ماریو لوبتکین، وزیر خارجه اروگوئه، در گفتوگوی اختصاصی با یورونیوز درباره توافق تجاری مرکوسور، گزینههای سیاسی اروگوئه و تلاشهای ترامپ برای تحمیل خواست خود در نیمکره غربی سخن میگوید.
وزیر خارجه اروگوئه، ماریو لوبتکین، از اتحادیه اروپا خواستهاست با تکمیل روند تصویب توافق تجاری اتحادیه اروپا و مرکوسور، به گفته او، از یک «فرصت تاریخی» استفاده کند و هشدار دادهاست در صورت متوقفشدن این توافق، اروپا خطر واگذاری نفوذ خود در آمریکای لاتین به چین و دیگر قدرتهای جهانی را بهجان میخرد.
آگهی
آگهی
لوبتکین که کشورش بهتازگی ریاست دورهای مرکوسور را بر عهده گرفته، در گفتوگو با یورونیوز هنگام سفر به بروکسل این توافق را «تغییری کیفی» در روابط میان اروپا و آمریکای جنوبی توصیف کرد و تاکید کرد این بلوک سهم خود از توافق را انجام دادهاست.
لوبتکین گفت: «چهار کشور عضو مرکوسور تنها در عرض دو ماه این توافق را تصویب کردند. چنین چیزی هرگز پیش از این رخ ندادهبود. دولتهای راست و چپ همگی با آن موافقت کردند چون این توافق را از نظر راهبردی مهم میدانیم؛ نه فقط برای خودمان بلکه برای اروپا هم.»
این توافق که پس از بیش از دو دهه مذاکره از نظر سیاسی نهایی شد، از اول ماه مه برای مرکوسور وارد مرحله اجرا شدهاست.
در اروپا اما روند تصویب همچنان از نظر سیاسی محل اختلاف است و پارلمان اروپا بزرگترین مانع در مسیر آن بهشمار میرود.
در انتظار پارلمان اروپا
پارلمان اروپا در ژانویه ۲۰۲۶ رای داد که نظر دیوان دادگستری اتحادیه اروپا درباره سازوکار حقوقی این توافق و اجرای موقت آن و میزان تطابقش با معاهدات اتحادیه را جویا شود.
در نتیجه، پارلمان هنوز موافقت خود را اعلام نکردهاست. این روند عملا تا زمان صدور نظر دیوان که ممکن است بیش از یک سال طول بکشد، متوقف شدهاست.
در همین حال، کل توافق مشارکت و همکاری هنوز بهطور کامل لازمالاجرا نشده، هرچند بخش تجاری آن بهصورت موقت در حال اجرا است.
لوبتکین گفت که تردید کمی دارد پارلمان اروپا در نهایت این توافق را تصویب خواهد کرد، هرچند اذعان کرد زمان آن هنوز نامعلوم است.
او گفت: «نمیدانم این کار در ۲۰۲۷ انجام میشود یا ۲۰۲۸. این تصمیمی است که اروپا باید بگیرد. از نظر ما روند کار به پایان رسیدهاست.»
اروگوئه قصد ندارد منتظر بروکسل بماند و میخواهد کار را پیش ببرد.
مونتهویدئو بهعنوان رئیس دورهای مرکوسور قصد دارد در ماه دسامبر نخستین فوروم تجاری اتحادیه اروپا و مرکوسور را برگزار کند و همزمان با مقامهای کمیسر تجارت اتحادیه اروپا برای تعمیق همکاریهای اقتصادی، حتی پیش از تکمیل روند تصویب، کار میکند.
لوبتکین گفت: «شهروندان ما نمیتوانند منتظر بمانند. آنها همین حالا به پاسخهای ملموس نیاز دارند.»
چشمانداز ژئوپلیتیک در حال تغییر
لوبتکین استدلال کرد این توافق امروز از پنج سال پیش نیز اهمیت راهبردی بیشتری پیدا کرده، زیرا تجارت جهانی هرچه بیشتر تحت تاثیر رقابت ژئوپلیتیک شکل میگیرد.
