سازمان جهانی بهداشت هشدار داده که غذای ناسالم هر سال به میلیونها نفر در سراسر جهان آسیب میزند و به طور ویژه کودکان را تحت تاثیر قرار میدهد.
سازمان جهانی بهداشت هشدار داده است که هر سال در سراسر جهان بیش از ۸۶۰ میلیون نفر بر اثر غذای ناسالم بیمار میشوند و ۱.۵ میلیون نفر جان خود را از دست میدهند.
سازمان جهانی بهداشت در گزارشی تازه که پیش از روز جهانی ایمنی غذا در ۷ ژوئن منتشر شده، برآورد میکند که میلیونها نفر در سراسر جهان بر اثر غذای آلوده یا بد نگهداریشده با پیامدهای جدی برای سلامت خود روبهرو میشوند.
دکتر تدروس آدهانوم قبریسوس، مدیرکل سازمان جهانی بهداشت، گفت: «ایمنی غذا مسئلهای انتزاعی نیست؛ با هر وعده غذا، هر خانواده و هر روز زندگی مردم گره خورده است.»
او افزود: «غذای ناسالم همواره یکی از نگرانیهای اصلی بهداشت عمومی بوده، اما تا امروز تصویر روشنی از ابعاد انسانی و اقتصادی شگفتآور آن در اختیار نداشتیم.»
او گفت: «کشورها برای نخستین بار دادههای خود را در اختیار دارند تا ببینند بار این مشکل در کجا بیشتر است و با این آگاهی دولتها میتوانند اقدامهای لازم برای حفاظت از سلامت مردم را در اولویت قرار دهند.»
در این گزارش برآورد شده است که در سال ۲۰۲۱ بیماریهای منتقله از غذا حدود ۳۱۰ میلیارد دلار (۲۶۷ میلیارد یورو) کاهش بهرهوری به دلیل بیماری به همراه داشته است.
این سازمان میافزاید بسیاری از این بیماریها و مرگها را میتوان با بهبود دسترسی به آب سالم، خدمات بهداشتی و رعایت بهداشت، رعایت اصول ایمنی غذا مانند پاستوریزه کردن و نیز دسترسی گروههای آسیبپذیر به خدمات درمانی پیشگیری کرد.
سازمان جهانی بهداشت همچنین هشدار میدهد که انتظار میرود تغییرات اقلیمی تاثیر زیادی بر ایمنی غذا بگذارد. رخدادهای حدی آبوهوایی، افزایش دمای هوا و آب و تغییر الگوی بارشها خطر بیماریهای منتقله از غذا، چه انواع شناختهشده و چه انواع نوظهور را بیشتر خواهد کرد.
کودکان بهویژه آسیبپذیرند
بیشترین آسیب متوجه کودکان زیر پنج سال است که در مقایسه با کودکان بزرگتر و بزرگسالان سه برابر بیشتر در معرض خطر قرار دارند. این گروه ۲۹ درصد بار بیماری ناشی از غذای ناسالم و تنها در سال ۲۰۲۱، ۱۴۳ هزار مورد مرگ را به خود اختصاص دادهاند.
سازمان جهانی بهداشت اعلام کرده است: «با وجود اینکه کودکان خردسال تنها ۹ درصد جمعیت جهان را تشکیل میدهند، تقریبا یکسوم تمام موارد بیماریهای منتقله از غذا، بهویژه بیماریهای اسهالی را تحمل میکنند؛ بیماریهایی که میتواند برای این گروه سنی آسیبپذیر کشنده باشد.»
کودکان خردسال همچنین در برابر مواجهه با مواد شیمیایی موجود در غذا آسیبپذیرترند؛ موادی که میتواند رشد مغزی را مختل کند و به آسیبهای عصبی و رشدی مادامالعمر بینجامد.
این گزارش همچنین بر نابرابریهای عمیق در نظامهای غذایی جهان انگشت میگذارد. ساکنان جوامع کمبرخوردار بیشترین بار بیماری را به دوش میکشند، بهویژه در کشورهای کمدرآمد و متوسط.
مناطق آفریقا و جنوب شرق آسیا در مجموع نزدیک به سهچهارم همه موارد بیماریهای منتقله از غذا و ۶۰ درصد مرگهای ناشی از آنها را در سطح جهان به خود اختصاص میدهند.
علتهای اصلی بیماریهای منتقله از غذا چیست؟
بیماریهای منتقله از غذا ماهیتی عفونی یا سمی دارند و بر اثر ورود باکتریها، ویروسها، انگلها یا مواد شیمیایی از طریق غذای آلوده به بدن ایجاد میشوند. در اروپا شایعترین آنها از این قرار است:
کمپیلوباکتریوز: عمدتا با مصرف مرغ خام یا نیمپز، شیر غیرپاستوریزه، گوشت نشخوارکنندگان و آب آلوده مرتبط است. به گفته مرجع ایمنی غذای اروپا (EFSA)، این باکتری الگوی فصلی روشنی دارد و تعداد موارد ابتلا در ماههای تابستان به اوج میرسد.
سالمونلوز: اغلب با تخممرغ و گوشت خام خوک، بوقلمون و مرغ ارتباط دارد. علائم آن شامل تب، اسهال و گرفتگی عضلات شکم است. اگر باکتری وارد جریان خون شود میتواند تهدیدکننده حیات باشد.
عفونت STEC: معمولا به مصرف گوشتهای خام و نیمپز، فراوردههای لبنی تهیهشده از شیر غیرپاستوریزه، سبزیهای برگی خام و آبمیوههای غیرپاستوریزه مربوط میشود.
لیستریوز: عفونتی نادر اما اغلب شدید است که با نرخ بالای بستری شدن و مرگومیر همراه است.