همزمان با افزایش بحثها درباره قوانین رایگیری و کارزارهای تبلیغاتی مسابقه یوروویژن، مطالبی در فضای مجازی منتشر شد که مدعی بودند این رقابت آواز اروپایی، «مهندسیشده» است و برنده آن از پیش تعیین میشود.
در یکی از این ادعاهای وایرالشده در شبکه اجتماعی ایکس، گفته شده بود که یوروویژن ۲۰۲۶ در پشت پرده، به نفع فنلاند «مهندسی» شده است. این ادعا که ابتدا در تیکتاک منتشر شد، در روزهای منتهی به فینال امسال در وین بهطور گستردهای پخش شد و بیش از یک میلیون بازدید به دست آورد.
آگهی
آگهی
در این پست، فردی که خود را «نگهبان حراست یوروویژن» معرفی کرده بود، مدعی شده بود که از طریق یک حساب کاربری مخفی میتواند بگوید «برنده از پیش انتخاب میشود.» او همچنین ادعا کرده بود که فنلاند حدود ۱۶ میلیون یورو به برگزارکنندگان پیشنهاد داده تا پیروزی خودش در این رقابت را تضمین کند.
اما این ادعا در جریان فینال عملا بیاساس بودن خود را نشان داد. فنلاند که پیش از مسابقه در بازارهای شرطبندی و از نگاه هواداران یکی از شانسهای اصلی قهرمانی به شمار میرفت، پس از اعلام آرای مردمی در نهایت در جایگاه ششم ایستاد.
در مقابل، دارا، ستاره پاپ بلغارستان، عنوان قهرمانی را از آن خود کرد.
حساب ناشناسی که این ادعای وایرال را منتشر کرده بود، هیچ ارتباط قابل اثباتی با یوروویژن ندارد؛ نه سابقه فعالیت مشخصی داشته و نه پیش از این محتوای دیگری منتشر کرده بود. این حساب همچنین هیچ مدرک، تصویر یا اطلاعات قابل بررسی برای اثبات ارتباط خود با برگزارکنندگان مسابقه ارائه نکرد.
«اتحادیه پخش اروپایی»، ایبییو، مستقر در ژنو نیز به عنوان مسئول برگزاری این رقابت، پیش از فینال این ادعا را رد کرد و آن را «اطلاعات نادرست» خواند.
سازوکار رأیگیری یوروویژن چگونه کار میکند؟
ادعای مطرحشده در این پست با سازوکار رسمی رأیگیری یوروویژن همخوانی ندارد. «اتحادیه پخش اروپایی» اعلام کرده نتیجه نهایی این مسابقه بر اساس ترکیبی از آرای مردمی و امتیازهای هیئتهای داوری حرفهای در کشورهای شرکتکننده تعیین میشود.
در هر کشور، یک هیئت داوری متشکل از هفت نفر از متخصصان صنعت موسیقی، اجراها را در جریان تمرین نهایی و پیش از پخش زنده ارزیابی و رتبهبندی میکند. همزمان، بینندگان نیز در شب فینال میتوانند از طریق تماس تلفنی، پیامک یا رأیگیری آنلاین و با پرداخت هزینه، به اجرای مورد علاقه خود رأی دهند؛ البته کشورها اجازه ندارد به نماینده خود رأی بدهد.
به گفته اتحادیه پخش اروپایی، آرای ثبتشده ابتدا از طریق اپراتورهای مخابراتی، سامانههای پرداخت و شرکای ملی رأیگیری پردازش میشود و سپس در مرحلهای جداگانه بهصورت مستقل مورد بررسی و تایید قرار میگیرد.
اتحادیه پخش اروپایی امسال در پی نگرانی رسانههای عضو درباره کمپینهای تبلیغاتی گسترده برای شرکتکنندگان، تغییراتی در قوانین رأیگیری اعمال کرد. بر اساس این تصمیم، تعداد آرایی که هر بیننده میتواند ثبت کند از ۲۰ به ۱۰ رأی کاهش یافت و همزمان مقررات تازهای برای محدود کردن کمپینهای تبلیغاتی مورد حمایت دولتها وضع شد.
