کمتر از یک هفته پس از سفر رئیس جمهوری آمریکا به چین، اکنون این ولادیمیر پوتین است که به پکن میرود. سوال این است که کدام رهبر شریک قانع کنندهتری برای چین خواهد بود؟ واشنگتن یا مسکو؟
انتظارات روسیه از سفر این هفته ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری این کشور به چین بالا است و کرملین اعلام کرده که دو طرف از این سفر برای توسعه بیشتر «شراکت ممتاز» خود استفاده خواهند کرد. پوتین قرار است اندکی پس از دیدار دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، با همتای چینیاش، سفر رسمی خود به پکن را آغاز کند.
اگرچه مسکو بهطور رسمی اعلام کرده که محور این سفر تقویت «شراکت راهبردی» میان روسیه و چین خواهد بود، اما زمانبندی آن به یک دستورکار ژئوپلیتیکی گستردهتر و همچنین افزایش نفوذ دیپلماتیک چین اشاره دارد.
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
ترامپ کمتر از یک هفته پیش به پکن سفر کرد، اما با وجود انتظارات بالا، این سفر تا حد زیادی ناامیدکننده ارزیابی شد و در زمینه تجارت، موضوع اوکراین و درگیری با ایران پیشرفت قابلتوجهی حاصل نشد.
انتظار میرود همین موضوعات در گفتوگوهای پوتین با شی جینپینگ، رئیسجمهوری چین نیز مطرح شوند.
دستورکار بازدید روسیه و چین
یوری اوشاکوف، دستیار پوتین روز دوشنبه بهطور قاطع هرگونه ارتباط میان سفر رهبر روسیه و سفر اخیر ترامپ را رد کرد.
او گفت: «باید توجه داشت که هیچ ارتباطی میان سفرهای ترامپ و پوتین وجود ندارد. ما معمولا دستورکار گفتوگوها با طرف چینی را از پیش هماهنگ میکنیم.»
اوشاکوف افزود که تاریخ سفر پوتین در اوایل فوریه توافق شده بود، در حالی که ترامپ در ابتدا قصد داشت بین اواخر مارس تا اوایل آوریل به پکن سفر کند.
او گفت: «سپس، به دلایل آشکار مرتبط با وضعیت ایران، این سفر به ۱۳ تا ۱۵ مه منتقل شد؛ به این معنا که درست پیش از سفر ما به پکن انجام گرفت.»
اوشاکوف همچنین تأیید کرد که پوتین شامگاه سهشنبه وارد پکن خواهد شد و در ۲۰ مه با شی جینپینگ دیدار میکند.
در حالی که ترامپ با بیش از دوازده نفر از رهبران تجاری آمریکا به چین سفر کرد، هیئت همراه پوتین شامل نمایندگان تجاری، پنج معاون نخستوزیر، هشت وزیر، چندین فرماندار منطقهای و رئیس بانک مرکزی روسیه به عنوان نشانهای از وابستگی فزاینده اقتصادی مسکو به چین خواهد بود.
نکته قابلتوجه این است که کیریل دیمیتریف نیز به پکن سفر خواهد کرد. دیمیتریف که بهطور رسمی رئیس صندوق سرمایهگذاری مستقیم روسیه است، به مذاکرهکننده اصلی کرملین با دولت آمریکا در تلاشهای دیپلماتیک برای پایان دادن به تهاجم گسترده روسیه به اوکراین نیز تبدیل شده است.
«برگهای چانهزنی» پکن
انتظار میرود پوتین تمرکز ویژهای بر تضمین ادامه حمایت چین از مسکو داشته باشد؛ چراکه چین از زمان آغاز جنگ اوکراین عملا به مهمترین شریک بینالمللی روسیه تبدیل شده است.
روابط روبه گسترش چین و روسیه به نگرانی فزایندهای در پایتختهای غربی، از جمله بروکسل، تبدیل شده است. دیپلماتها و تحلیلگران غربی معتقدند حمایت اقتصادی و دیپلماتیک پکن به تداوم تلاش جنگی روسیه در اوکراین کمک کرده است.
با این حال، به نظر میرسد تمرکز اصلی شی جینپینگ بیش از اوکراین، بر تایوان باشد. در این چارچوب، زمانبندی سفرهای ترامپ و پوتین ممکن است بخشی از یک راهبرد گستردهتر ژئوپلیتیکی و چانهزنی تلقی شود.
ابراز تردید ترامپ پس از سفر خود به چین، نسبت به ادامه حمایت آمریکا از تایوان
اگرچه رئیسجمهوری آمریکا در ماه دسامبر بسته تسلیحاتی بیسابقه ۱۱ میلیارد دلاری (۹.۵ میلیارد یورویی) برای تایوان را شامل موشکها، پهپادها، سامانههای توپخانهای و نرمافزارهای نظامی تصویب کرده بود، اما گفت هنوز تأیید نهایی این توافق را صادر نکرده و افزود که این موضوع «به چین بستگی دارد.»
ترامپ گفت: «صادقانه بگویم، این یک برگ مذاکره بسیار خوب برای ماست.»
هرگونه تعلیق فروش تسلیحات آمریکا به تایوان میتواند یک پیروزی بزرگ دیپلماتیک برای پکن محسوب شود و ممکن است برای چین، اولویتی مهمتر از حمایت از جنگ روسیه در اوکراین باشد؛ جنگی که اکنون وارد پنجمین سال خود شده و همچنان چشمانداز روشنی برای پایان آن دیده نمیشود.