آخرین سفر اورزولا فندرلاین به کییف نشاندهنده تغییر موازنه بود؛ نبرد به آسمانها کشیده شده و روند عضویت نتایج ملموس بهدنبال داشته است. فوندرلاین گفت: «جریان در حال تغییر است.»
آخرین باری که اورزولا فندرلاین اواخر فوریه به کییف سفر کرد، در اوج زمستانی طاقتفرسا وارد شهر شد. اوکراین با خاموشیهای گسترده ناشی از حملات روسیه دستوپنجه نرم میکرد و مردم، دماهای زیر صفر را بدون گرمایش پشت سر میگذاشتند.
آگهی
آگهی
این هفته، اورزولا فندرلاین در دومین سفر خود در سال جاری هنگام ورود به ایستگاه قطار اعلام کرد: «اوضاع در حال تغییر است.»
این جمله جسورانه، تغییر چشمگیر اوضاع را در کمتر از پنج ماه خلاصه میکرد.
در حالی که خطوط نبرد در جنگ فرسایشی گیر کرده، اوکراین میدان درگیری را به آسمان منتقل کرده و حملات پهپادی دوربردی علیه پالایشگاههای نفت روسیه انجام میدهد؛ برخی از این اهداف هزاران کیلومتر دورتر از خط تماس قرار دارند. این راهبرد، خزانه جنگی مسکو را تحت فشار گذاشته و این کشور غنی از انرژی را وادار کرده صادرات سوخت خود را محدود کند.
اورزولا فندرلاین روز چهارشنبه در کنار ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، گفت: «ممکن است روسیه آسمان شما را با دود تار کرده باشد، اما کسی فریب نمیخورد؛ هیچ توده دودی نمیتواند واقعیت در میدان نبرد را پنهان کند.»
او افزود: «شتاب روسیه ضعیف است، در مقابل اوکراین همچنان مقاومت میکند.»
به همین دلیل، مناسب بود که این سفر یکروزه زیر آفتاب سوزان ژوئیه، تمرکز ویژهای بر پهپادها داشته باشد.
فن درلاین و زلنسکی یک مشارکت صنعتی دفاعی اتحادیه اروپا و اوکراین برای ساخت هواپیماهای بدونسرنشین امضا کردند. این توافق، که نخستین نمونه از نوع خود است، قرار است مقیاس صنعتی اتحادیه را با تخصص پیشرو کییف در قالب پروژههای مشترک درهم ادغام کند. نکته مهم اینکه توافق، امکان ذخیرهسازی پهپادها را پیش از اعزام به اوکراین در خاک اتحادیه اروپا فراهم میکند.
تامین مالی این طرح از بخش نظامی وام حمایتی ۹۰ میلیارد یورویی و حدود ۱۰ میلیارد یورویی که هنوز در برنامه دفاعی SAFE موجود است، انجام میشود. در مراحل بعدی، این مشارکت قصد دارد به حوزه فناوری موشکی نیز گسترش یابد.
با این حال، اینکه «اوضاع در حال تغییر است» لزوما به معنای پیروزی اوکراین نیست.
روسیه از کمبود شدید موشکهای رهگیر پاتریوت ساخت آمریکا، که برای منحرفکردن موشکهای بالستیک حیاتی هستند، بهرهبرداری میکند تا شهرها را با سرعتی بیامان زیر ضربه ببرد. در هفتههای اخیر، مجتمعهای مسکونی، سوپرمارکتها، انبارها، ایستگاههای راهآهن، مدارس و موزهها هدف قرار گرفتهاند و صدها غیرنظامی کشته شدهاند.
فن درلاین زمانی به این آسیبپذیری شدید یادآوری شد که پس از به صدا درآمدن آژیر هشدار هوایی، به سرعت به پناهگاهی زیرزمینی منتقل شد. این اقدام که یورونیوز آن را مشاهده کرد (منبع به زبان انگلیسی)، با آرامش انجام شد و تنها چند دقیقه طول کشید.
کمی بعد از خروج از پناهگاه، او از کییف–پچرسک لاورا، صومعه تاریخی که گنبدهای طلایی کلیسای آن در ژوئن بر اثر حمله روسیه به آتش کشیده شد، بازدید کرد. او هنگامی که محو تماشای نقاشیهای دیواری بود، بخشهایی را دید که هنوز آثار سوختگی شعلهها بر آنها باقی مانده بود.
