اتحادیه اروپا تحت فشار است تا برنامه اقدام تغذیه گیاهی تدوین کند و رژیمهای غذایی پایدار را ترویج دهد و به کشاورزان در گذار از تولید گوشت و لبنیات کمک کند.
غذاهای مضر برای اقلیم مانند گوشت قرمز با یارانههای اتحادیه اروپا به شدت حمایت میشوند؛ رویکردی که استفاده رسواییبار از پول مالیاتدهندگان توصیف شده است.
آگهی
آگهی
یک گزارش تازه از خیریه «فودرایز» نشان داده است که سیاست مشترک کشاورزی اتحادیه اروپا (CAP) در سال ۲۰۲۰ یارانههای بیشتری را به تولید غذاهای حیوانی با انتشار بالای گازهای گلخانهای نسبت به غذاهای گیاهی اختصاص داده است. در عمل، حدود ۷۷ درصد از کل یارانههای CAP به غذاهای منشأ حیوانی رسیده که معادل ۳۹ میلیارد یورو از مجموع ۵۱ میلیارد یورو هزینهشده در آن سال است.
گوشت گاو و گوسفند که پیوسته به عنوان بزرگترین مقصران آسیب اقلیمی شناسایی میشوند، در سال ۲۰۲۰ حدود ۵۸۰ برابر بیشتر از حبوباتی مانند عدس و لوبیا یارانه گرفتهاند.
لبنیات در همان سال برآورد میشود حدود ۵۵۴ برابر بیشتر از آجیل و دانهها یارانه CAP دریافت کرده باشد، در حالی که مجموع یارانههای پرداختی به گوشت و لبنیات بیش از ۱۰ برابر یارانه تولید میوه و سبزی بوده است.
چرا گوشت و لبنیات تا این حد برای محیط زیست مضرند؟
غذاهای منشأ حیوانی بین ۸۱ تا ۸۶ درصد از کل انتشار گازهای گلخانهای ناشی از تولید غذای اتحادیه اروپا را تشکیل میدهند، با وجود این که تنها حدود ۳۲ درصد از کالری و ۶۴ درصد از پروتئین را تامین میکنند.
در سطح جهان، بخش غذا و کشاورزی حدود یکسوم از کل انتشار گازهای گلخانهای را به خود اختصاص میدهد و پس از سوزاندن سوختهای فسیلی در جایگاه دوم قرار دارد. بر اساس محاسبهگر ردپای کربنی «CO2 Everything»، یک وعده ۱۰۰ گرمی گوشت گاو معادل ۷۸.۷ کیلومتر رانندگی است و ۱۵.۵ کیلوگرم دیاکسیدکربن معادل آزاد میکند.
ردپای کربنی کشاورزی حیوانی در دهههای اخیر بهشدت افزایش یافته؛ افزایشی که حاصل شیوههای مدرن کشاورزی صنعتی و تعداد بسیار زیاد حیوانات درگیر در این نظام است. سازمان محیط زیستی «گرینپیس» میگوید حدود ۶۰ درصد از همه پستانداران روی کره زمین دام هستند، در حالی که فقط ۴ درصد حیات وحشاند (۳۶ درصد دیگر انسانها هستند). طیور پرورشی بهطور حیرتآوری ۷۰ درصد از همه پرندگان را تشکیل میدهند.
هر یک از این حیواناتی که برای تولید گوشت و لبنیات پرورش مییابند به غذای فراوان و فضای زیاد نیاز دارند؛ نیازی که راه را برای مزارع صنعتی بیرحم هموار میکند که حیوانات را در بیشتر طول عمرشان در قفس نگه میدارند و در نتیجه به پاکسازی مناطقی که کربن را جذب میکنند، مانند جنگلها، علفزارها و تالابها منجر میشود. تحقیقات متعدد نشان داده که چگونه تقاضا برای سویا محرک جنگلزدایی در آمازون است.
بر خلاف تصور رایج، این سویا برای تغذیه انسان کشت نمیشود، بلکه خوراک دام است. به گفته سازمان حفاظت از طبیعت WWF، حدود ۸۰ درصد از محصول سویا در جهان به مصرف دام میرسد و تولید آن در دو دهه گذشته دو برابر شده است.
