تمایل شدید به انسانها میتواند به انتقال بیشتر بیماریهای ویروسی و پیامدهای نامطلوب برای سلامت افرادی که در این منطقه زندگی میکنند منجر شود.
در منطقهای جنگلی در امتداد خط ساحلی برزیل، پشههایی که پیشتر از طیفی از میزبانها تغذیه میکردند، هرچه بیشتر به خون انسان رو میآورند.
دانشمندان میگویند نابودی تنوعزیستیِ زیستبوم، پشهها را وادار کرده برای رفع عطش به سراغ منابع تازه بروند.
پژوهشگران گفتند ترجیح شدید پشهها به انسان میتواند به انتقال بیشتر بیماریهای ویروسی و پیامدهای نامطلوب برای ساکنان منطقه منجر شود.
چرا پشهها هرچه بیشتر انسان را بهعنوان منبع غذا هدف میگیرند؟
جنگل آتلانتیک که در امتداد خط ساحلی برزیل کشیده شده، میزبان صدها گونه از پرندگان، دوزیستان، خزندگان، پستانداران و ماهیهاست. اما بهدلیل گسترش حضور انسان، تنها حدود یکسوم از مساحت اولیه این جنگل دستنخورده باقی مانده است.
با رانده شدن حیوانات از زیستگاههایشان بهدلیل حضور انسان، پشهها هرچه بیشتر انسان را بهعنوان منبع غذا هدف میگیرند؛ یافتهای که یک مطالعه تازه منتشرشده در نشریه Frontiers in Ecology and Evolution نشان داده است.
سرجیو ماشادو، نویسنده همکار و پژوهشگر ریززیستشناسی و ایمنیشناسی در دانشگاه فدرال ریو دو ژانیرو، گفت: «این تحقیق بسیار مهم است چون در محیطی مانند جنگل آتلانتیک با تنوع زیاد میزبانهای مهرهدار بالقوه، ترجیح پشهها به انسان بهعنوان میزبان، خطر انتقال عوامل بیماریزا را بهطور قابل توجهی افزایش میدهد.»
«در دسترس بودن و نزدیکی میزبانها عوامل بسیار تاثیرگذارند»
برای این مطالعه، پژوهشگران از تلههای نوری برای بهدامانداختن پشهها در Sítio Recanto Preservar و ذخیرهگاه اکولوژیک رودخانه Guapiacu، دو منطقه حفاظتشده طبیعی در ایالت ریو دو ژانیرو استفاده کردند.
در آزمایشگاه، پشههای ماده خونخورده برای تحلیل جدا شدند. پژوهشگران DNA را از خون استخراج کردند و با توالییابی DNA یک ژن خاص را بررسی کردند که برای هر گونه مهرهدار نقش یک «بارکد» منحصربهفرد را ایفا میکند.
با مقایسه این بارکدهای یافتشده در خون با یک پایگاه داده، پژوهشگران توانستند مشخص کنند پشه از کدام حیوان تغذیه کرده بود.
از مجموع 1,714 پشه بهدامافتاده از 52 گونه، 145 ماده از خون سیر شده بودند. نمونههای خونخواریِ 24 پشه از این گروه قابل شناسایی بود و منبع آنها 18 انسان، یک دوزیست، شش پرنده، یک سگسان و یک موش بود.
پژوهشگران فرض کردند عوامل متعددی میتواند در ترجیح آنها برای خون ما نقش داشته باشد.
جرونیمو آلنکار، نویسنده ارشد و زیستشناس در موسسه اوزوالدو کروز در ریو دو ژانیرو، گفت: «رفتار پشهها پیچیده است.»
آلنکار افزود: «هرچند برخی گونههای پشه ممکن است ترجیحات ذاتی داشته باشند، در دسترس بودن و نزدیکی میزبانها عوامل بسیار تاثیرگذارند.»
مطالعات میتواند به کاهش خطر انتقال بیماری از سوی پشهها کمک کند
با کاهش جنگل آتلانتیک و پشهها بیشتر از انسان بهدلیل سهولت تغذیه میکنند، خطر بیماری افزایش مییابد.
در مناطق مورد مطالعه، پشهها انواعی از ویروسها مانند تب زرد، دنگی، زیکا، مایارو، سابیا و چیکونگونیا را منتقل میکنند که بیماریهایی ایجاد میکنند که سلامت انسان را بهشدت تهدید میکند و میتواند پیامدهای نامطلوب بلندمدت داشته باشد.
پژوهشگران گفتند بررسی رفتار تغذیهای پشهها برای درک پویاییهای اکولوژیک و اپیدمیولوژیکِ عوامل بیماریزا که آنها منتقل میکنند بنیادی است.
نرخ نسبتا پایین پشههای خونخورده، کمی کمتر از 7 درصد، و همچنین درصد پایین مواردی که در آنها نمونههای خونخواری قابل شناسایی بود، حدود 38 درصد، نیاز به مطالعات غنیتر از داده را برجسته میکند.
ماشادو تاکید کرد: «دانستن اینکه پشهها در یک منطقه ترجیح شدیدی به انسان دارند، بهمنزله هشداری درباره خطر انتقال است.»
آلنکار نتیجهگیری کرد: «این امکان اقدامات پایش و پیشگیری هدفمند را فراهم میکند.» او افزود: «در بلندمدت ممکن است به راهبردهای کنترلی منجر شود که تعادل اکوسیستم را در نظر بگیرند.»