پژوهشگران با تحلیل دادههای ۱۵۶ کشور میگویند هر ماه اضافی گرمای شدید میتواند سطح کمتحرکی در جهان را بهویژه در مناطق کمدرآمد به شکل چشمگیری افزایش دهد.
با گرمتر شدن زمین، بیرون رفتن برای پیادهروی یا دویدن ممکن است هر چه بیشتر دشوار شود و یک مطالعه تازه هشدار میدهد که افزایش دما میتواند محرک یک موج جهانی کمتحرکی باشد که هر سال تا ۲۰۵۰ به صدها هزار مورد مرگ زودرس اضافی منجر میشود.
پژوهشگران دادههای ۱۵۶ کشور را در فاصله سالهای ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۲ تحلیل کردند و مدلسازی کردند که افزایش دما در دهههای آینده چگونه میتواند سطح فعالیت بدنی در جهان را شکل بدهد.
آنها دریافتند هر ماه اضافه با دمای متوسط بالاتر از ۲۷٫۸ درجه سانتیگراد با افزایش ۱٫۵ واحد درصدی در کمتحرکی در سطح جهان همراه است. این افزایش در کشورهای کمدرآمد و با درآمد متوسط شدیدتر و حدود ۱٫۸۵ واحد درصد بود.
این مطالعه که در نشریه The Lancet Global Health (منبع به زبان انگلیسی) منتشر شده است، میگوید: «گرما باعث افزایش جریان خون در پوست و تعریق میشود و در نتیجه فشار بر دستگاه قلب و عروق، خطر کمآبی بدن و احساس سختی فعالیت را بالا میبرد.»
کریستین گارسیا-ویتولسکی، نویسنده اصلی این مطالعه، میگوید کمتحرکی هماکنون یکی از عوامل مهم خطر برای بیماریهای قلبیعروقی، دیابت نوع ۲، برخی سرطانها و اختلالات سلامت روان است؛ بیماریهایی که همگی میتوانند امید به زندگی را کاهش دهند.
افزایش خطرهای سلامت در دنیایی کمتحرکتر
به برآورد این مطالعه، کمتحرکی در حال حاضر عامل حدود ۵ درصد از مرگومیرهای بزرگسالان در سراسر جهان است.
این مطالعه میگوید: «کمتحرکی یک چالش بزرگ برای سلامت جهانی است. یافتههای اخیر نشان میدهد حدود یکسوم جمعیت بزرگسال جهان به دستورالعملهای سازمان جهانی بهداشت پایبند نیستند؛ دستورالعملهایی که دستکم ۱۵۰ دقیقه فعالیت بدنی با شدت متوسط یا ۷۵ دقیقه فعالیت بدنی شدید را در هر هفته الزامی میداند.»
این مطالعه هشدار میدهد تا سال ۲۰۵۰، افزایش کمتحرکی مرتبط با گرما میتواند هر سال به حدود ۵۰۰ هزار مورد مرگ زودرس اضافی و همچنین زیانهای بهرهوری بین ۲٫۴ تا ۳٫۶۸ میلیارد دلار (۲٫۱۸ تا ۳٫۳۵ میلیارد یورو) منجر شود.
بر اساس این برآوردها، بیشترین افزایش در مناطقی که همین حالا هم گرم هستند رخ خواهد داد؛ از جمله آمریکای مرکزی، کارائیب، شرق آفریقای جنوب صحرا و نواحی استوایی جنوبشرق آسیا؛ جایی که کمتحرکی میتواند هر ماه بیش از چهار واحد درصد بالا برود.
این مطالعه حاکی است که کمتحرکی در میان زنان میتواند بیشتر افزایش یابد.
این مطالعه میگوید: «زنان و نوجوانان اغلب به فضاهای تفریحی با کنترل دما دسترسی ندارند و بودجههای بهداشت عمومی در این مناطق نیز کمترین توان را برای جذب هزینههای بعدی قلبیمتابولیک دارند.»
پژوهشگران میگویند این نتایج نشان میدهد فعالیت بدنی باید بهعنوان یک موضوع سلامت عمومی حساس به اقلیم در نظر گرفته شود، نه صرفا یک انتخاب سبک زندگی فردی.
این مطالعه همچنین نشان میدهد چگونه میتوان شهرها را بهگونهای کارآمدتر طراحی کرد تا امکان فعالیت بیشتر فراهم شود؛ برای نمونه با شبکههای بههمپیوسته سایه، سطوح بازتابنده، آبنماها و فضاهای عمومی سرپوشیده و محافظتشده در برابر آبوهوا.
در این مطالعه آمده است: «چنین طراحیهایی، فراتر از بهبود آسایش حرارتی، میتواند مزایای همزمان دیگری نیز به همراه داشته باشد که مدلهای استاندارد برآورد خسارت بهندرت آنها را به زبان پولی ترجمه میکنند؛ از جمله کاهش اختلال خواب ناشی از گرما، حفظ کارکرد شناختی و حفاظت از بهرهوری نیروی کار.»
آیا فعال ماندن واقعا خطر مرگ را کاهش میدهد؟
بله. یک مطالعه جداگانه در سال گذشته نشان داد بزرگسالانی که سبک زندگی خود را از کمتحرک به سبک زندگی فعال تغییر میدهند، میتوانند خطر مرگ خود را ۲۲ درصد کاهش دهند.
مطالعه دیگری که سال گذشته منتشر شد نشان داد تنها رسیدن به ۷ هزار گام در روز با کاهش قابل توجه خطر طیف گستردهای از بیماریها، از جمله زوال عقل، بیماری قلبی، افسردگی، دیابت نوع ۲ و سرطان همراه است.
بر اساس آن پژوهش - که در نشریه_The Lancet Public Health_ هم منتشر شده است - میزان این فواید بسته به نوع بیماری متفاوت است و از کاهش ۶ درصدی خطر سرطان تا کاهش ۳۸ درصدی خطر زوال عقل را در بر میگیرد.