این نکته در کنار عواملی مانند استفاده از کود شیمیایی و تولید متان توسط گاوها، درک این که چرا کشاورزی حیوانی تا این حد آلاینده است را روشن میکند. عملا یک مرحله اضافی به فرایند تولید تا مصرف غذا اضافه کردهایم و آب، محصولات کشاورزی و انرژی را صرف تولید خوراک دام میکنیم، در حالی که میتوانستیم خودمان مستقیما این محصولات را مصرف کنیم.
بر اساس گزارشی از سازمان «کمپشن این ورلد فارمینگ»، در برابر هر ۱۰۰ کالری محصول گیاهی که به دامها خورانده میشود، تنها ۴۰ کالری شیر، ۱۲ کالری گوشت مرغ و فقط ۳ کالری گوشت گاو دریافت میکنیم.
یارانههای «ناعادلانه» اتحادیه اروپا
مارتین بومن از فودرایز (منبع به زبان انگلیسی) میگوید: «این که چنین سهم ناعادلانهای از یارانههای اتحادیه اروپا، به ارزش میلیاردها یورو از پول مالیاتدهندگان، صرف سر پا نگه داشتن تولید پرانتشار گوشت و لبنیات و برهم زدن الگوی تغذیهای اروپاییها میشود، رسوایی است.»
او ادامه میدهد: «سیاست مشترک کشاورزی در یک بزنگاه قرار دارد و سیاستگذاران اتحادیه اروپا فرصت بزرگی دارند تا مسیر را عوض کنند و اقداماتی را در پیش بگیرند که گذار عادلانه به رژیمهای غذایی سالم، پایدار و غنی از گیاهان را پشتیبانی کند.»
به گفته بومن، این گذار میتواند به افزایش درآمد کشاورزان، کاهش وابستگی اتحادیه اروپا به واردات، کاهش تغییرات اقلیمی و بهبود سلامت شهروندان اروپایی منجر شود.
او اضافه میکند: «دستکم غذاهای گیاهی سزاوار آن هستند که سهم منصفانهتری از یارانههای CAP داشته باشند تا بتوانند در شرایط برابر رقابت کنند.»
او میافزاید: «این استفاده شرمآور از بودجه اتحادیه اروپا برای ترویج مصرف گوشت و لبنیات میان شهروندان اتحادیه اروپا، که مستقیما برخلاف اهداف سلامت و اقلیمی اتحادیه است، باید فورا متوقف شود.»
بومن از سیاستگذاران اتحادیه اروپا خواست «برنامه اقدام برای غذاهای گیاهی» را برای ترویج محصولات گیاهی در سراسر زنجیره تامین تدوین کنند و در کنار آن صندوقی برای حمایت از گذار کشاورزان از دامداری به کشت گیاهان ایجاد شود.
اصلاحات در سیاست مشترک کشاورزی اتحادیه اروپا
کمیسیون اروپا در سال ۲۰۲۴ گزارش «گفتوگوی راهبردی درباره آینده کشاورزی اتحادیه اروپا» را منتشر کرد که در آن نتیجهگیری شده است کمک به مصرفکنندگان برای پذیرش گذار به غذاهای گیاهی «حیاتی» است.
در این گزارش آمده است: «کمیسیون اروپا باید تا سال ۲۰۲۶ برنامه اقدام اتحادیه اروپا برای غذاهای گیاهی را تدوین کند تا زنجیرههای کشاورزیـغذایی گیاهی را از کشاورزان تا مصرفکنندگان تقویت کند.»
یک سخنگوی کمیسیون به یورونیوز گرین میگوید سیاست مشترک کشاورزی به بخش کشاورزی اتحادیه اروپا کمک میکند تا به «الگوی پایداری» تبدیل شود و تایید میکند که این سیاست با اصلاحاتی روبهرو شده و از سال ۲۰۰۳ بخش اعظم پرداختهای مستقیم به کشاورزان از میزان تولید جدا شده است.
او اضافه میکند: «بنابراین یارانههای CAP دیگر به نوع و مقدار تولید کشاورزان گره نخورده است. برعکس، این یارانهها به رعایت مجموعهای از استانداردها از جمله قوانین زیستمحیطی و رفاه حیوانات مشروط شده است.» کمیسیون میگوید تنها حدود ۱۰ درصد از حمایتهای درآمدی اتحادیه اروپا به طور مستقیم یا غیرمستقیم به تولید دام مربوط است.