیش از نیمقرن، انسانها خود را برای بازگشت به سوی ماه آماده میکنند.
ماموریت آرتمیس ۲ ناسا که زمان پرتابش برای ۶ فوریه امسال برنامهریزی شده، چهار فضانورد را در سفری جسورانه به گرد ماه میفرستد و سپس با سرعتی رکوردشکن در حدود ۲۵ هزار مایل بر ساعت (۴۰ هزار کیلومتر بر ساعت) به جو زمین بازخواهد گشت.
هرچند در این سفر ماهنشینی انجام نمیشود، اما این ماموریت گامی کلیدی در برنامه ایالات متحده برای ایجاد حضور انسانی بلندمدت فراتر از مدار پایین زمین است.
در ادامه هرآنچه باید درباره آرتمیس ۲ بدانید و اینکه چرا ارزش دارد پرتاب آن را تماشا کنید، آمده است.
آرتمیس ۲ چیست؟
آرتمیس ۲ دومین ماموریت در برنامه آرتمیس ناسا است؛ برنامهای که در سال ۲۰۱۷ برای بازگرداندن انسان به ماه و در نهایت اعزام فضانوردان به مریخ آغاز شد. این ماموریت همچنین دادههای مهمی فراهم میکند که در سفرهای آینده به ماه به کار خواهد رفت.
این پرواز دنباله آرتمیس ۱ است؛ آزمایش پروازی بیسرنشین که اواخر ۲۰۲۲ با موفقیت به گرد ماه چرخید.
در آرتمیس ۲، فضانوردان سوار فضاپیمای اوریون جدید ناسا میشوند که با موشک «سامانه پرتاب فضایی» (SLS) به فضا پرتاب خواهد شد.
این نخستین بار است که انسان با هر یک از این دو سامانه پرواز میکند و همچنین نخستین باری است که از سال ۱۹۷۲ و ماموریت آپولو ۱۷، گروهی سرنشیندار به نزدیکی ماه میرود.
چرا این ماموریت بر ماه فرود نمیآید؟
برخلاف ماموریتهای بعدی آرتمیس، آرتمیس ۲ برای فرود آوردن فضانوردان بر سطح ماه طراحی نشده است. خدمه به جای آن، به دور ماه میچرخند، از فراز بخش پنهان آن میگذرند و سپس به زمین بازمیگردند.
این ماموریت یک آزمون کامل از ابتدا تا انتهای سامانههایی است که نهایتا در ماموریتهای فرود استفاده خواهند شد.
ناسا میخواهد با آرتمیس ۲ نشان دهد فضاپیما، موشک و فناوریهای پشتیبانی حیاتش به اندازه کافی ایمن و قابل اعتماد هستند تا انسان را به فضای عمیق ببرند.
آرتمیس ۲ از جهات بسیاری یادآور آپولو ۸ است؛ ماموریتی در سال ۱۹۶۸ که برای نخستین بار، بدون فرود، فضانوردان را به گرد ماه برد.
اهمیت این ماموریت چیست؟
با وجود آنکه در مقایسه با فرود بر ماه شاید چندان چشمگیر به نظر نرسد، آرتمیس ۲ وزن سیاسی و راهبردی قابل توجهی دارد.
فرستادن انسان به فراتر از مدار پایین زمین به تامین مالی بلندمدت، فناوری قابل اتکا و پشتیبانی سیاسی پایدار نیاز دارد.
ماموریتهای سرنشیندار جدیت را به شکلی نشان میدهند که ماموریتهای رباتیک نشان نمیدهند و به شرکای بینالمللی و شرکتهای تجاری اطمینان میدهند برنامههای خود را با جدول زمانی ناسا همسو کنند.
جان پرنت-فیشر، پژوهشگر دانشگاه منچستر، گفت: «این یک دستاورد بسیار بزرگ برای ناسا و برنامه آرتمیس است، چون قرار است برای نخستین بار یک گروه از انسانها بخش پنهان ماه را ببینند و این گامی بسیار مهم در مسیر هدف نهایی ناسا است تا دوباره دو پا، آن هم پای انسان، بر سطح ماه قرار بگیرد.»
او افزود: «این همچنین هیجانانگیز است چون دستاوردی عظیم در حوزه فناوری است. موشک جدید عظیم و فضاپیمایی که سوار آن هستند همگی بخشی از این جهشاند و آنان هنگام بازگشت به جو زمین سریعترین انسانهایی خواهند بود که تا به حال وجود داشتهاند. انتظار داریم سرعتشان حدود ۲۵ هزار مایل بر ساعت باشد.»
چه کسانی سوار خواهند شد؟
خدمه آرتمیس ۲ شامل چهار فضانورد است: سه آمریکایی، رید وایزمن، ویکتور گلاور و کریستینا کخ، و یک کانادایی، جرمی هنسن.
مشارکت کانادا بر ماهیت بینالمللی برنامه آرتمیس تاکید میکند؛ برنامهای که اکنون بیش از ۶۰ کشور با امضای «توافقنامههای آرتمیس» به آن پیوستهاند.
فضانوردان در طول ماموریت چه خواهند کرد؟
کمی پس از پرتاب، خدمه آزمایش سامانههای اصلی پشتیبانی حیات اوریون از جمله هوا، آب و تجهیزات ایمنی را آغاز میکنند.
این همچنین نخستین بار است که فضانوردان سامانه توالت ویژه فضای عمیق را میآزمایند؛ ارتقایی قابل توجه نسبت به دوران آپولو که خدمه از «لولههای تخلیه» استفاده میکردند.
پرنت-فیشر گفت: «SLS و کپسول اوریونی که روی آن قرار میگیرد اساسا نسل بعدی فناوری موشکی است.»
او ادامه داد: «در دوران آپولو، ساترن ۵ را داشتیم با کپسول آپولو بر فرازش. اینها همتایان مدرن آنها هستند و بهویژه SLS، یعنی سامانه پرتاب فضایی، چنان موشک بزرگی طراحی شده که شاید در آینده بتواند حتی کمی فراتر هم برود.»
او گفت اگر ناسا همین مسیر را ادامه دهد، «کاملا ممکن است ماموریتهایی به مریخ انجام شود و ماموریتهایی به اعماق بیشتری از فضا بروند؛ برای نمونه گفته شده که این سامانه آنقدر قدرتمند است که حتی میتواند به مشتری هم برسد.»
مدت ماموریت چقدر است؟
حدود ۱۰ روز، از پرتاب تا فرود در آب.
پس از آرتمیس ۲ چه خواهد شد؟
اگر ماموریت موفق باشد، راه را برای آرتمیس ۳ و ماموریتهای بعدی با هدف ایجاد حضور انسانی بر سطح ماه و پیرامون آن هموار میکند؛ از جمله ایستگاه فضایی «دروازه قمری».
ساخت اروپا
فضاپیمای اوریون برای تامین هوا، آب و پیشرانش به ماژول خدماتی اروپایی ساخت آلمان متکی است. این ماژول استوانهای برق، آب، اکسیژن و نیتروژن تامین میکند و همچنین دمای فضاپیما را در حد مطلوب نگه میدارد و آن را در مسیر درست هدایت میکند.