نهادهای اتحادیه اروپا اعلام کردهاند پس از آن که رایدهندگان ایسلندی به ازسرگیری مذاکرات عضویت «نه» گفتند، به انتخاب مردم کاملا احترام میگذارند و این نتیجه ممکن است شتاب سیاست گسترش را کاهش دهد.
کمیسیون اروپا پس از آنکه ایسلند در همهپرسیای پرمناقشه از سرگیری مذاکرات عضویت با این اتحادیه را رد کرد و تصمیمی گرفت که میتواند از شتاب روند گسترش بکاهد، واکنشی محتاطانه نشان داد.
آگهی
آگهی
نتیجه رایگیری بسیار نزدیک بود؛ ۵۲٫۸ درصد به «نه» و ۴۷٫۲ درصد به «آری» رای دادند.
سخنگوی کمیسیون اروپا در بیانیهای کوتاه گفت: «کمیسیون اروپا نتیجه همهپرسی ایسلند را مورد توجه قرار میدهد.»
او افزود: «کمیسیون انتخاب مردم ایسلند را محترم میشمارد. ایسلند همچنان شریک نزدیک اتحادیه اروپاست.»
سخنگوی آنتونیو کاستا، رییس شورای اروپا، اعلام کرد: «کاستا و کریسترون فروستادوتیر، نخستوزیر ایسلند، پیامهایی رد و بدل کردند که در آن دو رهبر خواست خود را برای ادامه تقویت رابطه میان اتحادیه اروپا و ایسلند ابراز کردند.»
این سخنگو گفت: «کاستا تاکید کرد اتحادیه اروپا انتخاب دموکراتیک مردم ایسلند را در همهپرسی امروز کاملا محترم میشمارد. ایسلند همچنان یکی از نزدیکترین و قابلاعتمادترین شرکای اتحادیه اروپاست.»
فروستادوتیر پیشتر گفته بود اگر رایدهندگان این پیشنهاد را رد کنند، تا پایان دوره مسئولیت خود موضوع عضویت در اتحادیه اروپا را به طور کامل کنار خواهد گذاشت.
فروستادوتیر روز یکشنبه گفت: «۴۷ درصد جمعیت به این موضوع علاقهمند بودند. فکر میکنم مهم است که در ماهها و هفتههای پیش رو این دیدگاه را محترم بشماریم.»
مسئولان و دیپلماتهای مستقر در بروکسل، ایسلند را نامزدی ممتاز میدیدند که میتوانست منتقدان گسترش اتحادیه اروپا را متقاعد کند در ارزیابی خود اشتباه کردهاند. این کشور شمال اروپا با توجه به سطح بالای ادغامش با اتحادیه اروپا تقریبا قطعی بود که به یکی از پیشگامان تبدیل شود.
در آستانه برگزاری این همهپرسی، کمیسیون که ناظر روند عضویت است، حضور کمرنگی داشت اما در عین حال اعلام کرده بود قصد دارد با ایسلند برای حل «خلاقانه» دو موضوع اصلی اختلاف، یعنی شیلات و کشاورزی، راهحلهایی پیدا کند.
هرچند ایسلند دسترسی گستردهای به بازار واحد دارد، این ترتیبات شامل سیاست مشترک شیلات (CFP) و سیاست کشاورزی مشترک (CAP) نمیشود.
این دو فصل زمانی که ریکیاویک و بروکسل آخرین بار وارد مذاکرات عضویت شدند، دستنخورده ماند؛ روندی که در سال ۲۰۱۳ متوقف شد.
هنوز روشن نیست همهپرسی ایسلند تا چه اندازه بر روند گسترش اتحادیه تاثیر خواهد گذاشت؛ روندی که پس از سالها رکود، در پی حمله روسیه به اوکراین دوباره به صدر دستور کار سیاسی اتحادیه اروپا جهش کرد.
مونتهنگرو در حال حاضر پیشتاز است و ۱۸ فصل از ۳۳ فصل مذاکرات عضویت را به طور موقت بسته است. این کشور امیدوار است در سال ۲۰۲۸ به بیستوهشتمین عضو اتحادیه تبدیل شود؛ هدفی که شعار «۲۸ تا ۲۸» را الهام داده است.
بروکسل هرچند حاضر نیست به ضربالاجلهای ساختگی متعهد شود، اما اهمیت عملکردن به وعده گسترش پیش از آنکه کشورهای نامزد صبرشان را از دست بدهند، به رسمیت میشناسد. قرار دادن مونتهنگرو و ایسلند در یک بسته یکی از گزینههای محتمل به شمار میرفت.
کمیسیون در حال آمادهکردن اصلاحاتی است تا منافع ملموسی مانند دسترسی به برخی برنامههای اتحادیه اروپا را پیش از آنکه کشورها به اعضای تمامعیار تبدیل شوند، در اختیار نامزدها قرار دهد.