نخستین نیروگاه لیزری همجوشی جهان در آلمان و در محل نیروگاه تعطیلشده بیبلیس ساخته میشود؛ گذار از شکافت هستهای به همجوشی که خبرنگار یورونیوز هانس فون در برلیه از آن بازدید کرده است.
رقابت برای توسعه منبع انرژی آینده شتاب گرفته است. برنده چه کسی خواهد بود؛ آمریکا و چین یا اروپا؟ استارتآپ آلمانی «فوکست انرژی» مستقر در دارمشتات میکوشد به رهبر جهانی در ساخت نیروگاههای تجاری همجوشی لیزری تبدیل شود.
آگهی
آگهی
توسعه انرژی همجوشی در صدر دستور کار فناورانه سیاسی آلمان و اتحادیه اروپا قرار گرفته است. استارتآپهای حوزه همجوشی در سراسر جهان یکی پس از دیگری متولد میشوند، بهویژه در بخش همجوشی مبتنی بر لیزر که حجم عظیمی از سرمایه جسورانه را جذب میکند. فوکست انرژی تنها در بهار امسال ۲۴۰ میلیون دلار جذب سرمایه کرد؛ رقمی که تاکنون بزرگترین دور نخست تامین مالی در صنعت جهانی همجوشی به شمار میرود.
پس از یک بازرسی امنیتی سخت، درهای نیروگاه بیبلیس به روی یورونیوز گشوده میشود. این سایت زمانی یکی از بزرگترین نیروگاههای شکافت هستهای آلمان بود. اکنون قرار است تاسیسات جدید همجوشی لیزری در همین محل ساخته شود.
آلمان جدیتر از هر زمان برای کنار گذاشتن شکافت هستهای گام برمیدارد. در سراسر کشور ساختمانها پاکسازی و برجهای خنککننده تخریب میشوند. با این حال گنبدهای عظیم راکتور در بیبلیس سر جای خود باقی میمانند؛ اما در آینده درون آنها به جای شکافت، همجوشی هستهای رخ خواهد داد. شرکت آردبلیوئی، یکی از بزرگترین شرکتهای انرژی اروپا و مالک این سایت، ۶۰ میلیون یورو در فوکست انرژی سرمایهگذاری کرده است.
این شرکت نقشه راهی بهغایت جسورانه ارائه کرده است. اولریش زیگل، معاون شرکت فوکست انرژی، به یورونیوز میگوید: «در مدت پنج سال میخواهم نخستین نمونه نمایشی همجوشی لیزری را اینجا در بیبلیس داشته باشیم. در مدت ده سال میخواهیم نیروگاه آزمایشی را آنجا بسازیم و در مدت پانزده سال، نخستین نیروگاه همجوشی لیزری تجاریِ رقابتی جهان را راهاندازی کنیم.»
چرا بیبلیس؟ زیگل هنگام نشان دادن محوطه به ما توضیح میدهد: «شرایط اینجا واقعا بینظیر است. میتوانیم از زیرساختهای موجود، از اتصال به شبکه برق گرفته تا خود ساختمانها، استفاده کنیم.»
زیگل به گنبد اصلی راکتورِ نیروگاه هستهای از رده خارجشده اشاره میکند و میگوید: «قرار است نیروگاه آزمایشی همجوشی لیزری ما در بلوک سابق راکتور A ساخته شود.»
نیروگاه همجوشی قرار است نزدیک به یک گیگاوات برق تولید کند؛ توانی که برای تامین نیاز دو میلیون خانوار کافی است. منتقدان معتقدند این فناوری هنوز به اندازه کافی توسعه نیافته و بسیار گران است، اما فوکست انرژی بر این باور است که همجوشی لیزری میتواند رقابتی باشد، حتی در مقایسه با برق تولیدشده از شکافت هستهای یا منابع تجدیدپذیر.
با این حال چالشهای فنیِ باقیمانده بسیار بزرگ است. باید بر مجموعهای از مشکلات حلنشده غلبه کرد؛ از چرخه سوخت گرفته تا انتقال و گسترش نخستین نتایج امیدوارکننده آزمایشگاهی به مقیاس صنعتی.