به فیسبوک یورونیوز فارسی بپیوندید
با این حال، حاشیهها به همین موضوع محدود نماند. تیم راستیآزمایی یورونیوز موسوم به «مکعب» اعلام کرد همزمان با برگزاری مسابقه، موجی از ادعاهای بیاساس در شبکههای اجتماعی منتشر شد که یوروویژن را مسابقهای دستکاریشده معرفی میکرد یا مدعی بود برخی کشورها برای کسب عنوان قهرمانی پول پرداخت کردهاند.
پس از اعلام دارا بهعنوان برنده، برخی کاربران ردیت و ایکس نیز بدون ارائه هیچ سندی مدعی شدند اسرائیل از نماینده بلغارستان و چند اجرای دیگر حمایت مالی کرده است.
با این حال، طبق روال معمول، هزینه حضور شرکتکنندگان در یوروویژن عمدتا توسط رسانه عمومی ملی کشورها تأمین میشود. اسناد عمومی نشان میدهد حضور بلغارستان در این دوره با حمایت تلویزیون ملی بلغارستان و شرکت موسیقی «ویرجینیا رکوردز» انجام شده و این نهادها مسئول فرآیند انتخاب نماینده، طراحی اجرا و پرداخت هزینههای حضور در مسابقه بودهاند.
همچنین بررسیها هیچ مدرک معتبری دال بر تامین مالی پنهان دولت اسرائیل برای نماینده بلغارستان پیدا نکرده است.
از تبلیغات دولتی اسرائیل تا شایعات تقلب
بخش زیادی از ادعاهایی که یوروویژن را مسابقهای دستکاریشده معرفی میکرد، در شبکههای اجتماعی و همزمان با افزایش توجهها به نحوه رایگیری و کمپینهای تبلیغاتی این رقابت منتشر شد.
در دو سال اخیر، روزنامه نیویورک تایمز و واحد راستیآزمایی اتحادیه پخش اروپایی موسوم به «یوروویژن نیوز اسپاتلایت» گزارشهایی درباره کمپینهای تبلیغاتی مورد حمایت دولت اسرائیل منتشر کردهاند که با هدف تشویق مخاطبان کشورهای اروپایی شرکتکننده به رأی دادن به نماینده اسرائیل انجام شده بود.
در واکنش به این حاشیهها، شبکه عمومی اسرائیل (کان) اعلام کرد از نظر این رسانه، هیچیک از قوانین یوروویژن نقض نشده است.
در عین حال، حمایت مالی یا تبلیغاتی دولتها از شرکتکنندگان یوروویژن، فراتر از نقش رسانههای دولتی، اتفاقی غیرمعمول به شمار نمیرود و نهادهایی مانند سازمانهای گردشگری و موسسات فرهنگی نیز گاهی در تامین هزینه تورهای تبلیغاتی و فعالیتهای رسانهای هنرمندان مشارکت میکنند.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
اتحادیه پخش اروپایی اعلام کرده است با وجود اعتراض چند رسانه عمومی درباره شفاف نبودن رأیگیری مردمی و نحوه اجرای کمپینهای تبلیغاتی، همچنان نتیجه مسابقه یوروویژن ۲۰۲۵ را «معتبر و قابل اعتماد» میداند. این نهاد در واکنش به انتقادها، قوانین مربوط به تعداد آرای مردمی را سختگیرانهتر کرد و همچنین محدودیتهایی برای کمپینهای مورد حمایت دولتها که آنها را «نامتناسب» توصیف کرده، در نظر گرفت.
این نخستین بار نیست که یوروویژن به دنبال حاشیهها ناچار به تغییر قوانین میشود. اتحادیه پخش اروپایی در سال ۲۰۲۲ پس از شناسایی آنچه «الگوهای غیرعادی رأیگیری» نامید، آرای داوران شش کشور شامل جمهوری آذربایجان، گرجستان، مونتهنگرو، لهستان، رومانی و سنمارینو را از نیمهنهایی دوم حذف کرد.
اگرچه رسانههای این کشورها این موضوع را رد کردند، اما این حاشیه در نهایت باعث شد برگزارکنندگان بین سالهای ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ آرای هیئتهای داوری حرفهای را بهطور موقت از مرحله نیمهنهایی کنار بگذارند. این آرای داوری در مسابقات امسال دوباره بازگردانده شد.
با وجود همه این جنجالها، تاکنون هیچ مدرک معتبری وجود ندارد که ادعای منتشرشده در شبکههای اجتماعی مبنی بر تعیین مخفیانه برنده مسابقه در ازای دریافت پول از کشورها را تایید کند.