او گفت: «اروپا باید بیندیشد با کدام مناطق میتواند کار کند که مزیتهای مکمل دارند. این یک توافق برد-برد است.»
بهگفته وزیر خارجه، اروپاییها باید انتظار داشتهباشند با گسترش فعالیت شرکتها در دو سوی آتلانتیک، جریان سرمایهگذاریها افزایش یابد، رشد اقتصادی تقویت شود و فرصتهای شغلی جدید ایجاد شود.
او افزود این توافق صرفا به معنای ورود صادرات آمریکای جنوبی به بازارهای اروپا نیست. لوبتکین گفت: «در منطقه ما نیز ظرفیت سرمایهگذاری زیادی وجود دارد. این جریان دوطرفه است.»
هشدار برای اروپا
با این حال لوبتکین پیام روشنی هم برای سیاستگذاران اروپایی داشت: مرکوسور بینهایت منتظر نخواهد ماند. او گفت: «اگر اروپا این توافق را رد کند، پیامدهای آن برای اروپا بسیار بزرگتر از ما خواهد بود.»
در پاسخ به این پرسش که آیا چین شریک بدیل بدیهی خواهد بود یا نه، لوبتکین بیدرنگ پاسخ داد: «بدیهی است.»
چین در ۱۴ سال گذشته به بزرگترین شریک تجاری اروگوئه تبدیل شده، در حالی که اروپا همچنان بزرگترین منبع سرمایهگذاری در این کشور است و ایالات متحده در حوزه خدمات دست بالا را دارد.
لوبتکین تاکید کرد اروگوئه بهجای انتخاب یک طرف، قصد دارد همزمان روابط خود را با همه قدرتهای بزرگ تعمیق کند.
او گفت: «ما با چین علیه ایالات متحده کار نمیکنیم. ما با چین، با ایالات متحده و با اتحادیه اروپا همکاری میکنیم.»
این بلوک در دوره ششماهه ریاست اروگوئه بر مرکوسور همچنین امیدوار است مذاکرات تجاری با کانادا، امارات متحده عربی و هند را به سرانجام برساند و همزمان روابط خود را با کشورهای آسهآن و آفریقا گسترش دهد.
لوبتکین هشدار داد: «هیچکس منتظر نخواهد ماند.»
رد رقابت قدرتهای بزرگ
لوبتکین این برداشت را که اروگوئه با خطر گرفتارشدن میان واشنگتن و پکن روبهرو است، رد کرد؛ با وجود آنکه فشارهای دولت دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، برای محدود کردن نفوذ چین در سراسر آمریکای لاتین رو به افزایش است.
او گفت: «سیاست ما مثبت است، نه علیه کسی. میخواهیم روابط اقتصادی خود را با همه شرکایمان تعمیق کنیم.»
این توازنسازی بازتابی از سیاست خارجی گستردهتر اروگوئه تحت دولت میانهچپ این کشور است که در مارس ۲۰۲۵ روی کار آمد.
با وجود فضای سیاسی هرچه محافظهکارتر در سراسر آمریکای لاتین، لوبتکین این تصور را که اروگوئه بهسوی انزوا میرود، رد کرد.
لوبتکین گفت: «فارغ از اینکه دولتها راست هستند یا چپ، کشورها به یکدیگر نیاز دارند. جهان در حال تغییر است و همکاری از برچسبهای سیاسی مهمتر میشود.»
برای اروگوئه، اروپا همچنان شریک راهبردی ترجیحی است، اما پیام لوبتکین در بروکسل کاملا روشن بود: پنجره فرصت تا ابد باز نخواهد ماند.
او گفت: «اگر اروپا پیش برود، هر دو طرف سود خواهند برد. اگر نه، مرکوسور به گشودن درهای تازه در نقاط دیگر ادامه خواهد داد.»