اولین نیروگاه همجوشی لیزری جهان در آلمان در حال ساخت است. این پروژه در محل نیروگاه هستهای تعطیلشده بیبلیس اجرا میشود و خبرنگار یورونیوز هانس فون در برلیه به این سایت حفاظتشده دسترسی یافته است.
مسابقه برای توسعه منبع انرژی آینده با سرعت بیشتری در حال شتاب گرفتن است. چه کسی برنده خواهد شد؟ ایالات متحده و چین یا اروپا؟ استارتآپ آلمانی فوکسد انرژی مستقر در دارمشتات قصد دارد به رهبر جهانی در ساخت نیروگاههای تجاریِ همجوشیِ لیزری تبدیل شود.
توسعه انرژی همجوشی در صدر دستور کار سیاسیِ حوزه فناوریِ پیشرفته در آلمان و اتحادیه اروپاست. در سراسر جهان، استارتآپهای همجوشی یکی پس از دیگری شکل میگیرند، بهویژه در حوزه فناوریِ همجوشیِ لیزری که حجم عظیمی از سرمایه جسورانه را به خود جذب کرده است. فوکسد انرژی تنها در بهار امسال ۲۴۰ میلیون دلار جذب کرد؛ رقمی که بزرگترین میزان تامین مالی اولیه در صنعت جهانی همجوشی به شمار میرود.
همجوشی هستهای؛ بهجای شکافت هستهای
پس از یک فرآیند سختِ کنترل امنیتی، درهای نیروگاه بیبلیس برای یورونیوز گشوده میشود. این سایت زمانی یکی از بزرگترین نیروگاههای شکافت هستهای آلمان بود. اکنون قرار است تاسیسات جدید همجوشیِ لیزری در همین جا ساخته شود.
آلمان به طور جدی در حال کنار گذاشتن شکافت هستهای است. در سراسر کشور ساختمانها پاکسازی و برجهای خنککننده تخریب میشوند. اما گنبدهای بزرگ راکتور در بیبلیس سر جای خود باقی خواهند ماند. در آینده، درون آنها همجوشی هستهای انجام میشود، نه شکافت هستهای. شرکت آردبلیوئی، یکی از بزرگترین شرکتهای انرژی اروپا و مالک این سایت، ۶۰ میلیون یورو در فوکسد انرژی سرمایهگذاری کرده است.
نقشهراهی بلندپروازانه
شرکت نقشهراهی بهغایت بلندپروازانه ترسیم کرده است. اولریش زیگل، معاون شرکت فوکسد انرژی، به یورونیوز میگوید که تا پنج سال دیگر میخواهد نخستین نمایشگر همجوشیِ لیزری را همین جا در بیبلیس راهاندازی کند. او اضافه میکند که در افق دهساله قصد دارند نیروگاه آزمایشی را آنجا بسازند و تا ۱۵ سال دیگر نخستین نیروگاه همجوشیِ لیزریِ تجاریِ رقابتیِ جهان را به بهرهبرداری برسانند.
چرا بیبلیس؟
زیگل هنگام نشان دادن محوطه توضیح میدهد که شرایط اینجا واقعا عالی است و میگوید میتوانند از زیرساخت موجود، از اتصال به شبکه گرفته تا ساختمانها، بهرهبرداری کنند.
زیگل به گنبد اصلی راکتور نیروگاه از رده خارج شده اشاره میکند و میگوید: «قرار است نیروگاه آزمایشیِ همجوشیِ لیزری را در راکتور پیشینِ بلوک آ بسازیم».
برق برای دو میلیون خانوار
برآورد میشود این نیروگاه همجوشی نزدیک به یک گیگاوات برق تولید کند؛ رقمی که برای تامین انرژی حدود دو میلیون خانوار کافی است. منتقدان معتقدند این فناوری هنوز به اندازه کافی توسعه نیافته و بسیار گران است.
اما فوکسد انرژی بر این باور است که همجوشیِ لیزری حتی در مقایسه با برق تولیدی از شکافت هستهای یا منابع تجدیدپذیر نیز میتواند رقابتی باشد.
با این حال، چالشهای فنیِ باقیمانده بسیار عظیم است. هنوز مسائلی حلنشده در چرخه سوخت و همچنین در زمینه افزایشمقیاسِ نخستین نتایج امیدوارکنندهِ بهدستآمده در آزمایشگاهها وجود دارد که باید بر آنها غلبه شود.