این نیز یادآوری دیگری بود که برای مسکو هیچ چیز، حتی اماکن مقدس، خط قرمز نیست.
در همین حال، زمزمههای ناآرامی که با تغییرات ناگهانی زلنسکی در دولت برانگیخته شده بود، همزمان با ادامه این سفر بلندتر شد. روز بعد، زمانی که فون درلاین دیگر در اوکراین نبود، شهروندان به خیابانها آمدند تا به برکناری میخایلو فدوروف، وزیر دفاع بسیار محبوبی که به خاطر رساندن جنگ پهپادی به مرحلهای تازه شناخته میشود، اعتراض کنند.
هماهنگی تازه
جریانی که فن درلاین از آن به عنوان تغییر اوضاع یاد کرد، تنها به میدان نبرد محدود نمیشود. مسیر پرطرفدار اوکراین به سوی عضویت در اتحادیه اروپا نیز شاهد چرخشی چشمگیر بوده است.
در فوریه، رئیس کمیسیون چیز چندانی برای ارائه نداشت. روند عضویت زیر سایه وتوی مجارستان متوقف شده و هرگونه تصمیم رسمی را عقیم گذاشته بود. تا زمانی که ویکتور اوربان در قدرت بود، امید عملا از دست رفته به نظر میرسید.
افزون بر این بنبست، فون درلاین با درخواست غیرممکن زلنسکی روبهرو شد: عضویت کامل تا سال ۲۰۲۷. این تاریخ در جریان مذاکرات صلح به رهبری آمریکا مطرح شده بود و مسئله الحاق، بخشی از ضمانتهای امنیتی آینده تلقی میشد.
زلنسکی در آن زمان گفت: «درست است که ما یک مسیر سریع برای عضویت میخواهیم.»
فن درلاین که کنار او نشسته بود، با بهترین دیپلماسی خود تلاش کرد این درخواست را رد کند.
فن درلاین خطاب به زلنسکی گفت: «بسیار خوب میدانم که برای شما، داشتن یک تاریخ مشخص هم مهم است؛ تاریخی که تعیین کردهاید، معیاری است که میخواهید به آن برسید.»
او ادامه داد: «میدانید که از جانب ما، تعیین تاریخ بهتنهایی ممکن نیست، اما البته حمایت از اینکه بتوانید به هدف خود برسید، از جانب ما کاملا روشن است.»
این هفته، داستان عضویت، آهنگی کاملا متفاوت داشت.
فن درلاین تنها یک روز پس از آنکه اوکراین خوشه جدیدی از مذاکرات را گشود، به کییف رسید؛ دومین خوشه در یک ماه. این پیشرفت که پس از انتخابات مجارستان در آوریل امکانپذیر شد، مسیر معقولی را برای گشودن چهار خوشه باقیمانده پس از تعطیلات تابستانی ترسیم کرده است. روند پیشرفت اکنون ملموس شده است.
مایه آرامش خاطر فون درلاین این است که زلنسکی دیگر از سال ۲۰۲۷ سخنی به میان نمیآورد. پس از واکنش تند رهبران، هدفگذاریهای او از حوزه خیال به عرصه واقعیت منتقل شده است. اکنون تمرکز او بر بیشینهکردن استفاده از روش آزموده و شناختهشده است.
زلنسکی این بار گفت: «روابط ما با اروپا اکنون از هر زمان دیگری در تاریخمان قویتر، معنادارتر و شخصیتر است.»
فن درلاین و تیمش در محافل خصوصی، از آنچه به عنوان درک بهتر زلنسکی از گسترش اتحادیه به عنوان مسیری گامبهگام میدیدند، استقبال کردند؛ مسیری که تنها در صورتی از نظر سیاسی پایدار میماند که قواعد اصلی آن از نظر سیاسی قابل اعتماد باشد.
فن درلاین به او گفت: «شما خود را برای آیندهای به عنوان یک کشور عضو اتحادیه ما آماده میکنید، اما واقعیت این است که اقدامات شما همین حالا در حال شکل دادن به آینده کل قاره ماست.»