شرکت استلانتیس ۹۵۵ هزار خودرو را بهدلیل مشکل در دوربین عقب فراخوانده است. پس از فراخوانهای متعدد سالهای اخیر، تردیدها درباره اعتبار این گروه بیشتر شده است.
یک فراخوان بزرگ دیگر، باز هم مرتبط با نرمافزار و ایمنی. استلانتیس حدود ۹۵۵ هزار خودرو از برندهای کرایسلر، دوج، جیپ و رم را فراخوانده است، چون یک مشکل نرمافزاری در سامانه چندرسانهای میتواند مانع نمایش درست تصاویر دوربین عقب هنگام دندهعقب شود.
این فراخوان حدود ۸۴۸ هزار خودرو در ایالات متحده، ۸۳ هزار در کانادا، ۸ هزار در مکزیک و حدود ۱۵ هزار دیگر در بازارهای خارج از آمریکای شمالی را دربر میگیرد. چندین مدل سالهای ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ در این فراخوان حضور دارند؛ از جمله کرایسلر پاسیفیکا، پاسیفیکای پلاگین هیبرید و وویجر، دوج چارجر، جیپ چروکی، کامپس، گلادیاتور، گرند چروکی، گرند وگونیر و رانگلر، بههمراه مدلهای رم. استلانتیس قصد دارد این مشکل را با یک بهروزرسانی نرمافزاری از راه دور برطرف کند. این گروه تاکید کرده است که تاکنون از هیچ تصادف یا مصدومیتی که به این نقص مرتبط باشد، اطلاعی ندارد.
هزینه مستقیم این کارزار، دقیقا بهدلیل دیجیتال بودن راهحل و امکان توزیع آن از راه دور، احتمالا نسبتا محدود خواهد بود. اما مشکل اصلی برای استلانتیس چیز دیگری است: اعتبار این گروه در زمینه کیفیت.
این نخستین فراخوان برای دوربین عقب نیست
این مورد تازه، جنبهای بهویژه حساس دارد. استلانتیس در ژوئن ۲۰۲۴، حدود یک میلیون و ۱۶۰ هزار خودرو را در آمریکای شمالی برای مشکلی بسیار مشابه فراخوانده بود؛ آن زمان هم نرمافزار سامانه رادیویی میتوانست مانع نمایش تصویر دوربین عقب شود.
در آن فراخوان، حدود یک میلیون و ۳۰ هزار خودرو در ایالات متحده و ۱۲۶ هزار دیگر در کانادا درگیر بودند؛ شامل مدلهای دوج دورانگو، کرایسلر پاسیفیکا، جیپ گرند چروکی، رم و وگونیر. راهحل در آن مورد نیز یک بهروزرسانی نرمافزار بود.
تکرار مشکلی از همین خانواده، آن هم تنها پس از حدود دو سال، باعث میشود فراخوان جدید از نظر اعتبار برند اهمیت بیشتری پیدا کند.
و موضوع فقط دوربینها نیست.
در سال ۲۰۲۵، ۱۳.۴ میلیون خودرو فراخوانده شد
آمار مندرج در تازهترین صورتهای مالی تصویری از وضعیتی ارائه میکند که خود استلانتیس آن را مسئلهساز میداند. این گروه در سال ۲۰۲۵ تصمیم گرفت حدود ۱۳.۴ میلیون خودرو را فراخواند؛ در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۴، ۷.۳ میلیون بود.
این افزایش بهویژه ناشی از دو کارزار بزرگ بود که در مجموع ۵.۶ میلیون خودرو را دربر گرفتند: یکی مربوط به موتورهای دیزلی ۱.۵ لیتری DV5R و دیگری مربوط به نرمافزار سامانه تشخیص عیب روی خودرو. به این دو، کارزارهایی که پیشتر آغاز شده بود نیز افزوده شد، از جمله فراخوانهای مربوط به کیسههای هوا تاکاتا.
این رقم بهویژه از آن رو مهم است که استلانتیس در گزارش سالانه ۲۰۲۵ خود، بهطور صریح و مکتوب به پیامدهای اعتباری احتمالی فراخوانها اشاره میکند: این فراخوانها میتوانند به اعتبار گروه آسیب بزنند و مصرفکنندگان را وادار کنند درباره ایمنی و قابلیت اعتماد محصولاتش تردید کنند.
بنابراین این صرفا تفسیر ناظران بیرونی نیست؛ خود استلانتیس اذعان میکند که فراخوانها میتوانند به مشکلی در زمینه اعتماد مشتریان تبدیل شوند.
صورتحساب کیفیت همین حالا هم بسیار سنگین است
این موضوع وقتی پای پول به میان میآید، حساستر هم میشود.
استلانتیس در نیمه دوم سال ۲۰۲۵، هزینهای حدود ۵.۳ میلیارد یورو ثبت کرد که به بازنگری برآورد ذخایر مربوط به ضمانتهای قراردادی مرتبط بود. این شرکت توضیح داده است که ارزیابی جدید، افزایش هزینهها و «کاهش کیفیت» را در نظر گرفته که به تصمیمهای عملیاتی گذشته نسبت داده میشود؛ تصمیمهایی که نتوانسته بود نتایج مورد انتظار را بهدنبال داشته باشد.
