در گفتوگوی اختصاصی با یورونیوز، ماریو لوبتکین وزیر خارجه مونتهویدو درباره توافق تجاری مرکوسور، گزینههای سیاسی اروگوئه و تلاشهای ترامپ برای تحمیل اراده خود در نیمکره غربی صحبت میکند.
ماریو لوبتکین وزیر خارجه اروگوئه از اتحادیه اروپا خواسته از آنچه خود آن را فرصتی تاریخی مینامد با نهایی کردن روند تصویب توافق تجاری اتحادیه اروپا-مرکوسور بهره بگیرد و هشدار داده اگر این توافق متوقف شود، اروپا در خطر واگذار کردن نفوذ خود در آمریکای لاتین به چین و دیگر قدرتهای جهانی قرار میگیرد.
آگهی
آگهی
لوبتکین که کشورش به تازگی ریاست دورهای مرکوسور را بر عهده گرفته، در جریان سفر به بروکسل و در گفتوگو با یورونیوز این توافق را «تغییری کیفی» در روابط اروپا و آمریکای جنوبی توصیف کرد و بر این نکته تاکید کرد که این بلوک پیشتر به تعهدات خود عمل کردهاست.
لوبتکین گفت: «چهار کشور عضو مرکوسور تنها در عرض دو ماه این توافق را تصویب کردند. چنین چیزی هرگز پیش از این رخ نداده بود. دولتهای راستگرا و چپگرا همگی موافق بودند چون این را از نظر راهبردی مهم میدانیم، نه فقط برای خودمان، بلکه برای اروپا هم.»
این توافق که پس از بیش از دو دهه مذاکره از نظر سیاسی نهایی شد، از اول ماه مه برای مرکوسور وارد مرحله اجرا شد.
با این حال در اروپا روند تصویب همچنان از نظر سیاسی مناقشهبرانگیز است و پارلمان اروپا بزرگترین مانع رویهای به شمار میرود.
انتظار برای پارلمان اروپا
پارلمان در ژانویه ۲۰۲۶ رای داد که برای کسب نظر حقوقی از دیوان دادگستری اتحادیه اروپا درخواست کند که آیا ساختار حقوقی این توافق و اجرای موقت آن با معاهدات اتحادیه اروپا سازگار است یا نه.
در نتیجه پارلمان هنوز رضایت خود را اعلام نکردهاست. این روند عملا تا زمان صدور نظر دیوان که ممکن است بیش از یک سال طول بکشد، متوقف شدهاست.
در این میان، کل توافق مشارکت/همکاری هنوز به طور کامل لازمالاجرا نشده، هرچند رکن تجاری آن به صورت موقت در حال اجرا است.
لوبتکین گفت تقریبا تردیدی ندارد که پارلمان اروپا در نهایت این توافق را تصویب خواهد کرد، هرچند اذعان کرد زمانبندی آن همچنان نامشخص است.
او گفت: «نمیدانم در سال ۲۰۲۷ خواهد بود یا ۲۰۲۸. این تصمیم اروپا است. از نظر ما فرآیند به پایان رسیدهاست.»
اروگوئه قصد دارد به جای منتظر ماندن برای بروکسل، خود پیش برود.
مونتهویدئو به عنوان رئیس دورهای مرکوسور قصد دارد در دسامبر نخستین مجمع تجاری اتحادیه اروپا-مرکوسور را برگزار کند و همزمان با مقامهای کمیسر تجارت اروپا برای تعمیق همکاریهای تجاری حتی پیش از تکمیل روند تصویب کار میکند.
لوبتکین گفت: «شهروندان ما نمیتوانند منتظر بمانند. آنها اکنون به پاسخهای ملموس نیاز دارند.»
چشمانداز ژئوپولیتیک در حال دگرگونی
لوبتکین استدلال کرد این توافق در شرایطی که تجارت جهانی هرچه بیشتر زیر تاثیر رقابتهای ژئوپولیتیک قرار میگیرد، حتی بیش از پنج سال پیش اهمیت راهبردی یافتهاست.
