اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۵ رکورد توقیف کالاهای خطرناک را شکست و در صدر این فهرست لوازمآرایشی، اسباببازی و لوازمبرقی قرار داشتند.
بر اساس گزارش تازه اتحادیه اروپا، کرمها، اسباببازیها و شارژرهای تلفن همراهی که راهی اروپا میشوند هرگز تا این اندازه خطرناک نبودهاند؛ گزارشی که برای سومین سال پیاپی، رکورد هشدارهای ایمنی در سال ۲۰۲۵ را ثبت کردهاست.
آگهی
آگهی
در سال گذشته، بر اساس این گزارش، در سامانه «سیفتی گیت» (منبع به زبان انگلیسی) اتحادیه اروپا که ابزار این اتحادیه برای پایش محصولات خطرناک ورودی به بازار است، ۴۶۷۱ هشدار ثبت شد.
آمار سال ۲۰۲۵ از زمان راهاندازی این سامانه در سال ۲۰۰۳ بیسابقه بوده و نسبت به ۲۰۲۴ چهارده درصد افزایش یافته و بیش از دو برابر رقم سال ۲۰۲۲ است.
مایکل مکگرت، کمیسر اروپایی حفاظت از مصرفکنندگان، هنگام ارائه گزارش سال ۲۰۲۵ سیفتی گیت گفت: «کالاهای مصرفی بخش مهمی از زندگی روزمره ما هستند. فرقی نمیکند از کجا میآیند و چه کارکردی دارند، باید برای سلامت ما و محیط زیست گستردهتر بیخطر باشند.»
او توضیح داد که با رشد سریع تجارت الکترونیک و افزایش حجم بستههایی که از کشورهای ثالث وارد اتحادیه اروپا میشود، چارچوبهای ایمنی بیش از پیش حیاتی شدهاست.
اتحادیه اروپا در سال ۲۰۰۳ سامانه هشدار سریع را برای شناسایی کالاهای غیرخوراکی خطرناک راهاندازی کرد. این سامانه خطرهایی برای سلامت انسان از جمله خفگی، گلوگرفتگی و آسیب به شنوایی یا بینایی را پوشش میدهد و همچنین خطرهای زیستمحیطی، انرژی و خسارت به اموال را.
کدام محصولات بیشتر شناسایی و متوقف میشوند؟
در صدر فهرست پرخطرترین کالاهای شناساییشده، لوازم آرایشی، اسباببازیها و لوازم و تجهیزات برقی قرار دارند.
شایعترین نوع خطر گزارششده مربوط به مواد شیمیایی خطرناک بود که ۵۳ درصد همه هشدارها را تشکیل میدهد؛ پس از آن خطر جراحت با ۱۴ درصد و خفگی با ۹ درصد قرار دارد.
تقریبا هشت مورد از هر ده هشدار به لوازم آرایشی مرتبط است که در آنها بوتیلفنیل متیلپروپیونال (BMCHA)، یک رایحه مصنوعی که از سال ۲۰۲۲ در اتحادیه اروپا ممنوع شده، وجود دارد. این ماده پیش از آن به طور گسترده در عطرها، لوسیونها و محصولات خانگی استفاده میشد تا این که مشخص شد میتواند برای سیستم تولیدمثل زیانآور باشد و باعث تحریک پوستی شود.
گزارش همچنین اشاره میکند که برای نخستین بار، نهادهای ملی مواردی از لاک ناخن حاوی تریمتیلبنزیویل دیفنیلفسفین اکسید (TPO) را گزارش کردهاند؛ مادهای شیمیایی که در ژلهای ناخن پختشونده با نور فرابنفش یا LED استفاده میشود. استفاده از این ماده در سال ۲۰۲۵ در اتحادیه اروپا به دلیل نگرانیها درباره خطرهای آن برای سلامت جنین و ایجاد واکنشهای آلرژیک ممنوع شد.
کدام کشورها بیشترین محصولات خطرناک را شناسایی کردهاند و این کالاها از کجا میآیند؟
ایتالیا با ۱۱۹۳ هشدار در سال ۲۰۲۵ بیشترین تعداد محصولات خطرناک را گزارش کردهاست و پس از آن آلمان با ۴۶۵ و فرانسه با ۴۵۵ مورد قرار دارند. یونان هیچ هشداری ثبت نکرده، رومانی دو مورد و ایسلند پنج مورد داشتهاست.
سامانه سیفتی گیت همچنین مبدا کالاها را ثبت میکند. به گفته کمیسر مکگرت، نزدیک به سهچهارم این کالاها منشایی خارج از اتحادیه اروپا دارند.
بزرگترین مبدا این محصولات چین است که ۲۰۰۶ مورد از ۴۶۷۱ هشدار را به خود اختصاص میدهد. در داخل اروپا، بیشترین موارد به کالاهایی با مبدا ایتالیا مربوط میشود با ۶۱۴ هشدار و پس از آن آلمان با ۲۸۸ مورد قرار دارد.
اگوستین رینا، مدیرکل سازمان اروپایی مصرفکنندگان (BEUC)، گفت: «اسباببازیهایی که ممکن است باعث خفگی کودکان شوند، لوازم آرایشی که حساسیت پوستی ایجاد میکنند یا شارژرهایی که آتش میگیرند همچنان وارد اروپا میشوند؛ اغلب از طریق بازارگاههای آنلاین چینی، به گونهای که عملا فرد مسئولی در زنجیره تامین وجود ندارد.»
او افزود برای آن که مصرفکنندگان واقعا محافظت شوند، باید بازارگاههای آنلاین پاسخگو شوند و در نهایت در شرایطی که هیچ بازیگر دیگری ایمنی مصرفکننده را تضمین نمیکند، خود آنها مسئولیت حقوقی بر عهده بگیرند.
این سامانه چگونه کار میکند؟
سامانه هشدار سریع سیفتی گیت گزارشهایی را از نهادهای ملی دریافت میکند که محصولات خطرناک را در بازار خود شناسایی کردهاند. اطلاعات میتواند از سوی بنگاههای اقتصادی یا از طرف شهروندان و از طریق درگاه ایمنی مصرفکنندگان ارسال شود.
کمیسیون اروپا این اطلاعات را راستیآزمایی میکند و آن را در اختیار سایر کشورهای عضو میگذارد تا در بازارهای ملی خود به دنبال آن محصول بگردند.
پس از تایید اطلاعات، این موارد در پورتال سیفتی گیت منتشر میشود و در دسترس همه شهروندان قرار میگیرد.
با این حال، BEUC هشدار داد که موارد ثبتشده تنها نوک کوه یخ است، زیرا مقامات توان کنترل همه کالاهایی را که وارد بازار اتحادیه اروپا میشوند ندارند.
این سازمان مصرفکنندگان خاطرنشان کرد: «از این آمارها نمیتوان نتیجه گرفت که سطح ایمنی کاهش یافته یا برعکس، افزایش تعداد هشدارها به این معناست که کشورهای عضو شدت کنترل خود را بالا بردهاند یا سامانههای کنترلی کارآمدتر شدهاست.»