شین گرو از پروژه ستی میگوید: «شگفتانگیز است؛ وقتی با چنین چالش ناممکنی روبهرو میشوند، این حیوانات کنار هم قرار میگیرند تا موفق شوند.»
تصاویر نادر از زایمان یک نهنگ عنبر، دریچهای تازه پیش روی دانشمندان برای مطالعه رفتار این پستانداران عظیم و گریزان گشوده است.
آگهی
آگهی
این ویدئو که در سال ۲۰۲۳ ضبط شده، نشان میدهد مادهنهنگها از دو دودمان خانوادگی چگونه در لحظههای حساس زایمان با هم همکاری میکنند، به مادر کمک میکنند و نوزاد را از آب بیرون نگه میدارند. چنین سطحی از هماهنگی در دنیای جانوران بسیار کمسابقه است، بهویژه در میان گونههایی غیر از نخستیها مانند میمونها و انسان.
موریسیو کانتور، بومشناس رفتاری دانشگاه ایالتی اورگن، در ایمیلی گفت: «گروه واقعا به معنای دقیق کلمه کمک میکند بچه نهنگ به دنیا بیاید.» او نقشی در این پژوهش جدید نداشته است.
دانشمندان میخواهند بدانند نهنگها در طبیعت چگونه با هم همکاری و معاشرت میکنند، اما مطالعه چنین رفتاری در جانورانی که بیشتر عمر خود را زیر آب میگذرانند بسیار دشوار است. در ۶۰ سال گذشته فقط چند مورد ثبتشده از زایمان نهنگهای عنبر وجود دارد و همه آنها یا روایتهای شفاهی بودهاند یا گزارشهایی از کشتیهای شکار نهنگ.
چند سال پیش، پژوهشگران زمانی که بر روی قایقی در نزدیکی جزیره کاراییبی دومینیکا مشغول مطالعه ارتباطات نهنگها بودند، متوجه رفتاری غیرمعمول شدند. یازده نهنگ – که بیشترشان ماده بودند – به سطح آمدند، سرهایشان رو به هم بود و شروع کردند به تکانهای شدید و شیرجه زدن در بالای سطح و زیر آب. دانشمندان بلافاصله پهپادها و میکروفنها را برای ثبت این رویداد به کار انداختند.
ثبت زایمان یک نهنگ با دوربین، «رویدادی ویژه» بود
کل فرایند زایمان حدود ۳۰ دقیقه طول کشید. تا چند ساعت بعد، جفتجفت نهنگها نوزاد را بالای سطح آب نگه داشتند تا زمانی که بتواند شنا کند.
دیوید گروبر، همکار نویسنده این مطالعه در طرح ترجمه آبزیان موسوم به پروژه ستی، میگوید: «این واقعا یک رویداد ویژه بود.»
پس از مشاهده این زایمان، دانشمندان نرمافزاری طراحی کردند تا دقیقا تحلیل کنند چه رخ داده است. آنها مشاهدات دیداری و شنیداری خود را در قالب دو مقاله در نشریات Scientific Reports و Science (منبع به زبان انگلیسی) که ۲۶ مارس ۲۰۲۶ منتشر شد، ثبت کردند.
آنچه برای پژوهشگران چشمگیر بود تعداد زیاد نهنگهای ماده، از مادر و خواهر تا دختر، بود که برای حمایت از نوزاد تازهمتولدشده به هم پیوستند، حتی آنهایی که نسبت خویشاوندی نداشتند. نهنگهای عنبر در گروههای کوچکِ بههمپیوسته و مادرسالار زندگی میکنند و مشاهدات تازه نشان میدهد این الگوی اجتماعی در حساسترین و آسیبپذیرترین لحظههای زندگی آنها نیز برقرار است.
شین جرو، همکار نویسنده این مطالعه و از اعضای پروژه ستی، میگوید: «شگفتانگیز است که ببینیم این جانوران وقتی با چنین چالشی ظاهرا ناممکن روبهرو میشوند، چگونه کنار هم قرار میگیرند و موفق میشوند.»
شناختی تازه از گفتوگوهای پنهان نهنگها
دانشمندان همچنین متوجه شدند که نهنگها در لحظههای کلیدی زایمان صداهای متفاوتی تولید میکنند، از جمله رشتههایی از کلیکهای کندتر و طولانیتر. این صداها احتمالا به ارتباط میان آنها کمک کرده و باعث شده برای فرایند زایمان با هم هماهنگ شوند.
این یافتهها انبوهی پرسش جدید را پیش میکشد. این گروه نهنگها در آغاز چگونه شکل گرفت؟ از کجا فهمیدند که باید به هم بپیوندند؟
هنوز روشن نیست دانشمندان چه زمانی بتوانند پاسخ این پرسشها را پیدا کنند، بهویژه وقتی تصاویر ویدئویی بسیار محدود و به دست آوردنشان دشوار است. اما یافتههای تازه دستکم تا حدی پرده از گفتوگوهای پنهان نهنگها برمیدارد.
سوزان پارکس، زیستشناس دانشگاه سیراکیوز که در این مطالعات جدید نقشی نداشت، میگوید: «به گمان من همین که درباره زندگی اجتماعی این جانوران فکر کنیم خودبهخود هیجانانگیز است.»