تعداد گرگهای ایتالیا اکنون حدود ۳۰۰۰ تا ۳۵۰۰ قلاده برآورد میشود؛ اوایل دهه ۱۹۷۰ میلادی گرگها در این کشور در آستانه انقراض قرار داشتند.
اوایل ژانویه، ویدیویی ضبطشده در یک خیابان مسکونی در شهر پسارو در شمال ایتالیا پربازدید شد. این ویدیو که از داخل یک خودرو فیلمبرداری شده، نشان میدهد یک گرگ در چند متری میدود، چراغهای یک کافه درست پشتسرش دیده میشود و سپس در یک خیابان فرعی ناپدید میشود.
در هفتههای اخیر دهها مشاهده مشابه در مناطق شهری بخش رومانیا در امیلیا-رومانیا، از جمله شهرهای ریمینی و چزنا، ثبت شدهاند.
ویدئوهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی نشان میدهد گرگها از کنار خانهها عبور میکنند؛ یکی از آنها حتی گلهای سهتایی را ثبت کرده که در خیابان در حال خوردن یک گربهاند.
این مشاهدههای حالا کموبیش معمول بحثی را درباره بازگشت حیاتوحش و پیامدهای مشکلساز آن برای انسانها برانگیخته است. این مسئله همزیستی در دیگر کشورهای اروپایی از جمله فرانسه، آلمان و اسپانیا نیز به نقطه اوج رسیده است.
گله گرگها یک فرودگاه در ایتالیا را به تعطیلی کشاند
در ۶ ژانویه، فرودگاه منطقهای ریمینی فلینی همه پروازهای خروجی و ورودی را متوقف کرد. مشکل نه هوای زمستانی که دیگر مراکز اروپایی را تحت تاثیر قرار داده بود، بلکه گلهای از چهار گرگ بود که نزدیک باند دیده شدند.
خوشبختانه فقط یک پرواز تحت تاثیر قرار گرفت چون فعالیتهای فرودگاه در زمستان کاهش مییابد. اما مسئله مهمتر این بود که اساسا چرا این حیوانات آنجا بودند.
پیر کلودیو آریگونی، کارشناس حیاتوحش و شکار در منطقه ریمینی، به رسانههای محلی گفت: «گرگهایی که دو سال است در این منطقه حضور دارند، احتمالا بهخاطر خرگوشها به فرودگاه کشیده شدهاند؛ برف آنها را از قلمروهای معمول شکارشان دور کرده است.»
ساکنان کمیته «اضطرار گرگ» تشکیل دادهاند
همین پرسش ذهن ساکنان نگران شهر را مشغول کرده و در ریمینی یک «میز راهنمایی گرگ» ویژه برای رسیدگی به سوالها ایجاد شده است.
به گفته تانیا باسکوچی، پژوهشگر طبیعت که در این میز راهنمایی کار میکند، کیسههای زباله، مخازن زباله و حتی غذای سگ در باغها گرگها را به شهرها جذب میکند.
او گفت: «حمله به انسانها نادر است و فقط وقتی رخ میدهد که گرگها بیش از حد به حضور آدمها عادت کنند و ترس طبیعیشان را از دست بدهند.»
اما سگها، گوسفندها، بزها و دیگر دامها هدف حمله قرار میگیرند چون طعمههای آسانی هستند.
او به رسانههای محلی گفت: «توصیه ما این است که حیوانات شبها در محوطهای بسته نگهداری شوند. حصار سنتی «ضدگرگ» باید حدود ۴۵ درجه خمیده باشد تا حیوان نتواند از آن بالا برود.»
اما چنین توصیههایی همه را راضی نمیکند.
در ریمینی، ساکنان کمیتهای با عنوان «اضطرار گرگ» تشکیل دادهاند و افزایش جمعیت گرگها را مسئله اصلی میدانند.
جمعیت گرگ در ایتالیا اکنون بین ۳۰۰۰ تا ۳۵۰۰ برآورد میشود؛ در اوایل دهه ۱۹۷۰ آنها در این کشور در آستانه انقراض بودند.
آنها در بیانیهای صریح گفتند: «ما باید انتخاب کنیم که قلمرو خود را به گرگها بسپاریم یا به انسانها؛ همزیستی وجود ندارد.»
آنها افزودند: «ما درباره گرگها چیزی نمیدانیم چون دستکم ۱۰۰ سال است اینجا نبودهاند. آن زمان کشاورزان تفنگ شکاری همراه داشتند و «شکارچیان گرگ» پول میگرفتند تا آنها را از بین ببرند.»
منشا این ناخرسندی توصیههای مقامهاست مبنی بر اینکه حیوانات خانگی شبها در داخل خانه نگه داشته شوند یا در بیرون، حصارهای ایمنتری برای حیوانات ساخته شود.
بیانیه ادامه داد: «حالا میخواهند ما باور کنیم که مشکل از ماست. ما مجبور میشویم حصارهایی با ارتفاع دو یا سه متر، موانع زیرزمینی، برقکشی و سیم خاردار (که اغلب ممنوع است) نصب کنیم و سگها و گربهها را محصور نگه داریم.»
همان بیانیه افزود: «اما در روستا، سگها نگهباناند نه همدم؛ و از گربهها برای دور نگه داشتن موشها و موشهای بزرگ استفاده میشود.»
«حضور گرگها یک سرمایه است»
با وجود این موج مشاهدهها و حملات به حیوانات، سازمانهای حیاتوحش بر مزایای بازگشت گرگ تاکید میکنند.
شاخه صندوق جهانی طبیعت در ریمینی گفته است که حضور گرگها «یک سرمایه» است.
این نهاد افزود: «این حضور تعادل را به قلمرو بازمیگرداند و جمعیت گرازها را که بهطور چشمگیری رشد کرده، محدود میکند.»
اما مقامهای محلی میگویند این رویکرد با فضای کلی اروپا سازگار نیست. سال گذشته، پارلمان اروپا وضعیت حفاظت از گرگ در اتحادیه اروپا را از «بهشدت حفاظتشده» به «حفاظتشده» تنزل داد.
این یعنی کشورهای عضو اکنون در مدیریت جمعیت گرگهای خود انعطافپذیری بیشتری دارند تا همزیستی با انسانها را بهبود دهند و تاثیرات رشد جمعیت گرگ در اتحادیه اروپا را به حداقل برسانند.
همچنین بهتر خواهند توانست اقداماتی متناسب با شرایط خاص هر منطقه اتخاذ کنند.
مقامهای منطقه امیلیا-رومانیا میگویند طرح ملی مدیریت که مناطق ملزم به پیروی از آن هستند از سال ۲۰۰۲ تغییری نکرده و کاهش جایگاه گرگ به عنوان یک گونه حفاظتشده در سطح اروپا را منعکس نمیکند.
در پایان ماه، شهرداران محلی، رئیس پلیس و پلیس جنگلداری کارابینیری گرد هم میآیند تا راهبرد مهار را بازنگری کنند.