به بیان دیگر، مسئله تنها هزینه تعمیر خودروهای فراخوانشده نیست؛ مسئله، هزینه کیفیت ناکافی در گذر زمان است.
بر اساس تحلیل نشریه Warranty Week از صورتهای مالی خودروسازان اروپایی، استلانتیس در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۱.۶۵ میلیارد یورو برای ضمانتها کنار گذاشت؛ رقمی ۸۴ درصد بیشتر از سال ۲۰۲۴. پرداختهای واقعی بابت مطالبات ضمانت نیز حدود ۶.۲۶ میلیارد یورو بوده است.
این ارقام باید با احتیاط تفسیر شود: ذخایر معادل هزینه فوری نیستند و همه آنها به فراخوانها مربوط نمیشوند. اما نشان میدهند فشار مشکلات کیفیت بر حسابهای گروه تا چه حد است.
فراخوان ۹۵۵ هزار خودرو چقدر میتواند هزینه داشته باشد؟
برای آخرین کارزار هنوز رقم رسمیِ جداگانهای اعلام نشده است و صرفِ ضرب کردن تعداد خودروها در یک هزینه متوسط کار درستی نیست؛ چرا که بهروزرسانی نرمافزار از راه دور هزینهای کاملا متفاوت با تعویض یک قطعه مکانیکی در تعمیرگاه دارد.
در این مورد، بنابراین، هزینه مستقیم صنعتی باید بسیار کمتر از یک فراخوانی باشد که نیازمند میلیونها مداخله فیزیکی است.
خطر اقتصادی مهمتر، بیشتر جنبه غیرمستقیم دارد: کارزارهای تکراری به معنای فعالیت کنترل، خدمات، مدیریت مشتریان بیشتر و احتمال از دست رفتن فروش است. و استلانتیس در صورتهای مالی خود بهصراحت میگوید که فراخوانها میتوانند هم بر اعتبار و هم بر فروش اثر منفی بگذارند.
اعتبار، آزمون واقعی است
این فراخوان تازه در حالی اعلام میشود که استلانتیس میکوشد نشان دهد مسیر خود را تغییر داده است.
این گروه در فوریه ۲۰۲۶ از یک «بازتنظیم» عمیق فعالیتهایش خبر داد، پس از آنکه در نیمه دوم ۲۰۲۵ حدود ۲۲.۲ میلیارد یورو هزینه ثبت کرده بود. از این رقم، ۵.۴ میلیارد به دیگر تغییرات عملیاتی مربوط میشد، از جمله ۴.۱ میلیارد یورو ناشی از تغییر برآورد ذخایر برای ضمانتها.
مدیریت شرکت میگوید وضعیت کیفیت از هماکنون رو به بهبود گذاشته است. بهگفته استلانتیس، از ابتدای سال ۲۰۲۵ تعداد مشکلات گزارششده برای خودروها در نخستین ماه خدمت، در آمریکای شمالی بیش از ۵۰ درصد و در اروپای گسترده بیش از ۳۰ درصد کاهش یافته است.
بنابراین این فراخوان بهتنهایی ثابت نمیکند که روند بهبود شکست خورده است، اما قانع کردن مشتریان و سرمایهگذاران را سختتر میکند که بدترین مرحله قطعا پشت سر گذاشته شده است.
موضوع، یک میلیون دوربین نیست
در نهایت، مسئله اصلی ۹۵۵ هزار خودرویی نیست که در آخرین کارزار درگیر شدهاند؛ و البته نه هزینه بهروزرسانی نرمافزار.
مشکل واقعی، جمعِ این نشانهها است: ۷.۳ میلیون فراخوان در سال ۲۰۴، ۱۳.۴ میلیون در ۲۰۲۵، بیش از یک میلیون خودرو در فراخوان قبلی مربوط به دوربین عقب و در ژوئن ۲۰۲۶، بیش از ۱.۳ میلیون جیپ رانگلر و گلادیاتور که بهدلیل مشکل سیمکشی پمپ فرمان کمکی برقی فراخوانده شدند؛ مشکلی که میتوانست به آتشسوزی منجر شود. در آن مورد، استلانتیس دستکم ۷۲ آتشسوزی احتمالی و یک مصدوم را ثبت کرده بود.
برای یک خودروساز، کیفیت تنها یک سطر در صورتهای مالی نیست؛ یکی از عناصر اساسی است که بر پایه آن مشتری تصمیم میگیرد دوباره از همان برند خرید کند یا نه.
به همین دلیل است که فراخوان امروز از نظر اقتصادی میتواند قابل مدیریت باشد، اما از منظر اعتبار بسیار پرهزینهتر است. چالش استلانتیس این خواهد بود که نشان دهد فراخوانهای بزرگ به دوره پیشین تعلق دارد و مسیری تازهای که مدیریت اعلام کرده واقعا میتواند قابلیت اعتماد، کیفیت و اعتماد مشتریان را دوباره در مرکز توجه گروه قرار دهد.