او گفت: «اروپا باید بیندیشد با کدام مناطق میتواند کار کند که دارای توانمندیهای مکمل باشند. این یک توافق برد-برد است.»
به گفته وزیر، اروپاییها باید انتظار داشته باشند با گسترش فعالیت شرکتها در دو سوی اقیانوس اطلس، جریان سرمایهگذاری افزایش یابد، رشد اقتصادی تقویت شود و مشاغل تازهای ایجاد شود.
او افزود این توافق فقط به صادرات آمریکای جنوبی به بازارهای اروپا محدود نمیشود. لوبتکین گفت: «در منطقه ما نیز ظرفیت سرمایهگذاری زیادی وجود دارد. این روند دوطرفه است.»
هشدار به اروپا
با این حال لوبتکین پیامی روشن هم برای سیاستگذاران اروپایی داشت: مرکوسور بینهایت منتظر نخواهد ماند. او گفت: «اگر اروپا این توافق را رد کند، پیامدها برای اروپا بسیار سنگینتر از ما خواهد بود.»
در پاسخ به این پرسش که آیا چین شریک بدیل بدیهی خواهد بود یا نه، لوبتکین بدون تردید گفت: «بدیهی است.»
چین در ۱۴ سال گذشته به بزرگترین شریک تجاری اروگوئه بدل شده، در حالی که اروپا همچنان بزرگترین منبع سرمایهگذاری در این کشور است و ایالات متحده در حوزه خدمات دست بالا را دارد.
لوبتکین تاکید کرد اروگوئه به جای انتخاب میان قدرتها، قصد دارد همزمان روابط خود را با همه قدرتهای بزرگ تعمیق کند.
او گفت: «ما با چین علیه ایالات متحده کار نمیکنیم. با چین، با ایالات متحده و با اتحادیه اروپا همکاری میکنیم.»
این بلوک همچنین در دوران ریاست ششماهه اروگوئه بر مرکوسور امیدوار است مذاکرات تجاری با کانادا، امارات متحده عربی و هند را به سرانجام برساند و در عین حال روابط خود را با کشورهای آسهآن و آفریقا گسترش دهد.
لوبتکین هشدار داد: «هیچکس منتظر نخواهد ماند.»
رد رقابت قدرتهای بزرگ
لوبتکین این گمانهزنی را که اروگوئه با وجود افزایش فشارهای دولت دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا برای مهار نفوذ چین در سراسر آمریکای لاتین در خطر گرفتار شدن میان واشنگتن و پکن است، رد کرد.
او گفت: «سیاست ما مثبت است و علیه هیچکس نیست. میخواهیم روابط تجاری خود را با همه شرکایمان تعمیق کنیم.»
این موازنهگری بازتابی از سیاست خارجی گستردهتر اروگوئه تحت دولت میانهچپ این کشور است که در مارس ۲۰۲۵ روی کار آمد.
با وجود فضای سیاسی هرچه محافظهکارانهتر در آمریکای لاتین، لوبتکین این تصور را که اروگوئه در حال منزوی شدن است رد کرد.
او به سفر اخیر گابریل بوریچ رئیسجمهور شیلی اشاره کرد و آن را نشانهای دانست که اختلافهای ایدئولوژیک جای خود را به همکاری عملی میدهند.
لوبتکین گفت: «چه دولتها راستگرا باشند چه چپگرا، کشورها به یکدیگر نیاز دارند. جهان در حال تغییر است و همکاری از برچسبهای سیاسی مهمتر میشود.»
اروپا برای اروگوئه همچنان شریک راهبردی ترجیحی است، اما پیام لوبتکین در بروکسل روشن بود: پنجره فرصت تا ابد باز نخواهد ماند.
او گفت: «اگر اروپا پیش برود، هر دو طرف منتفع خواهند شد. و اگر نه، مرکوسور به گشودن درهای تازه در جاهای دیگر ادامه خواهد داد.»