مصرف آنتیبیوتیک در سراسر اروپا از کشوری به کشور دیگر به طور چشمگیری متفاوت است و در برخی کشورها حتی رو به افزایش است.
کارشناسان سلامت از اروپا خواستهاند که اروپا با افزایش تهدید مقاومت دارویی، وابستگی خود به آنتیبیوتیکها را کاهش دهد، اما برخی کشورها این داروها را بسیار بیشتر از دیگران مصرف میکنند.
مقاومت ضدمیکروبی (AMR) زمانی رخ میدهد که عوامل بیماریزا مانند باکتری یا ویروس آنقدر تکامل پیدا میکنند که میتوانند از اثر داروهای موجود بگریزند و درمان عفونتها دشوارتر میشود. مصرف بیرویه آنتیبیوتیکها میتواند AMR را تسریع کند؛ پدیدهای که هر سال در اتحادیه اروپا، ایسلند، لیختناشتاین و نروژ به مرگ بیش از ۳۵ هزار نفر منجر میشود.
به همین دلیل، شورای اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۳ از کشورهای عضو خواست مصرف آنتیبیوتیک را کاهش دهند و اطمینان دهند که دستکم ۶۵ درصد آنتیبیوتیکهای مصرفی از درمانهای خط اول باشند.
با این حال، این اتحادیه به هیچیک از این دو هدف نرسیده است، مرکز اروپایی پیشگیری و کنترل بیماریها (ECDC) ماه گذشته هشدار داد.
در سراسر اتحادیه اروپا، مردم در سال ۲۰۲۴ به طور متوسط به ازای هر ۱۰۰۰ نفر ۲۰.۳ دوز روزانه آنتیبیوتیک مصرف کردند. این رقم ۲ درصد بالاتر از خط پایه پیش از همهگیری در سال ۲۰۱۹ است و به شکل محسوسی بالاتر از هدف اتحادیه اروپا یعنی ۱۵.۹ دوز روزانه تا سال ۲۰۳۰.
مصرف آنتیبیوتیکها در اروپا نیز تفاوت زیادی دارد. سال گذشته نرخ دوز روزانه از ۹.۸ در هلند تا ۲۹.۹ در یونان متغیر بود.
اولین ژووین مارش، که در انسرم، موسسه ملی سلامت و پژوهش پزشکی فرانسه، هماهنگی پژوهشهای علمی درباره مقاومت آنتیبیوتیکی را بر عهده دارد، گفت: دلیلش این است که دستورالعملهای رسمی بهداشت تا به بیمارستانها، پزشکان، درمانگاهها و بیماران برسد زمان میبرد و برخی کشورها در این مسیر از دیگران جلوترند.
او به یورونیوز سلامت گفت: «اجرای برنامه در کشورهای مختلف دقیقا یکسان نیست.»
در بسیاری از کشورها، این روندها در مسیر نادرست پیش میرود. دادههای ECDC نشان میدهد از سال ۲۰۲۰ مصرف آنتیبیوتیک در اتریش، بلژیک، کرواسی، استونی، فنلاند، فرانسه، ایسلند، لتونی، لیتوانی، لوکزامبورگ، هلند، نروژ، پرتغال، اسلوونی و اسپانیا افزایش یافته است.
این نهاد در گزارشی در نوامبر گفت: «پیشرفت اندک به سوی اهداف اتحادیه اروپا در زمینه مصرف داروهای ضدمیکروبی ... نشان میدهد که باید تلاشها برای مقابله با مصرف غیرضروری و نادرست داروهای ضدمیکروبی در همه سطوح نظام سلامت تقویت شود.»
ECDC گفت کشورها باید شیوههای تشخیصی خود را با در نظر گرفتن مصرف بیش از حد آنتیبیوتیک بهروز کنند و گامهای بیشتری برای پیشگیری و کنترل عفونتها بردارند.
از دیگر عواملی که مقابله با AMR را دشوارتر میکند، خطر گسترش عوامل بیماریزای مقاوم به دارو در آن سوی مرزها و سالمند شدن جمعیت اروپا است؛ به این معنا که افراد بیشتری در برابر عفونتها آسیبپذیرند.
ژووین مارش گفت: «در همین حال، مردم میتوانند با مصرف کامل داروی تجویزشده هنگام ابتلا به عفونت، و نه دور انداختن یا نگه داشتن آن برای بعد، به مقابله با مقاومت آنتیبیوتیکی کمک کنند.»
او گفت: «شما دقیقا همان مقدار آنتیبیوتیک را دارید که برای درمان آن لازم است.»